Không chỉ khiến chủ tàu trắng tay, những khối sắt thép khổng lồ này còn gây mất mỹ quan, cản trở luồng lạch và tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường. TỪ NIỀM TỰ HÀO THÀNH ĐỐNG SẮT VỤN Tại vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn (đặc khu Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi), giữa hàng trăm tàu cá tấp nập ra vào mỗi ngày, nổi bật là hình ảnh nhiều tàu khách nằm bất động, phủ đầy rong rêu. Không bán được, không khai thác được, những con tàu bạc tỉ giờ như đống sắt vụn. Từ xa nhìn lại, ít ai nghĩ những con tàu hoen gỉ ấy từng là niềm tự hào của ngành vận tải hành khách ra đảo. Nhiều chiếc cửa kính đã vỡ nát, thân tàu bong tróc từng mảng sơn lớn. Có tàu chìm một phần dưới mặt nước, chỉ còn phần boong và cabin nhô lên như những “xác tàu” bị bỏ quên. Nằm lặng lẽ ở góc vũng neo đậu là tàu khách HS 03. Con tàu từng được đầu tư khoảng 10 tỷ đồng, đưa vào khai thác từ năm 2014 với nhiều kỳ vọng nâng cao năng lực vận tải tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn. Thế nhưng sau khoảng ba năm hoạt động, tàu phải ngừng khai thác vì hiệu quả kinh doanh không như mong muốn. Nhiều năm qua, chủ tàu liên tục tìm cách chuyển nhượng nhưng không có người mua. Hiện phần lớn thân tàu đã chìm dưới nước biển, chỉ còn lại khối sắt thép hoen gỉ nằm mắc cạn bên bờ. Cách đó không xa là tàu khách An Vĩnh 03, từng được xem là một trong những phương tiện hiện đại nhất trên tuyến vận tải biển đảo này. Được đầu tư gần 20 tỷ đồng, con tàu nay cũng rơi vào cảnh “đắp chiếu”, nằm bất động nhiều năm liền. Tương tự, tàu khách Biển Đông từng được một người dân đảo Lý Sơn mạnh dạn đầu tư khoảng 15 tỷ đồng vào năm 2016 với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng vận tải hành khách. Nhưng giấc mơ kinh doanh nhanh chóng tan vỡ khi chỉ sau khoảng hai năm hoạt động, con tàu phải dừng khai thác. Những con tàu từng là tài sản giá trị hàng chục tỷ đồng giờ gần như không còn khả năng sử dụng. Theo thời gian, nước biển và khí hậu khắc nghiệt vùng biển đảo đã khiến chúng xuống cấp nghiêm trọng, giá trị còn lại không đáng kể. BÀI TOÁN KHÓ TỪ NHỮNG CON TÀU BỊ BỎ QUÊN Theo nhiều chủ tàu, nguyên nhân khiến hàng loạt phương tiện phải nằm bờ xuất phát từ sự thay đổi nhanh chóng của thị trường vận tải hành khách tuyến Sa Kỳ - Lý Sơn. Trước đây, các tàu cao tốc đời đầu từng là lựa chọn chủ lực của hành khách ra đảo. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các tàu siêu tốc thế hệ mới với thời gian hành trình chỉ từ 30 - 45 phút đã tạo ra cuộc cạnh tranh khốc liệt. So với những phương tiện hiện đại hơn, các tàu khách đời cũ dần mất lợi thế về tốc độ, tiện nghi và khả năng phục vụ. Hành khách chuyển sang sử dụng các tàu mới, khiến lượng khách trên các tàu cũ sụt giảm mạnh. Doanh thu không đủ bù đắp chi phí vận hành, bảo dưỡng và trả nợ ngân hàng, nhiều chủ tàu buộc phải dừng hoạt động. Không ít người rơi vào cảnh nợ nần khi tài sản trị giá hàng chục tỷ đồng từng ngày xuống cấp. Tuy nhiên, hệ lụy không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế của các chủ tàu. Nhiều tàu khách bỏ hoang đã chiếm dụng diện tích mặt nước đáng kể trong khu vực vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn. Một số phương tiện xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ đứt neo, trôi dạt trong mùa mưa bão. Nếu xảy ra sự cố, các “xác tàu” này có thể va đập vào tàu cá đang hoạt động hoặc các công trình hạ tầng ven bờ, gây thiệt hại lớn. Bên cạnh đó, việc để các phương tiện hư hỏng nằm lâu năm dưới nước cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ ô nhiễm môi trường biển. Dầu mỡ, vật liệu và các chất tồn lưu trên tàu có thể phát tán ra môi trường nếu không được xử lý kịp thời. Ông Nguyễn Đình Trung - Giám đốc Ban Quản lý cảng cá tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đơn vị đã nhiều lần phối hợp với chính quyền địa phương kiểm tra, rà soát thực trạng các tàu khách neo đậu lâu năm tại vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn. Tuy nhiên, việc xử lý gặp không ít khó khăn. Một số chủ tàu đã chuyển nơi cư trú hoặc không còn liên lạc được. Với những chủ tàu còn liên hệ được, phần lớn cũng lúng túng vì không biết đưa tàu đi đâu hoặc xử lý thế nào đối với các phương tiện đã hết khả năng khai thác. Theo ông Trung, thời gian tới, đơn vị sẽ phối hợp với UBND đặc khu Lý Sơn tiếp tục rà soát và xử lý dứt điểm tình