HÀNG LOẠT KHOẢN TRỢ CẤP CÙNG TĂNG Chị Nguyễn Nhung (Hoàng Mai, Hà Nội) là chuyên viên chính tại cơ quan nhà nước. Với hệ số 4,4, chị Nhung nhẩm tính, tăng lương cơ sở sẽ giúp lương chị tăng gần 800.000 đồng/tháng. “Giá các mặt hàng sinh hoạt như thực phẩm, bỉm sữa gần đây liên tục tăng. Việc tăng lương sẽ giúp tôi có thêm khoản chi phí bù vào trượt giá hàng hóa. Nghe tin tăng lương, chúng tôi khấp khởi mừng”, chị Nhung nói. Bên cạnh khoản lương thực hưởng, hàng loạt khoản trợ cấp theo lương cơ sở như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, lương hưu, trợ cấp tăng theo. Trợ cấp một lần người sinh con hoặc nhận con nuôi dưới 6 tháng tuổi tăng từ 4,68 triệu đồng lên 5,06 triệu đồng. Mức trợ cấp mai táng tăng từ 23,4 triệu đồng lên 25,3 triệu đồng. Đối với trợ cấp tuất hằng tháng, mức hưởng đối với mỗi thân nhân tăng từ 1,17 triệu đồng lên 1,26 triệu đồng/tháng. Tăng lương tác động tới khoản lương hưu của khoảng 3,4 triệu người thụ hưởng. Kinh phí tăng thêm so với năm 2025 là 10.773 tỷ đồng. Với mức tăng 8%, nhóm hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng có mức hưởng thấp hơn 3,8 triệu đồng/tháng sẽ tiếp tục được điều chỉnh tăng theo 2 hướng: tăng thêm 300.000 đồng/ người/tháng hoặc tăng ngang bằng 3,8 triệu đồng/người/tháng. Chị Lê Thị Tiến, phụ trách bảo hiểm tại một phường ở Hà Nội, thông báo tăng mức đóng bảo hiểm y tế cho người tham gia tự nguyện. Với bảo hiểm y tế hộ gia đình, người thứ nhất sẽ đóng tăng 190.000 đồng/năm, lên mức 2.322.540 đồng; người thứ 2 tăng gần 72.000 đồng. “Mức đóng bảo hiểm y tế tăng khiến cho một số người dân nộp tự nguyện cũng lo lắng. Đa phần người dân tự mua bảo hiểm y tế lao động tự do, thu nhập bấp bênh, người già không có lương hưu nên phát sinh thêm chi phí”, chị Tiến nói. Đối với một số đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính, việc tăng lương cơ sở sẽ tác động tới quỹ lương. Chị T.N, nhân viên đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ tài chính tại Hà Nội, cho biết, lương của cán bộ, nhân viên gồm 2 phần: lương theo hệ số nhà nước và lương tăng thêm. Trong khi tổng quỹ lương không đổi, phần hệ số nhà nước và đóng bảo hiểm tăng, phần lương thứ 2 sẽ tụt giảm. “Người lao động có thể nhận lương thấp hơn khi lương cơ sở tăng. Thực tế này xuất phát từ việc quỹ lương không đổi, chi phí đóng bảo hiểm tăng thêm, cơ quan phải co kéo cho phù hợp, thực hiện đúng quy định. Khoản đóng bảo hiểm tăng giúp người lao động hưởng mức lương hưu cao hơn khi về già”, chị T.N nói. LỘ TRÌNH CẢI CÁCH TIỀN LƯƠNG HIỆN ĐẠI Tại cuộc thảo luận về tăng lương cơ sở vừa diễn ra, ông Phạm Minh Huân, nguyên Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nội vụ), cho rằng, phương án tăng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/ tháng được tính toán dựa trên nguồn lực hiện có. Theo ông Huân, việc tăng lương cần đặt trong khả năng chi trả của ngân sách nhà nước, nếu điều chỉnh quá mạnh khi chưa đảm bảo nguồn chi sẽ tạo áp lực lớn lên ngân sách và kéo theo nhiều hệ lụy. Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi), cho rằng, chi phí cho giáo dục, y tế, nhà ở, điện nước và sinh hoạt đô thị ngày càng tăng, cho nên phần lương tăng thêm giúp giảm bớt phần nào áp lực tài chính đối với nhiều gia đình. Theo ông Huy, mức tăng lần này chủ yếu giúp cải thiện khả năng thích ứng với mặt bằng giá mới, hơn là tạo ra sự thay đổi lớn về mức sống. Đặc biệt tại các đô thị lớn, áp lực chi tiêu cho nhà ở, nuôi dạy con và chăm sóc sức khỏe vẫn là bài toán không nhỏ đối với nhiều công chức, viên chức trẻ. “Chính sách tăng lương cơ sở thường tạo hiệu ứng lan tỏa tương đối tích cực đối với nền kinh tế. Khi thu nhập của hàng triệu người lao động khu vực công được cải thiện, sức mua trong nền kinh tế cũng có điều kiện phục hồi tốt hơn, đặc biệt ở các nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu. Điều này góp phần hỗ trợ tiêu dùng nội địa - yếu tố ngày càng quan trọng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động. Các lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ, giáo dục, y tế và tiêu dùng dân sinh có thể hưởng lợi từ dòng tiền tăng thêm trong xã hội”, ông Huy nói. Về dài hạn, ông Huy cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục xây dựng lộ trình cải cách tiền lương theo hướng hiện đại, minh bạch và gắn với vị trí việc làm, năng lực cũng như hiệu quả thực thi công vụ. Đây là nền tảng để nâng cao chất lượng bộ máy và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào khu vực công. n www.tienphong.vn KINH TẾ 4 30-31/5/2026 TỪ NGÀY 1/7, LƯƠNG CƠ SỞ VỚI CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC VÀ LỰC LƯỢNG VŨ TRANG TỪ 2,34 LÊN 2,53 TRIỆU ĐỒNG (THEO NGHỊ ĐỊNH 161/2026 CỦA CHÍNH PHỦ). LƯƠNG CƠ SỞ LÀ CĂN CỨ ĐỂ TÍNH TIỀN LƯƠNG CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC VÀ LỰC LƯỢNG VŨ TRANG VỚI CÔNG THỨC: LƯƠNG THỰC HIỆN BẰNG LƯƠNG CƠ SỞ NHÂN HỆ SỐ LƯƠNG HIỆN HƯỞNG. NGỌC LINH Với mức lương cơ sở mới, chuyên gia cao cấp, mức lương sẽ từ 22,2 đến 25,3 triệu đồng. Công chức nhóm A3.1 có mức lương cao nhất 20,24 triệu đồng, thấp nhất 15,6 triệu đồng. Công chức A1, người khởi đầu bậc 1 - hệ số 2,34 sẽ có mức lương 5,92 triệu đồng và mức cao nhất (bậc 9 - hệ số 4,98) là 12,59 triệu đồng. TĂNG LƯƠNG CƠ SỞ: Bảo hiểm, trợ cấp… tăng theo Cục Thuế vừa có hướng dẫn chi tiết về việc kê khai, nộp thuế đối với hoạt động cho thuê bất động sản của cá nhân từ năm 2026. Tùy từng trường hợp, người cho thuê có thể đăng ký hộ kinh doanh, hoặc chỉ cần đăng ký thuế trực tiếp với cơ quan thuế. Đối với hoạt động cho thuê bất động sản không bao gồm dịch vụ lưu trú như khách sạn, nhà nghỉ, homestay, dịch vụ ngắn ngày… cá nhân có doanh thu từ hoạt động cho thuê từ 100 triệu đồng/năm trở