10 n Thứ Tư n Ngày 3/6/2026 ĐỜI SỐNG KHÔNG ĐỂ EBOLA LỌT QUA “CỬA NGÕ” BỆNH VIỆN Một người bệnh đến khám với biểu hiện sốt, mệt mỏi, tiêu chảy có thể không gây nhiều chú ý giữa hàng trăm lượt khám mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu người đó từng đi qua vùng có dịch Ebola trong vòng 21 ngày trước đó, nguy cơ đối với cả bệnh viện và cộng đồng sẽ hoàn toàn khác. Chính vì vậy, các chuyên gia cho rằng việc khai thác yếu tố dịch tễ ngay từ thời điểm tiếp nhận người bệnh là chìa khóa để phát hiện sớm và ngăn chặn nguy cơ dịch bệnh xâm nhập. Mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Ebola, các chuyên gia nhận định nguy cơ bệnh xâm nhập vẫn tồn tại do hoạt động giao thương, du lịch và đi lại quốc tế ngày càng gia tăng. Khó khăn lớn nhất trong phát hiện Ebola nằm ở chỗ các triệu chứng ban đầu của bệnh khá mơ hồ. Người bệnh thường xuất hiện sốt, đau đầu, đau cơ, mệt mỏi, nôn hoặc tiêu chảy - những biểu hiện dễ gặp ở nhiều bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, cúm mùa, sốt rét hay các bệnh lý tiêu hóa cấp. Theo TS Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, Ebola có thời gian ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày. Trong giai đoạn chưa có triệu chứng, người bệnh không lây truyền vi rút. Tuy nhiên, khi bệnh khởi phát, vi rút có thể lây qua máu và các dịch cơ thể, khiến nguy cơ lây nhiễm gia tăng nếu không được phát hiện kịp thời. “Các dấu hiệu ban đầu của Ebola rất dễ bị bỏ qua. Vì vậy, bên cạnh triệu chứng lâm sàng, việc khai thác lịch sử đi lại và tiếp xúc dịch tễ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình sàng lọc”, TS Trà cho biết. Theo TS Đoàn Thu Trà, nhân viên y tế cần coi việc hỏi về lịch sử di chuyển, tiếp xúc với người nghi mắc bệnh hoặc đến từ vùng có dịch là một phản xạ nghề nghiệp ngay từ khi tiếp nhận người bệnh. NHẬN DIỆN NGUY CƠ Tại khóa đào tạo về phát hiện, chẩn đoán và điều trị bệnh do vi rút Ebola do Bệnh viện Bạch Mai tổ chức, nhiều chuyên gia nhấn mạnh vai trò quyết định của những phút đầu tiên trong quy trình tiếp nhận người bệnh. ThS. Nguyễn Quốc Thái, Phó Trưởng khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Viện Y học Nhiệt đới Bạch Mai, cho biết chỉ cần vài câu hỏi đúng trọng tâm trong khoảng hai phút đầu, nhân viên y tế có thể nhanh chóng nhận diện nguy cơ và kích hoạt các biện pháp phòng dịch cần thiết. Theo ông, sai lầm thường gặp là chỉ nghĩ đến Ebola khi người bệnh có biểu hiện xuất huyết. Trên thực tế, không ít trường hợp mắc bệnh trong giai đoạn đầu chỉ có sốt, mệt mỏi hoặc rối loạn tiêu hóa. Để chuẩn hóa quy trình ứng phó, các chuyên gia đưa ra nguyên tắc “2 - 5 - 30”. Theo đó, trong hai phút đầu tiên cần đánh giá triệu chứng và yếu tố dịch tễ; trong năm phút tiếp theo phải tổ chức cách ly tạm thời; và trong ba mươi phút đầu cần kích hoạt toàn bộ hệ thống đáp ứng, bao gồm kiểm soát nhiễm khuẩn, báo cáo và xử lý theo quy định. Các chuyên gia đánh giá đây là khoảng thời gian then chốt giúp ngăn chặn nguy cơ lây lan ngay từ tuyến đầu tiếp nhận người bệnh. KIỂM SOÁT NHIỄM KHUẨN GIỮ VAI TRÒ TRUNG TÂM Bên cạnh sàng lọc, kiểm soát nhiễm khuẩn được xem là lớp bảo vệ quan trọng nhất để ngăn dịch bệnh lây lan trong cơ sở y tế. TS. Trương Anh Thư, Trưởng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết mọi trường hợp nghi ngờ Ebola đều phải được xử lí theo quy trình chặt chẽ ngay từ thời điểm phát hiện. Khi xuất hiện ca nghi ngờ, người bệnh cần được đưa ra khỏi khu vực đông người để hạn chế tiếp xúc. Đồng thời, nhân viên y tế phải sử dụng đầy đủ phương tiện phòng hộ cá nhân và triển khai ngay các biện pháp kiểm soát nhiễm khuẩn. Ngoài việc tuân thủ quy định về mặc và tháo bỏ phương tiện bảo hộ, các khâu xử lý chất thải, khử khuẩn môi trường, vận chuyển người bệnh và quản lý mẫu bệnh phẩm cũng phải được thực hiện nghiêm ngặt nhằm hạn chế tối đa nguy cơ phơi nhiễm. CHỦ ĐỘNG TỪ BỆNH VIỆN ĐẾN CỘNG ĐỒNG Theo các chuyên gia, Ebola là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao, nhưng nguy cơ có thể được kiểm soát nếu phát hiện sớm và xử trí đúng quy trình. Bệnh viện Bạch Mai