Báo Tiền Phong số 177

Theo dữ liệu theo dõi hàng hải MarineTraffic chiều 25/6, lượng tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz trong vòng 24 giờ qua đã tăng gấp đôi, đạt mức cao nhất kể từ cuối tháng 2. Ít nhất 34 tàu đã rời eo biển để tiến vào vịnh Oman, cho thấy các hãng vận tải đang dần lấy lại niềm tin sau nhiều ngày bất ổn vì chiến sự. Sự phục hồi của hoạt động hàng hải diễn ra trong bối cảnh thị trường kỳ vọng thỏa thuận giữa Washington và Tehran sẽ giúp mở lại hoàn toàn tuyến đường biển chiến lược này. Trước khi chiến tranh nổ ra, trung bình khoảng 110 tàu đi qua eo biển Hormuz mỗi ngày, vận chuyển một phần đáng kể lượng dầu mỏ và khí đốt của thế giới. Diễn biến tích cực trên tuyến hàng hải đã lập tức tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu ngày 25/6. Giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ giảm 4,4%, xuống dưới ngưỡng 70 USD/thùng, mức thấp nhất kể từ khi xung đột bắt đầu. Trong khi đó, giá dầu Brent Biển Bắc (chuẩn giá dầu quốc tế) giảm 4,6%, lùi về khoảng 73,5 USD/thùng. Các nhà đầu tư hiện cho rằng nguy cơ gián đoạn nguồn cung quy mô lớn đã giảm đáng kể sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận đình chiến tạm thời, mở đường cho các cuộc đàm phán kỹ thuật tiếp theo. IRGC CẢNH BÁO Tuy nhiên, những tín hiệu tích cực vẫn đi kèm không ít rủi ro. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vừa bác bỏ một tuyến hàng hải mới được đề xuất qua Hormuz và cảnh báo các tàu sử dụng tuyến đường này có thể gặp nguy hiểm. Tuyên bố cho thấy căng thẳng chưa hoàn toàn biến mất khỏi vùng Vịnh. IRGC ngày 25/6 cảnh báo, các chủ tàu rằng bất kỳ tuyến đường vận chuyển mới nào qua eo biển Hormuz được thiết lập mà không có sự phối hợp với Tehran đều là “không thể chấp nhận được và nguy hiểm”, đồng thời đe dọa sẽ có hành động chống lại các tàu phớt lờ chỉ thị của họ. Lời cảnh báo nghiêm khắc này nhấn mạnh quyết tâm của Tehran trong việc duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz và chống lại các hoạt động vận chuyển không được sự cho phép của họ. Nó cũng làm nổi bật sự bất ổn dai dẳng mà các chủ tàu phải đối mặt khi đi qua eo biển này ngay cả sau khi Mỹ và Iran ký một bản ghi nhớ vào tuần trước để mở lại tuyến đường huyết mạch năng lượng chiến lược quan trọng này. Hải quân IRGC cho biết chỉ những tuyến đường vận chuyển do Iran chỉ định mới được phép đi qua, và việc phối hợp với lực lượng Iran thông qua kênh liên lạc được chỉ định là bắt buộc. “Việc đi lại ngoài các tuyến đường này là vô cùng nguy hiểm và bị cấm, và chúng tôi cảnh báo tất cả các tàu phải tuyệt đối tránh mọi hoạt động di chuyển bên ngoài các hành lang được chỉ định”, Hải quân IRGC tuyên bố. Cảnh báo được đưa ra sau khi Oman có đề xuất các hành lang vận chuyển thay thế, yêu cầu các chủ tàu xem xét việc đi qua eo biển theo tuyến đường phía Nam với tín hiệu bộ phát đáp được bật. Tuyến đường vận chuyển phía Nam, dọc theo vùng lãnh hải Oman, đã được xác nhận không có thủy lôi và là tuyến đường được khuyến nghị, phía Oman thông báo. MỸ TUYÊN