12 n Thứ Ba n Ngày 26/5/2026 QUỐC TẾ “CƠN ÁC MỘNG” VỀ HẬU CẦN Hãng tin Mỹ cho rằng, một khi eo biển Hormuz thực sự mở cửa trở lại, “cơn ác mộng về hậu cần” sẽ ập đến. Ở giai đoạn đầu tiên, cần ưu tiên giải tỏa tắc nghẽn eo biển. Việc này sẽ mất rất nhiều thời gian, vì tàu chở dầu di chuyển rất chậm. Có tới 166 tàu chở dầu đang mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư cần phải di chuyển, mang theo khoảng 170 triệu thùng dầu. Việc khôi phục toàn bộ công suất vận chuyển dầu bằng tàu chở dầu có thể mất đến ba tháng, theo Victoria Grabenwoger, nhà phân tích dầu mỏ cấp cao tại Kpler. Ở giai đoạn thứ hai, các nước vùng Vịnh cần đẩy nhanh việc giảm lượng dầu dự trữ. Các tàu rỗng sẽ lấy dầu từ các kho chứa đã được lấp đầy, vì các nhà sản xuất không còn nơi nào khác để chứa. Trên thực tế, các nhà máy lọc dầu không bao giờ lấp đầy hoàn toàn kho dự trữ. Điều đó sẽ giảm bớt một phần thời gian cần thiết để khởi động lại các giếng dầu. Tuy nhiên, lượng dầu tồn kho cao hơn bình thường vẫn sẽ làm chậm quá trình đưa sản lượng dầu trở lại công suất tối đa. Vì các giếng dầu trong khu vực có quy mô lớn và nằm gần nhau, nên việc khởi động lại sản xuất sẽ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các công ty và quốc gia để đảm bảo áp suất nước và khí được bơm vào vẫn ổn định trên nhiều giếng. Ở giai đoạn ba, các nước vùng Vịnh sẽ từng bước khởi động lại việc sản xuất. Các giếng dầu ở Trung Đông phần lớn đã bị đóng cửa trong suốt thời chiến. Việc khôi phục sản xuất không giống như bật tắt công tắc. Đó là một thách thức kỹ thuật phức tạp, có thể kéo dài đến vài tuần. Việc sản xuất cần được khởi động lại một cách chậm rãi để đảm bảo các mỏ dầu thô không sụp đổ. Nước và khí bơm vào các giếng cần được cân bằng lại, đây là một công việc phức tạp. Ở giai đoạn bốn, các nhà máy lọc dầu sẽ được sửa chữa. Một số nhà máy lọc dầu, nhà sản xuất khí đốt tự nhiên và một số nhà sản xuất dầu mỏ đã bị hư hại trong chiến tranh. Các công ty dầu mỏ cho biết, việc sửa chữa một số cơ sở hạ tầng quan trọng bị hư hại có thể mất nhiều năm. Tình trạng này khiến thế giới mất khoảng 12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày và 3 triệu thùng sản phẩm dầu mỏ tinh chế từ các nhà sản xuất trên khắp Trung Đông, chủ yếu ở Ả-rập Xê-út và Iraq, theo Kpler. NHỮNG CÂU HỎI LỚN Tất cả những bước trên đều chỉ có thể được tiến hành khi chiến tranh đã kết thúc và không còn sự gián đoạn nào nữa ở eo biển. Nhưng đó chỉ là giả định. Trong suốt vài tháng qua, đã có nhiều tín hiệu về việc Mỹ và Iran chấm dứt chiến tranh, nhưng tình hình trên thực tế vẫn chưa được cải thiện. Điều đó khiến các nhà giao dịch giữ giá dầu ở mức cao. Ngày 18/4, Iran đồng ý mở lại eo biển, nhưng vài giờ sau, Tehran xác định rằng Mỹ và Israel đã vi phạm thỏa thuận. Các nhà giao dịch dầu mỏ sẽ theo dõi sát sao diễn biến tình hình trong vài tuần và vài tháng tới, để xem liệu Iran