KHẲNG ĐỊNH CHỖ ĐỨNG Chuyến thăm sẽ diễn ra từ 8-9/6, chỉ ít ngày sau khi ông Tập lần lượt tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Bắc Kinh. Nhiều chuyên gia cho rằng, chuyến thăm không đơn thuần mang ý nghĩa song phương, mà còn phản ánh những tính toán chiến lược rộng lớn hơn của Bắc Kinh trong bối cảnh cạnh tranh ảnh hưởng giữa các cường quốc ngày càng gay gắt. Theo giới quan sát, một trong những hàm ý quan trọng nhất của chuyến thăm là Trung Quốc muốn củng cố ảnh hưởng ở Triều Tiên - đồng minh hiệp ước duy nhất của nước này. Kể từ sau đại dịch COVID-19, khi các hoạt động giao lưu giữa Trung Quốc và Triều Tiên bị đình trệ, Bình Nhưỡng đã đẩy mạnh quan hệ với Mátxcơva thông qua việc điều động lực lượng hỗ trợ Mátxcơva trong cuộc xung đột với Ukraine. Việc Nga và Triều Tiên xích lại gần nhau dẫn đến một số đánh giá rằng ảnh hưởng truyền thống của Bắc Kinh đối với Bình Nhưỡng đang suy giảm. Trong bối cảnh đó, việc ông Tập tới Bình Nhưỡng được xem là nỗ lực nhằm đưa Triều Tiên trở lại gần hơn quỹ đạo ảnh hưởng của Trung Quốc. Ông William Yang, chuyên gia công tác tại International Crisis Group, nói với AP rằng khi Triều Tiên xây dựng quan hệ ngày càng chặt chẽ với Nga, Trung Quốc muốn sử dụng chuyến thăm của ông Tập để tái khẳng định ảnh hưởng đối với Bình Nhưỡng và bảo vệ các lợi ích chiến lược của mình ở Đông Bắc Á. Ông John Delury, chuyên gia cao cấp thuộc Asia Society, đưa ra ý kiến tương tự. Ông cho rằng, thông điệp ngầm mà Trung Quốc muốn gửi đi là: “Chúng tôi vẫn là tiếng nói chủ chốt trong vấn đề Triều Tiên”. Theo chuyên gia này, Bắc Kinh không chỉ muốn gửi tín hiệu tới Bình Nhưỡng và Washington mà cả Mátxcơva. Nói cách khác, chuyến thăm phản ánh nỗ lực của Trung Quốc nhằm khẳng định rằng dù quan hệ Nga - Triều Tiên phát triển mạnh đến đâu, Bắc Kinh vẫn là đối tác chiến lược quan trọng nhất của Bình Nhưỡng. Bên cạnh việc cạnh tranh ảnh hưởng với Nga, chuyến thăm còn cho thấy nỗ lực của Trung Quốc nhằm duy trì vị thế trung tâm trong các vấn đề liên quan bán đảo Triều Tiên. Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Tập trong năm 2026, diễn ra chưa đầy 1 năm sau chuyến thăm Hàn Quốc vào mùa thu năm ngoái, nhân Hội nghị cấp cao APEC. Reuters dẫn lời chuyên gia John Delury cho rằng việc ông Tập thăm cả Hàn Quốc và Triều Tiên trong vòng 1 năm là “thắng lợi lớn” về mặt biểu tượng đối với bán đảo Triều Tiên. Theo ông, Trung Quốc từ lâu có xu hướng duy trì thế cân bằng trong quan hệ với hai miền Triều Tiên, nhằm bảo đảm ảnh hưởng của mình đối với toàn bộ bán đảo. “Người Trung Quốc luôn muốn duy trì một dạng cân xứng nhất định trong quan hệ với hai miền Triều Tiên”, ông Delury nói. Kể từ khi trở thành nhà lãnh đạo cấp cao nhất của Trung Quốc năm 2012, ông Tập đã thăm Hàn Quốc hai lần nhưng mới thăm Triều Tiên một lần. Chuyến đi lần này vì thế mang ý nghĩa điều chỉnh và củng cố thế cân bằng đó. MỞ ĐƯỜNG CHO ĐỐI THOẠI MỸ-TRIỀU? Một câu hỏi lớn khác được đặt ra là liệu chuyến thăm của ông Tập có thể tạo động lực cho việc nối lại đối thoại giữa Mỹ và Triều Tiên hay không. Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây tiếp tục bày tỏ sẵn sàng gặp lại nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Trump đã có ba cuộc gặp trực tiếp với ông Kim, tạo nên giai đoạn ngoại giao chưa từng có tiền lệ giữa hai nước. Trước hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều đầu tiên năm 2018, ông Tập và ông Kim đã có hai lần gặp gỡ để trao đổi chiến lược và phối hợp chính sách. Chính vì vậy, chuyến thăm lần này làm dấy lên suy đoán về khả năng Trung Quốc sẽ đóng vai trò thúc đẩy các cuộc tiếp xúc mới giữa Washington và Bình Nhưỡng. Nếu ông Trump tham dự Hội nghị APEC tại Trung Quốc vào tháng 11 tới, khoảng thời gian xung quanh hội nghị có thể tạo ra cơ hội cho những nỗ lực ngoại giao mới nhằm khởi động lại đối thoại Mỹ - Triều. Tuy nhiên, bài viết trên báo Hàn Quốc Hankook Ilbo cảnh báo không nên quá lạc quan. Một trong những trở ngại lớn là Bình Nhưỡng từ lâu luôn ưu tiên đàm phán trực tiếp với Washington thay vì thông qua trung gian. Vì vậy, ngay cả khi ông Tập muốn đóng vai trò cầu nối bằng cách truyền đạt thông điệp từ ông Trump tới ông Kim, chưa chắc Triều Tiên sẽ sẵn sàng chấp nhận vai trò trung gian của Bắc Kinh. TÍN HIỆU HẠT NHÂN Một yếu tố quan trọng khác xung quanh chuyến thăm của ông Tập lần này là thay đổi trong cách tiếp cận của Trung Quốc đối với vấn đề hạt nhân Triều Tiên. Theo phân tích của Hankook Ilbo, mặc dù Nhà Trắng cho biết ông Trump và ông Tập đã tái khẳng định mục tiêu phi hạt nhân hóa Triều Tiên trong cuộc gặp gần đây, nhưng thông cáo chính thức của Trung Quốc hoàn toàn không đề cập vấn đề này. Khi được hỏi, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ nhắc lại rằng chính sách của Bắc Kinh đối với bán đảo Triều Tiên mang tính “liên tục và nhất quán”, nhưng không trực tiếp đề cập mục tiêu phi hạt nhân hóa. Theo Hankook Ilbo, kể từ sau hội nghị thượng đỉnh ba bên Hàn Quốc - Trung Quốc - Nhật Bản năm 2024, Trung Quốc gần như không còn nhắc đến mục tiêu phi hạt nhân hóa trong các văn kiện ngoại giao chính thức. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng Bắc Kinh đang dần chấp nhận trên thực tế vị thế quốc gia hạt nhân của Triều Tiên. Tờ báo cho rằng sự mơ hồ này phản ánh nhiều yếu tố cùng lúc: mong muốn tránh gây sức ép lên Bình Nhưỡng trong bối cảnh quan hệ Nga - Triều Tiên phát triển mạnh, nhận thức về những hạn chế thực tế của mục tiêu phi hạt nhân hóa, cũng như nhu cầu điều chỉnh ưu tiên chiến lược khi cạnh tranh Mỹ - Trung ngày càng gia tăng. Thời điểm diễn ra chuyến thăm cũng đặc biệt đáng chú ý. Thông báo về chuyến đi được đưa ra chỉ 1 ngày sau khi Triều Tiên công khai cơ sở hạt nhân mới, chuyên sản xuất nguyên liệu phục vụ chế tạo vũ khí hạt nhân. Trong chuyến thị sát cơ sở này, ông Kim Jong-un tuyên bố sẽ mở rộng lực lượng hạt nhân của đất nước với tốc độ “theo cấp số nhân”. Nhiều chuyên gia cho rằng việc Bình Nhưỡng công khai cơ sở hạt nhân mới ngay trước