BỐ KHÔNG CÔNG NHẬN HORMUZ THUỘC VỀ BẤT KỲ QUỐC GIA NÀO Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 25/6 tuyên bố Washington sẽ không chấp nhận việc eo biển Hormuz thuộc chủ quyền riêng của bất kỳ quốc gia nào. Phát biểu trong chặng dừng chân cuối cùng tại Bahrain thuộc chuyến công du vùng Vịnh, ông Rubio nhấn mạnh, Mỹ mong muốn đạt được một thỏa thuận với Tehran nhưng sẽ không chấp nhận bất kỳ điều kiện nào gây tổn hại đến lợi ích và an ninh của các đồng minh. “Chúng tôi muốn có một thỏa thuận với Iran, nhưng không phải bằng mọi giá”, ông Rubio nói. Chỉ vài giờ trước phát biểu của ông Rubio, IRGC cảnh báo mọi hoạt động qua lại eo biển Hormuz phải được sự cho phép của Tehran và các tàu không tuân thủ sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử lý. Lời cảnh báo cho thấy bất đồng giữa Washington và Tehran về quy chế của eo biển Hormuz vẫn còn rất sâu sắc. Tuy nhiên, bất chấp những tuyên bố cứng rắn từ Tehran, hoạt động vận tải biển qua khu vực này đang dần được khôi phục. Tập đoàn vận tải biển Maersk cho biết hai tàu của hãng đã rời Vịnh Ba Tư an toàn trong đêm 24 và rạng sáng 25/6 sau khi phối hợp chặt chẽ với các đối tác an ninh và đánh giá rủi ro kỹ lưỡng. Trong khi đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục thúc đẩy nỗ lực ngoại giao nhằm củng cố thỏa thuận với Iran. Ông Rubio đang gặp các nhà lãnh đạo Bahrain, Kuwait và UAE để trấn an các đồng minh vùng Vịnh rằng Washington sẽ không thực hiện bất kỳ bước đi nào làm suy giảm an ninh của họ trong quá trình đàm phán với Tehran. Cùng ngày, Nhà Trắng đề nghị Quốc hội phê duyệt gói ngân sách bổ sung trị giá 87,6 tỷ USD nhằm trang trải chi phí chiến tranh với Iran, hỗ trợ nông dân Mỹ và ứng phó dịch bệnh Ebola. Đề xuất này lập tức vấp phải chỉ trích từ phe Dân chủ, trong đó lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cáo buộc chính quyền Tổng thống Trump đang tìm cách yêu cầu Quốc hội chi thêm hàng chục tỷ USD để khắc phục những hệ lụy từ cuộc chiến. Trong bối cảnh các cuộc đàm phán kỹ thuật Mỹ - Iran dự kiến bắt đầu vào cuối tháng 6, tương lai của eo biển Hormuz tiếp tục là phép thử quan trọng đối với khả năng duy trì hòa bình mong manh tại Trung Đông và sự ổn định của thị trường năng lượng toàn cầu. THÁI AN (theo Al Jazeera, CNN, CNBC) 12 n Thứ Sáu n Ngày 26/6/2026 Giá dầu thế giới đã giảm mạnh xuống mức thấp nhất kể từ trước khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát, trong bối cảnh lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz tăng vọt và giới đầu tư ngày càng tin tưởng rằng tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất hành tinh sẽ sớm hoạt động bình thường trở lại. Nhiều tàu qua Hormuz, giá dầu lao dốc Người dân bơi lội trong vùng eo biển Hormuz khi một chiếc thuyền máy nhỏ đi ngang các tàu hàng ngoài khơi Iran ngày 17/6/2026 ẢNH: ISNA Nếu các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran tiếp tục đạt tiến triển trong những ngày tới, eo biển Hormuz có thể nhanh chóng lấy lại vị thế là tuyến vận tải nhộn nhịp bậc nhất thế giới, đồng