QUY HOẠCH THEO MÔ HÌNH ĐA TẦNG Bộ Khoa học và Công nghệ đang xây dựng Đề án “Phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, tập trung cho công nghệ chiến lược” (gọi tắt là Đề án mới). Việt Nam từng triển khai đề án Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia. Tuy nhiên, hơn 20 năm qua, mô hình này đã bộc lộ nhiều hạn chế, trong đó lớn nhất là thiếu một mô hình phát triển đồng bộ về quy hoạch, quản trị, tài chính, nhân lực và cơ chế khai thác hạ tầng nghiên cứu. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, kinh nghiệm quốc tế cho thấy các quốc gia thành công đều phát triển hệ thống hạ tầng nghiên cứu theo nhiều tầng, bảo đảm vừa tập trung nguồn lực cho các công nghệ chiến lược, vừa tạo được mạng lưới hỗ trợ nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp. Vì vậy, Đề án mới đề xuất quy hoạch hệ thống theo mô hình ba tầng. Tầng thứ nhất là các trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm quốc gia chiến lược. Đây sẽ là những cơ sở nghiên cứu quy mô lớn, được đầu tư tập trung ở tầm quốc gia để thực hiện các ngành công nghệ chiến lược, nghiên cứu công nghệ lõi, công nghệ nền tảng và các lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt đối với năng lực cạnh tranh quốc gia. Dự kiến hình thành khoảng 10-15 trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm quốc gia chiến lược, được ưu tiên đầu tư theo lộ trình cụ thể. Trong giai đoạn 2026-2030, khoảng 60-70% nguồn lực sẽ tập trung cho nhóm công nghệ ưu tiên cao nhất gồm trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bán dẫn, công nghệ sinh học và y sinh, vật liệu tiên tiến, năng lượng mới và năng lượng tái tạo. Giai đoạn tiếp theo từ 20282035 sẽ mở rộng sang các lĩnh vực robot và tự động hóa, điện toán hiệu năng cao, công nghệ lượng tử, công nghệ biển và hàng hải, công nghệ hàng không và không gian. Tầng thứ hai là hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm theo lĩnh vực, được tổ chức tại các đại học nghiên cứu mạnh, viện nghiên cứu quốc gia và doanh nghiệp công nghệ lớn. Đây là cầu nối giữa nghiên cứu cơ bản và nhu cầu ứng dụng thực tiễn, thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu ứng dụng, thử nghiệm công nghệ, phát triển sản phẩm mẫu và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Tầng thứ ba là mạng lưới phòng thí nghiệm vùng và ngành do địa phương, doanh nghiệp, trường đại học và các tổ chức khoa học công nghệ đầu tư. Hệ thống này sẽ giải quyết các bài toán phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp nhận công nghệ, đồng thời tham gia vào mạng lưới hạ tầng nghiên cứu quốc gia. ĐỔI MỚI CƠ CHẾ NHÂN LỰC, ĐẦU TƯ VÀ TÀI CHÍNH Đề án mới cũng đề xuất cơ chế đột phá về nguồn nhân lực, chuyển từ mô hình nhân lực kiêm nhiệm sang đội ngũ chuyên nghiệp. Mỗi phòng thí nghiệm quốc gia cần có nhà khoa học đầu ngành, kỹ sư nghiên cứu, kỹ sư vận hành thiết bị, chuyên gia dữ liệu, chuyên gia sở hữu trí tuệ và chuyên gia quản trị công nghệ, đồng thời cho phép tuyển dụng theo hợp đồng, trả lương theo thị trường, thuê chuyên gia quốc tế và sử dụng chuyên gia doanh nghiệp. Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề xuất chính sách lương cạnh tranh. Theo cơ quan này, một kỹ sư AI, thiết kế chip hay sinh học phân tử giỏi tại Việt Nam có thể kiếm 3.000-5.000 USD/tháng từ công ty nước ngoài. Vì vậy, Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia cần áp dụng thang lương đặc biệt, có thể bằng 80-100% mức lương thị trường kỹ thuật cao tại Việt Nam, đồng thời bổ sung thêm các cơ chế đãi ngộ khác. Về đầu tư, Đề án mới nêu phương án chuyển từ đầu tư dự án sang đầu tư chương trình hạ tầng nghiên cứu quốc gia dài hạn. Trong đó áp dụng cơ chế đồng đầu tư gồm: Trung ương đầu tư thiết bị lõi, hạ tầng chiến lược, cơ sở dữ liệu quốc gia; địa phương đầu tư về đất đai, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; doanh nghiệp đầu tư thiết bị chuyên dụng, nghiên cứu ứng dụng, phát triển sản phẩm và thương mại hóa công nghệ. NGUYỄN HOÀI Hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia sẽ được tái cấu trúc toàn diện, chuyển từ mô hình đầu tư các phòng thí nghiệm đơn lẻ sang xây dựng hệ thống hạ tầng nghiên cứu quốc gia hiện đại, đồng bộ, có khả năng kết nối quốc tế. 13 n Thứ Sáu n Ngày 12/6/2026 Tái cấu trúc hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia Việt Nam hướng tới phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia theo hướng đa tầng. Trong