chuyến thăm của ông Tập cho thấy ông Kim muốn củng cố vị thế của Triều Tiên như một quốc gia hạt nhân trước cuộc gặp với nhà lãnh đạo Trung Quốc. n Trước đó, ngày 3/6, Mỹ thông báo Li-băng và Israel đã đồng ý thực hiện một thỏa thuận ngừng bắn với điều kiện phong trào Hezbollah thân Iran hạ vũ khí và rút quân khỏi các khu vực phía nam Li-băng gần biên giới. Thông báo không đề cập bất kỳ sự rút quân nào của Israel khỏi miền nam Li-băng. Trong một tuyên bố bằng văn bản ngày 4/6, lãnh đạo Hezbollah, ông Naim Qassem, chỉ trích các cuộc đàm phán và bác bỏ tuyên bố của Washington. “Chừng nào họ chưa rút quân, thì cuộc chiến vẫn tiếp tục”, ông nói. Xung đột giữa Hezbollah và Israel bùng phát trở lại vào ngày 2/3, khi phong trào này nổ súng hỗ trợ Iran trong lúc nước này bị Mỹ và Israel tấn công. Cuộc chiến vẫn tiếp diễn bất chấp một số lệnh ngừng bắn được Washington tuyên bố kể từ tháng 4. Ông Qassem nhấn mạnh, một thoả thuận ngừng bắn phải bao gồm miền Nam Li-băng, nơi Israel đang kiểm soát một vùng đất mà họ cho rằng nhằm bảo vệ miền Bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Theo ông, các thị trấn ở miền bắc Israel sẽ không được an toàn “chừng nào các làng mạc của chúng ta còn bị tấn công, và người dân của chúng ta vẫn đổ máu”. Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, ngày 4/6 tuyên bố, lực lượng nước này “sẽ tiếp tục các hoạt động tác chiến trên bộ”, nhắm vào các cơ sở của Hezbollah. Chiến dịch của Israel đã buộc khoảng 1,2 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong đó có hàng trăm nghìn người từ miền Nam Li-băng, theo chính quyền địa phương. n CHUYẾN THĂM CỦA CHỦ TỊCH TRUNG QUỐC TẬP CẬN BÌNH ĐẾN TRIỀU TIÊN ĐẦU TUẦN TỚI ĐANG THU HÚT SỰ CHÚ Ý ĐẶC BIỆT CỦA GIỚI QUAN SÁT QUỐC TẾ. ĐÂY LÀ CHUYẾN CÔNG DU ĐẦU TIÊN CỦA ÔNG TẬP TỚI BÌNH NHƯỠNG SAU GẦN 7 NĂM, ĐỒNG THỜI CŨNG LÀ CHUYẾN CÔNG DU NƯỚC NGOÀI ĐẦU TIÊN CỦA NHÀ LÃNH ĐẠO TRUNG QUỐC TRONG NĂM NAY. PHONG TRÀO HEZBOLLAH NGÀY 4/6 BÁC BỎ KẾ HOẠCH NGỪNG BẮN ĐƯỢC CHÍNH PHỦ LI-BĂNG VÀ ISRAEL NHẤT TRÍ TRONG CÁC CUỘC ĐÀM PHÁN DO MỸ LÀM TRUNG GIAN, TRONG KHI ISRAEL TIẾP TỤC CÁC CUỘC TẤN CÔNG Ở MIỀN NAM LI-BĂNG VÀ TUYÊN BỐ SẼ KHÔNG RÚT QUÂN KHỎI KHU VỰC NÀY. MINH HẠNH (theo Reuters) Trước chuyến đi tới Bắc Kinh dự lễ duyệt binh năm ngoái, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã thị sát cơ sở phát triển tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Hwasong-20. Theo các chuyên gia, mục tiêu lâu dài của Bình Nhưỡng là tìm kiếm sự công nhận quốc tế đối với thực tế nước này sở hữu vũ khí hạt nhân, từ đó thúc đẩy việc nới lỏng trừng phạt và chuyển hướng sang đàm phán kiểm soát hoặc cắt giảm vũ khí, thay vì đàm phán phi hạt nhân hóa hoàn toàn. 6-7/6/2026 www.tienphong.vn QUỐC TẾ 19 CHUYẾN THĂM CỦA ÔNG TẬP CẬN BÌNH VÀ BÀN CỜ ĐÔNG BẮC Á Hezbollah từ chối ngừng bắn Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un tại lễ duyệt binh ở Bắc Kinh tháng 9/2025 ẢNH: REUTERS THU LOAN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==