thời kéo giá dầu tiếp tục hạ nhiệt sau nhiều tuần biến động dữ dội. QUỐC TẾ Tại quận Baruta ở thủ đô Caracas, ba người thiệt mạng sau khi hai tòa nhà sụp đổ. Tại quận Chacao, một người thiệt mạng và bốn tòa nhà sụp đổ hoàn toàn. Ít nhất 22 người được đưa đến bệnh viện. “Nhiều tòa nhà, nhà cửa bị sập và chúng tôi đang nỗ lực hết sức để khắc phục hậu quả bằng mọi nguồn lực hiện có, bao gồm an ninh và hỗ trợ dân sự”, Bộ trưởng Nội vụ Diosdado Cabello phát biểu trên truyền hình nhà nước. Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez cho biết, bà sẽ tuyên bố tình trạng khẩn cấp và đề nghị các tổ chức đa phương hỗ trợ kinh phí cho công tác khắc phục hậu quả. “Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến những người không may mất đi người thân trong thảm họa này”, bà nói trong bài phát biểu toàn quốc. Cũng theo bà Rodriguez, tính đến thời điểm hiện tại, ít nhất 164 người thiệt mạng và khoảng 700 người bị thương vì trận động đất. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, Mỹ sẵn lòng và có khả năng giúp đỡ Venezuela trong quá trình khắc phục hậu quả thiên tai. “Hai trận động đất lớn vừa xảy ra ở Venezuela đều có quy mô rất lớn và đã gây ra hậu quả khủng khiếp”, ông Trump nói. Nhiều người Venezuela đang ở nhà khi trận động đất xảy ra. Cư dân khắp Caracas, nơi cũng bị ảnh hưởng bởi trận động đất mạnh 6,3 độ năm 1967, đã vội vã sơ tán khi các tòa nhà rung chuyển. “Có một âm thanh rất lớn. Đồ đạc trong nhà rơi xuống, bình nước trong tủ lạnh cũng rơi. Tôi chưa bao giờ trải nghiệm điều gì như thế này”, cư dân Coro Martinez (56 tuổi, ở phía đông Caracas) cho biết. “Ngay khi mặt đất bắt đầu rung chuyển, chúng tôi đã nghe thấy tiếng mọi người la hét”, cư dân Astrid Ramirez (41 tuổi, ở phía tây Caracas) kể lại. “Mọi người đều chạy xuống cầu thang”. Bà Maria Romero (80 tuổi, ở phía nam Caracas), cho biết cảnh sát đã giúp bà ra khỏi nhà. “Trận động đất này thật kinh khủng, thậm chí còn tồi tệ hơn trận năm 1967”, bà nói. Tại Bệnh viện Clinicas ở Caracas, nhân viên được yêu cầu tăng cường ca đêm để giúp điều trị người bị thương. Sân bay lớn nhất của Venezuela ở Maiquetia đã bị đóng cửa do hư hại. Các trường học sẽ tạm dừng hoạt động từ nay đến hết tuần khi chính quyền bắt đầu đánh giá thiệt hại. Cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela dường như không bị ảnh hưởng ngay lập tức bởi trận động đất. MINH HẠNH (theo Reuters) Thương vong có thể lên tới hàng ngàn người Chiều tối 24/6, Venezuela hứng chịu hai trận động đất liên tiếp trong vòng chưa đầy một phút, với cường độ 7,2 độ và 7,5 độ, theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS). Ước tính, số người thương vong có thể lên tới hàng ngàn. ĐỘNG ĐẤT KÉP Ở VENEZUELA: Lực lượng cứu hộ tại hiện trường một vụ sập nhà ẢNH: REUTERS Venezuela nằm trong khu vực hoạt động địa chấn mạnh, nơi mảng kiến t​ạo Caribe tiếp xúc với mảng kiến t​ạo Nam Mỹ. Ngay sau trận động đất, cảnh báo sóng thần đã được đưa ra, nhưng nhanh chóng được dỡ bỏ.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==