lên có thể thuộc diện phải đăng ký thành lập hộ kinh doanh. Trường hợp thuộc diện phải đăng ký, cá nhân có thể thực hiện đồng thời đăng ký hộ kinh doanh và đăng ký thuế thông qua cơ chế “một cửa liên thông”. Cục Thuế lưu ý, dù thuộc diện miễn thuế hay chưa phát sinh số thuế phải nộp, cá nhân vẫn phải thực hiện đăng ký và kê khai theo quy định. Người cho thuê phải thực hiện đăng ký thuế đồng thời với thời điểm nộp hồ sơ khai thuế đầu tiên kể từ khi bắt đầu phát sinh hoạt động cho thuê. Một điểm đáng chú ý là trường hợp cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê tại các địa điểm khác nhau. Khi đó, người cho thuê phải thực hiện thông báo thông tin địa điểm kinh doanh, cập nhật ngành nghề kinh doanh. Hiện, cá nhân có doanh thu cho thuê bất động sản từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng, và cũng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Tuy nhiên, người cho thuê vẫn phải thực hiện thông báo hoặc kê khai doanh thu với cơ quan thuế theo quy định. CÓ NHIỀU NHÀ CHO THUÊ SẼ CỘNG GỘP DOANH THU Cục Thuế cũng làm rõ một số tình huống phát sinh với cá nhân cho thuê bất động sản, như có nhiều nhà, nhận tiền thuê trước nhiều năm... Trường hợp bên thuê trả tiền trước nhiều năm, doanh thu sẽ được phân bổ theo từng năm thực tế cho thuê để xác định nghĩa vụ thuế, thay vì tính toàn bộ vào một năm nhận tiền. Cơ quan thuế nêu tình huống, một cá nhân cho thuê văn phòng trong 3 năm với giá 400 triệu đồng/năm và nhận trước toàn bộ 1,2 tỷ đồng ngay từ đầu hợp đồng. Khi xác định nghĩa vụ thuế, doanh thu sẽ được chia đều cho từng năm, tương ứng 400 triệu đồng/năm. Do doanh thu mỗi năm đều dưới ngưỡng 1 tỷ đồng, cá nhân này không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân. Theo hướng dẫn, trường hợp doanh thu cho thuê bất động sản vượt 1 tỷ đồng/năm, cá nhân sẽ phải nộp: thuế giá trị gia tăng với mức 5% trên doanh thu; thuế thu nhập cá nhân bằng 5% phần doanh thu vượt trên 1 tỷ đồng. Một điểm đáng chú ý khác là trường hợp cá nhân có nhiều bất động sản cho thuê tại các địa điểm khác nhau thì doanh thu sẽ được cộng gộp để xác định ngưỡng 1 tỷ đồng/năm. Người nộp thuế có thể lựa chọn một hoặc nhiều hợp đồng thuê để áp dụng mức giảm trừ 1 tỷ đồng khi tính thuế thu nhập cá nhân. VIỆT LINH Nhiều khoản trợ cấp sẽ tăng theo mức tăng lương cơ sở ẢNH: BHXH DOANH THU CHO THUÊ NHIỀU NHÀ TRÊN 1 TỶ ĐỒNG/NĂM NỘP THUẾ RA SAO? Cho thuê nhà doanh thu dưới 1 tỷ đồng vẫn phải kê khai thuế DÙ DOANH THU CHO THUÊ TỪNG CĂN NHÀ DƯỚI 1 TỶ ĐỒNG/NĂM, NGƯỜI CHO THUÊ VẪN CÓ THỂ PHẢI NỘP THUẾ NẾU TỔNG DOANH THU TỪ NHIỀU BẤT ĐỘNG SẢN VƯỢT NGƯỠNG QUY ĐỊNH. THEO HƯỚNG DẪN MỚI CỦA CỤC THUẾ, NẾU CÓ 3 CĂN NHÀ CHO THUÊ VỚI TỔNG DOANH THU 1,2 TỶ ĐỒNG/NĂM THÌ SẼ PHẢI NỘP 60 TRIỆU ĐỒNG THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ 10 TRIỆU ĐỒNG THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==