ảnh là phòng thí nghiệm đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2017 tại Công viên Logistics Viettel ở Lạng Sơn Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh, trọng tâm của giai đoạn tới không phải là xây dựng thêm nhiều phòng thí nghiệm độc lập, mà là hình thành một hệ thống hạ tầng nghiên cứu quốc gia hiện đại, tập trung nguồn lực cho các công nghệ chiến lược, được vận hành bởi các đại học nghiên cứu mạnh, viện nghiên cứu hàng đầu và doanh nghiệp công nghệ lớn. Với hơn 105.000 hộ kinh doanh đang hoạt động, Đồng Nai là địa phương có số hộ kinh doanh đông đảo, đóng góp quan trọng vào hoạt động thương mại, dịch vụ và lưu thông hàng hóa trên địa bàn. Việc triển khai chương trình sẽ góp phần hỗ trợ các hộ kinh doanh tiếp cận và ứng dụng hiệu quả các giải pháp số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời cung cấp thêm cơ sở thực tiễn để hoàn thiện các mô hình, giải pháp hỗ trợ chuyển đổi số phù hợp với đặc thù của hộ kinh doanh trong thời gian tới. Việc triển khai sẽ được thực hiện theo mô hình phối hợp “Nhà nước - doanh nghiệp - hộ kinh doanh”. Tham gia chương trình, các hộ kinh doanh sẽ được đánh giá miễn phí mức độ sẵn sàng chuyển đổi số, được tư vấn, hướng dẫn lựa chọn các giải pháp số phù hợp với nhu cầu và quy mô kinh doanh, đồng thời được hỗ trợ tiếp cận, trải nghiệm các nền tảng số, công cụ số và phương thức quản trị số trong hoạt động kinh doanh. Một số nội dung hỗ trợ cụ thể gồm: miễn phí một thời gian dài khi trang bị, sử dụng các phần mềm, công cụ phục vụ quản lý bán hàng; miễn phí chữ ký số, hỗ trợ hóa đơn điện tử; hỗ trợ tên miền quốc gia .biz.vn, cung cấp website; hỗ trợ thanh toán điện tử, tối ưu hóa quản lý dữ liệu khách hàng để nâng cao hiệu quả kinh doanh; hỗ trợ kết nối các nền tảng thương mại điện tử, bán hàng trực tuyến và xây dựng thương hiệu trên môi trường số; tập huấn trực tiếp kỹ năng số cho người dân, hộ kinh doanh tại các xã phường, điểm kinh doanh hoặc cơ quan chính quyền. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, kết quả triển khai tại thành phố Đồng Nai sẽ là cơ sở thực tiễn quan trọng để nghiên cứu, hoàn thiện mô hình hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi số và xem xét nhân rộng tại các địa phương khác trong thời gian tới. HOÀI NGUYỄN Thí điểm hỗ trợ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh tại Đồng Nai Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Bộ Công Thương, UBND TP Đồng Nai vừa công bố Kế hoạch phối hợp, triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số trên địa bàn thành phố Đồng Nai. Techfest Hải Phòng thu hút 120-150 gian hàng Techfest HaiPhong 2026 được giới thiệu với chủ đề “Hội tụ trí tuệ - vươn khơi đổi mới” diễn ra từ ngày 4 - 5/8 tại Trường Đại học Hàng hải Việt Nam. Techfest năm nay dự kiến có sự tham dự của 120 - 150 gian hàng công nghệ trực tiếp và trực tuyến, hơn 1.000 đại biểu và 6 quốc gia tham dự trực tiếp, hơn 5.000 đại biểu tham dự trực tuyến. Phát động Cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo Hải Phòng Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng vừa phát động Cuộc thi "Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo thành phố Hải Phòng năm 2026" với chủ đề: "Smart City Operations" - Vận hành thành phố thông minh. Chương trình nhằm tìm kiếm và chuẩn bị những giải pháp công nghệ tiên phong trong các lĩnh vực quản trị đô thị thông minh, vận hành cảng biển và logistics. Thời hạn đăng ký muộn nhất là ngày 30/7. Vòng sơ khảo diễn ra tháng 8; vòng bán kết tháng 9; vòng chung kết và trao giải tháng 11. Ban tổ chức sẽ chọn trao 10 giải thưởng, trong đó giải nhất trị giá 70 triệu đồng. Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo Nghệ An Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Nghệ An vừa chính thức phát động Cuộc thi Tìm kiếm tài năng khởi nghiệp sáng tạo Nghệ An mở rộng 2026 (Techfest Nghe An Open 2026) nhằm tìm kiếm các dự án có hàm lượng khoa học công nghệ cao, có khả năng tăng trưởng bền vững, thương mại hóa rõ rệt và khả năng mở rộng thị trường. Thời hạn nhận hồ sơ đến ngày 15/8, vòng đào tạo và sơ loại từ ngày 1-20/9, vòng bán kết từ 20-25/9 và chung kết dự kiến diễn ra vào ngày 5/10. NG.H Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Bộ Công Thương, UBND TP Đồng Nai ký kết phối hợp, triển khai thí điểm hỗ trợ cửa hàng, hộ kinh doanh bán buôn, bán lẻ chuyển đổi số
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==