có thực sự sẵn sàng từ bỏ eo biển hay không. Nếu có, liệu Iran có ngừng thu phí đối với các tàu thuyền đi qua? Liệu Mỹ có tiếp tục phong tỏa hàng hải Iran, hay sẽ nhượng bộ trước yêu cầu dỡ bỏ phong tỏa Iran như một bước chuẩn bị cho hòa bình? Ngoài ra, các công ty vận tải biển cần cảm thấy an tâm khi cho tàu của mình đi qua eo biển. Lần trước khi eo biển được mở cửa trở lại (trong thời gian rất ngắn), các tàu đã tranh nhau ra ngoài, nhưng nhanh chóng quay trở lại khi nhận được tin rằng nơi này đã trở nên không an toàn. Các công ty bảo hiểm đã đẩy giá bảo hiểm hàng hải tăng vọt hàng nghìn phần trăm, và họ có thể không sẵn lòng cung cấp bảo hiểm với giá cả phải chăng trong khi tình hình vẫn còn bấp bênh. Iran đã đe dọa rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, và trước đó chỉ đạo các tàu thuyền đi qua một tuyến đường được chỉ định. Khi eo biển mở lại, thủy lôi có thể vẫn còn đó, và các tàu có thể không muốn chấp nhận rủi ro. ĐIỀU GÌ SẼ XẢY RA VỚI GIÁ DẦU VÀ KHÍ ĐỐT? Kể từ giữa tháng 3 đến nay, giá dầu chưa từng giảm xuống dưới 94 USD/thùng. Các nhà phân tích của JPMorgan, những người dự đoán eo biển sẽ mở cửa vào đầu tháng 6, dự đoán giá dầu trung bình sẽ ở mức 97 USD/thùng từ nay đến cuối năm. Hòa bình càng kéo dài, thì giá dầu càng có thể giảm xuống. Nhưng đó là trường hợp giả định. Iran đã bày tỏ nghi ngờ về tuyên bố của ông Trump rằng các tàu sẽ có thể tự do đi qua eo biển một lần nữa. “Mặc dù Iran đã đồng ý cho phép số lượng tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trở lại mức trước chiến tranh, nhưng điều này không có nghĩa là ‘tự do đi lại’ như trước chiến tranh”, hãng thông tấn nhà nước Iran Fars đưa tin. MINH HẠNH (theo CNN) Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hoà bình với Iran sắp được lập lại, và eo biển Hormuz sẽ được gỡ phong toả. Nếu cuộc chiến thực sự sắp đến hồi kết, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo? Liệu giá dầu có trở lại mức trước chiến tranh? Theo CNN, điều này gần như không xảy ra trong năm nay. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 25/5 tuyên bố, Mỹ sẽ đạt được một thỏa thuận tốt với Iran hoặc sẽ giải quyết vấn đề với nước này “theo một cách khác”, khi Washington hạ thấp hy vọng về một bước đột phá nhanh chóng trong tiến trình đàm phán kéo dài suốt ba tháng qua. Iran đe dọa rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, và trước đó chỉ đạo các tàu thuyền đi qua một tuyến đường được chỉ định ẢNH: REUTERS Giá dầu khó quay đầu dù Hormuz được gỡ phong tỏa Ngày 23/5, một ngày sau khi hãng SpaceX của Mỹ phóng thành công Starship - tên lửa lớn và mạnh nhất từ trước tới nay, Cơ quan Vũ trụ Trung Quốc công bố thêm chi tiết về kế hoạch hợp nhất các chương trình đổ bộ Mặt trăng có người và không người thành một sứ mệnh thống nhất. Ông Zhang Jingbo, người phát ngôn cơ quan này, cho biết tại cuộc họp báo ở cảng vũ trụ Tửu Tuyền