trạng tàu khách bỏ hoang tại khu vực vũng neo đậu. Những tàu còn neo đậu sẽ phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính và được bố trí tập trung tại khu vực riêng nhằm hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động của tàu cá. “Đối với các trường hợp không xác định được chủ sở hữu hoặc tàu đã hư hỏng nghiêm trọng, cơ quan chức năng sẽ nghiên cứu phương án trục vớt, giải phóng mặt nước”, ông Trung nói thêm. NGUYỄN NGỌC Những con tàu hiện đại trên tuyến vận tải khách Sa Kỳ - Lý Sơn (Quảng Ngãi) từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng. Thế nhưng, chỉ sau vài năm khai thác, nhiều tàu khách nay nằm phơi nắng dầm mưa tại vũng neo đậu tàu thuyền Lý Sơn, trở thành những xác tàu hoen gỉ. Xót xa tàu bạc tỷ thành đống sắt vụn Tàu khách HS 03 từng được đầu tư khoảng 10 tỷ đồng, đưa vào khai thác từ năm 2014 Đặc khu Lý Sơn có khoảng 24.000 dân, nằm cách đất liền khoảng 15 hải lý, có diện tích tự nhiên hơn 10,39 km2, gồm đảo Lớn (đảo trung tâm) và đảo Bé, còn có tên gọi khác là đảo An Bình. Để đến được đảo, người dân và du khách chỉ có thể di chuyển bằng tàu siêu tốc. 15 n Thứ Ba n Ngày 9/6/2026 XÃ HỘI CHUYỆN HÔM NAY Những ngày này, thông tin về việc chuẩn bị khảo sát, khai quật các vị trí nghi có mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực Công viên Lê Thị Riêng, TPHCM đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Gần 60 năm sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, những ký ức tưởng đã lùi sâu vào quá khứ lại được đánh thức từ lời kể của các nhân chứng, từ những bức ảnh cũ, những hồ sơ lưu trữ và cả những phương pháp khoa học hiện đại. Có lẽ điều khiến nhiều người xúc động nhất là khả năng hàng trăm chiến sĩ giải phóng đã nằm lại ngay giữa lòng một đô thị sầm uất suốt nhiều thập kỷ qua. Chiến tranh đã kết thúc hơn nửa thế kỷ. Những hố bom đã được lấp đầy. Những con đường mới đã mở ra. Những tòa nhà cao tầng mọc lên trên những vùng đất từng nhuốm màu khói lửa. Nhưng có những vết thương của lịch sử không thể đo bằng thời gian. Đó là nỗi mong ngóng của những người mẹ không biết nơi con mình yên nghỉ. Là những gia đình vẫn đau đáu đi tìm một cái tên, một ngôi mộ, một dấu tích cuối cùng của người thân. Trong văn hóa Việt Nam, người đã khuất luôn có một vị trí thiêng liêng. Người sống cần một mái nhà để trở về. Người đã ngã xuống cũng cần một nơi để được gọi tên, được hương khói và được nhớ đến. Bởi vậy, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ chưa bao giờ chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn. Đó còn là một mệnh lệnh từ trái tim, là sự tiếp nối của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” đã trở thành cốt cách của dân tộc. Điều đáng quý là sau gần sáu thập niên, đất nước vẫn không từ bỏ cuộc tìm kiếm ấy. Những nhân chứng tuổi đã ngoài bảy mươi vẫn miệt mài kể lại những gì mình từng chứng kiến. Những nhà nghiên cứu kiên trì lần theo từng bức ảnh, từng dấu vết lịch sử. Những cán bộ, chiến sĩ hôm nay tiếp tục thực hiện công việc của những người đi tìm ký ức. Sự kiên trì đó cho thấy một điều rất đẹp: dân tộc Việt Nam không quên những người đã hy sinh vì Tổ quốc. Mỗi hài cốt được tìm thấy không chỉ là một thành công của khoa học hay nghiệp vụ. Đó là một người con được trở về với quê hương, người thân. Mỗi danh tính được xác định không chỉ giúp một gia đình nguôi ngoai nỗi chờ đợi, mà còn làm đầy thêm trang sử của dân tộc bằng những con người cụ thể, bằng những cuộc đời đã hiến dâng tất cả cho Tổ quốc. Tháng Bảy đang đến gần. Trên khắp đất nước, những nén hương tri ân sẽ được thắp lên tại các nghĩa trang liệt sĩ. Nhưng có lẽ sự tri ân lớn nhất không nằm ở những nghi lễ, mà nằm ở sự biết ơn được chuyển hóa thành hành động. Đó là trách nhiệm gìn giữ hòa bình, xây dựng đất nước giàu mạnh hơn, văn minh hơn để xứng đáng với những hy sinh của các thế hệ đi trước. Bởi phía sau mỗi tấm bia liệt sĩ là một tuổi xuân còn dang dở. Phía sau mỗi ngôi mộ vô danh là một gia đình từng ngóng đợi. Và phía sau hòa bình hôm nay là máu xương của biết bao người đã nằm xuống. Cuộc tìm kiếm liệt sĩ còn nằm lại giữa lòng TPHCM và nhiều nơi trên chiến trường xưa vì thế không chỉ là đi tìm hài cốt. Đó là hành trình đi tìm ký ức, đi tìm lòng biết ơn và đi tìm những giá trị làm nên sức mạnh trường tồn của dân tộc Việt Nam. N.T Cuộc tìm kiếm đặc biệt TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==