hiện yêu cầu các đơn vị rà soát lại kế hoạch phòng chống dịch, tăng cường giám sát các trường hợp nghi ngờ và duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó. Mục tiêu không chỉ là điều trị hiệu quả khi xuất hiện ca bệnh mà còn bảo đảm không để xảy ra lây nhiễm trong bệnh viện. Đối với người dân, các chuyên gia khuyến cáo cần theo dõi thông tin từ các nguồn chính thống, chủ động khai báo lịch sử đi lại khi khám bệnh và tuyệt đối không che giấu các yếu tố dịch tễ liên quan đến vùng dịch hoặc các trường hợp có nguy cơ phơi nhiễm. Trong bối cảnh dịch bệnh truyền nhiễm vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến khó lường trên toàn cầu, sự cảnh giác của mỗi nhân viên y tế và ý thức hợp tác của mỗi người dân được xem là tuyến phòng thủ đầu tiên giúp ngăn chặn Ebola ngay từ khi chưa có cơ hội lây lan trong cộng đồng. HÀ MINH Dù Việt Nam chưa ghi nhận ca mắc Ebola, nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vẫn hiện hữu trong bối cảnh giao lưu quốc tế gia tăng. Các chuyên gia cho rằng chỉ cần khai thác đúng yếu tố dịch tễ trong những phút đầu tiếp nhận người bệnh, cơ sở y tế có thể phát hiện sớm, cách li kịp thời và ngăn chặn nguy cơ lây lan. Nhận diện nguy cơ lây nhiễ m virus Ebola WHO đã phát đi cảnh báo khẩn về dịch Ebola ở châu Phi Ngày 2/6, lãnh đạo Bệnh viện Răng hàm mặt Trung ương (RHM) cho biết, sau phản ánh của báo Tiền Phong đã yêu cầu rà soát toàn bộ quy trình khám, chữa bệnh tại bệnh viện. Với bất cứ phản ánh nào của người bệnh, lãnh đạo bệnh viện sẽ lắng nghe, rà soát, kiểm tra toàn bộ quy trình. Với trường hợp, bệnh nhân N.C.K khi niềng răng bị đinh vít chọc lên xoang mũi, lãnh đạo Bệnh viện RHM đã yêu cầu thành lập hội đồng chuyên môn để rà soát lại quy trình khám chữa bệnh. Bác sĩ trực tiếp điều trị báo cáo giải trình về toàn bộ sự việc từ khâu tiếp nhận, theo dõi, điều trị cho người bệnh. Được biết, hội đồng chuyên môn y khoa sẽ có sự tham gia của bác sĩ, chuyên gia, mời người bệnh và người nhà tới lắng nghe trao đổi tại hội đồng. “Sau khi có kết quả rà soát, bệnh viện sẽ thông báo kết quả tới người bệnh, người nhà và báo Tiền Phong”, lãnh đạo Bệnh viện RHM nói. Theo lãnh đạo Bệnh viện RHM, mùa hè cao điểm nắng nóng, số lượng bệnh nhân thăm khám tăng cao, lãnh đạo bệnh viện thông báo tới tất cả khoa tập trung việc khám chữa bệnh tốt nhất phục vụ bệnh nhân. Tuy nhiên về câu trả lời của Bệnh viện RHM về sự việc trên là “theo y văn, tình trạng bắt vít, xương hàm mỏng đã xảy ra, có khoảng 20-70%” khiến nhiều người băn khoăn bởi xác suất khoa học cho phép quá cao. Chưa kể, quá trình thăm khám, bác sỹ không thông báo khả năng có thể xảy ra với bệnh nhân và người nhà. Trước đó, phản ánh tới báo Tiền Phong, chị M.L.T (Hà Nội) cho biết, con trai là N.C.K (15 tuổi) điều trị nong hàm (gắn mắc cài từ cuối năm 2025 tới nay). Tuy nhiên, hơn 1 tháng nay, cháu kêu khó chịu, chị M.L.T đưa cháu đi khám tai mũi họng, phát hiện 4 chiếc đinh vít niềng răng chọc thẳng lên mũi. Niêm mạc mũi phù nề, sàn khe 2 bên đọng dịch mủ, theo dõi nấm trong mũi. Chị M.L.T đã đưa con kiểm tra và tháo 4 chiếc đinh vít. Hiện giờ, từ miệng có các lỗ thông lên mũi, phải theo dõi nguy cơ nhiễm nấm mũi. QUỲNH NGA Bệnh viện Răng hàm mặt Trung ương yêu cầu rà soát quy trình khám chữa bệnh sau phản ánh của báo Tiền Phong về trường hợp bệnh nhân bị vít niềng răng chọc lên xoang mũi. Theo đó, bệnh viện này thành lập hội đồng chuyên môn xem xét quy trình khám, điều trị. Bệnh viện RHM Trung ương yêu cầu rà soát quy trình khám chữa bệnh sau phản ánh của báo Tiền Phong Trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) liên tục theo dõi và cập nhật tình hình dịch Ebola tại một số quốc gia châu Phi, ngành y tế Việt Nam đã yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường năng lực ứng phó. Tại Bệnh viện Bạch Mai, công tác chuẩn bị đã được triển khai đồng bộ, từ đào tạo nhân viên y tế đến rà soát quy trình tiếp nhận, sàng lọc và cách ly các trường hợp nghi ngờ. VỤ NIỀNG RĂNG BỊ THỦNG XOANG MŨI: Lập hội đồng chuyên môn rà soát quy trình
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==