rằng, mục tiêu của việc hợp nhất là “tận dụng tối đa nền tảng kỹ thuật và kinh nghiệm thực tiễn tích lũy suốt nhiều thập kỷ từ các chương trình không gian có người và các sứ mệnh thám hiểm Mặt trăng Thường Nga”. Ông Zhou Yaqiang, kỹ sư cấp cao của Cơ quan Vũ trụ có người lái của Trung Quốc, nói với các phóng viên rằng, quá trình “kết hợp kinh nghiệm và chuyên môn” từ nhiều sứ mệnh khác nhau đang “diễn ra thuận lợi”. Khi được hỏi về cuộc đua lên Mặt trăng giữa Mỹ và Trung Quốc, ông Zhou nhắc lại lập trường chính thức của Trung Quốc rằng nước này cam kết sử dụng không gian vì mục đích hòa bình. “Chúng tôi triển khai dự án thám hiểm Mặt trăng có người theo đúng kế hoạch đã đề ra. Chúng tôi không cạnh tranh với bất kỳ quốc gia nào trong không gian. Chương trình Mặt trăng có người của chúng tôi cũng không bị chi phối bởi bất kỳ yếu tố can thiệp nào”, ông nói. “Khi các phi hành gia Trung Quốc đặt chân lên Mặt trăng trong tương lai, đó sẽ là một thành tựu vĩ đại của toàn nhân loại. Điều này sẽ giúp nâng cao hiểu biết của chúng ta về không gian”, ông Zhou khẳng định. Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt trăng trước năm 2030, trong khi NASA dự định đưa người Mỹ trở lại Mặt trăng vào năm 2028 - lần đầu tiên con người đặt chân lên bề mặt hành tinh này kể từ sứ mệnh Apollo cuối cùng năm 1972. Tháng trước, Mỹ đưa 4 phi hành gia bay vào không gian với quãng đường xa hơn bất kỳ sứ mệnh nào trước đây, trong sứ mệnh Artemis II kéo dài 10 ngày tới nửa tối của Mặt trăng. Sứ mệnh có người tiếp theo của NASA sẽ diễn ra vào năm tới, khi tàu Orion kết nối với các tàu đổ bộ thương mại của Blue Origin và SpaceX, nhằm thực hiện kế hoạch đưa các phi hành gia Artemis IV hạ cánh xuống Mặt trăng vào năm 2028. Trong khi đó, Trung Quốc dự kiến phóng tàu thăm dò Mặt trăng không có người mang tên Thường Nga-7 vào cuối năm nay, để khảo sát cực nam của Mặt trăng. Nước này cũng sẽ tiếp tục thử nghiệm tên lửa đẩy Trường Chinh-10, tàu vũ trụ Mộng Châu và tàu đổ bộ Lãm Nguyệt - những phương tiện sẽ được sử dụng trong sứ mệnh đưa phi hành gia Trung Quốc lên Mặt trăng. Theo Cơ quan Vũ trụ Trung Quốc, trạm không gian Thiên Cung cũng sẽ đóng vai trò hỗ trợ quan trọng trong việc thử nghiệm thiết bị và giúp các phi hành gia tích lũy kinh nghiệm. Ông Zhang nói rằng, “độ hoàn thiện công nghệ và độ tin cậy của sứ mệnh” Mặt trăng sẽ “được nâng cao toàn diện thông qua nhiều chuyến bay tới trạm không gian trong 2 năm tới”. TÚ LINH (theo SCMP, AP) Trung Quốc hợp nhất chương trình Mặt trăng, cuộc đua với Mỹ thêm quyết liệt Trong bối cảnh cuộc đua giữa Trung Quốc và Mỹ nhằm đưa con người trở lại Mặt trăng ngày càng nóng lên, Bắc Kinh đang tiếp tục điều chỉnh và hoàn thiện kế hoạch của mình. Trung Quốc phóng tàu vũ trụ Thần Châu 23 ngày 24/5, để đưa 3 phi hành gia lên trạm không gian Thiên Cung ẢNH: AP
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==