7 n Thứ Hai n Ngày 25/5/2026 KHOA GIÁO Hai đại học này không chỉ đơn thuần là những cơ sở đào tạo quy mô lớn mà còn được định hướng trở thành các trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức hàng đầu của cả nước, từng bước tiệm cận chuẩn mực khu vực và quốc tế. Ý nghĩa trước hết nằm ở việc tập trung nguồn lực thông qua mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực chất lượng cao, Nhà nước có thể đầu tư có trọng điểm về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên và chương trình đào tạo, từ đó tạo ra những “đầu tàu” kéo toàn bộ hệ thống giáo dục đại học phát triển. Đồng thời, hai đại học này có cơ chế tự chủ cao hơn, cho phép linh hoạt trong quản trị, mở ngành, hợp tác quốc tế và nghiên cứu liên ngành, những yếu tố then chốt trong bối cảnh toàn cầu hóa. Bên cạnh đó, đại học còn góp phần cân đối nguồn nhân lực chất lượng cao giữa các vùng, phục vụ trực tiếp cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tư vấn chính sách, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và lan tỏa tri thức ra xã hội. GS Vũ Minh Giang cho rằng, điểm nhấn quan trọng nhất trong phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính là tư duy định vị lại vai trò của đại học trong hệ thống phát triển quốc gia. ĐHQG Hà Nội và các cơ sở giáo dục đại học lớn không chỉ dừng lại ở chức năng đào tạo và nghiên cứu, mà phải trở thành nơi hội tụ trí tuệ, nơi Nhà nước tìm đến để có luận cứ khoa học cho các quyết sách chiến lược, nơi doanh nghiệp tìm đến để cùng phát triển công nghệ, nhân lực và mô hình tăng trưởng mới. ĐHQG Hà Nội đang đứng trước bước chuyển quan trọng mang tính chất lịch sử, đó là chuyển từ mô hình đại học truyền thống sang mô hình đại học kiến tạo tri thức và tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển quốc gia. Trong đó, đại học phải trở thành nơi sản sinh tri thức mới, giải quyết các bài toán lớn của đất nước, đồng thời tham gia sâu vào quá trình hoạch định chính sách. Với các nhiệm vụ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao cho ĐHQG Hà Nội, theo GS Vũ Minh Giang, đó là hệ thống định hướng tổng thể, phản ánh tư duy phát triển đại học hiện đại với ba trụ cột nổi bật: nâng cao chất lượng học thuật, phát triển năng lực đổi mới sáng tạo và tăng cường kết nối với hệ thống chính sách - doanh nghiệp - xã hội. ĐHQG Hà Nội sẽ phải nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu theo chuẩn mực quốc tế, coi đây là nền tảng để khẳng định vị thế học thuật; phát triển các lĩnh vực mũi nhọn, trong đó có mục tiêu từng bước đưa một số ngành đạt trình độ top 100 thế giới; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao tri thức và gắn nghiên cứu với thực tiễn phát triển, đưa kết quả khoa học vào đời sống kinh tế - xã hội. Một nhiệm vụ quan trọng khác theo GS chính xây dựng cơ chế đặc thù cho đại học, đặc biệt trong các lĩnh vực tài chính, nhân sự và quản trị. Đại học cũng cần tập trung vào phát triển đội ngũ nhân lực chất lượng cao, tăng cường liên kết giữa đại học - doanh nghiệp - Nhà nước, và nâng cao vai trò phục vụ xã hội. GS Vũ Minh Giang nhấn mạnh, con người luôn là yếu tố quyết định trong các chiến lược phát triển, ĐHQG Hà Nội không chỉ tập trung đội ngũ giảng viên và nhà khoa học giỏi, mà còn cần các nhà quản lý có tư duy đổi mới, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Mục tiêu đưa một số lĩnh vực của ĐHQG Hà Nội vào top 100 thế giới là định hướng đúng đắn, nhưng cần cách tiếp cận thực chất. GS Giang cho rằng, cần lựa chọn những lĩnh vực có nền tảng vững chắc, có truyền thống nghiên cứu tốt và có khả năng bứt phá, để tập trung đầu tư chiều sâu như: khoa học cơ bản, đặc biệt là toán học, hoàn toàn có tiềm năng để vươn tới các chuẩn mực quốc tế nếu được đầu tư đúng hướng và có cơ chế phù hợp. Theo GS. Viện sĩ Đào Trọng Thi, nguyên Giám đốc ĐHQG Hà Nội, thành tựu lớn nhất của đại học chính là đã hình thành được một đại học đa ngành, đa lĩnh vực hoạt động hiệu quả và đào tạo được nguồn nhân lực chất lượng cao trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế. Trong bối cảnh mới, yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao, vai trò đào tạo chất lượng cao của ĐHQG Hà Nội càng phải được phát huy mạnh mẽ hơn nữa. Đại học cũng phải đầu tàu để đổi mới các phương thức đào tạo nhằm thúc đẩy cả hệ thống giáo dục đại học cùng phát triển. Trong đó, vai trò đầu tàu không chỉ là đi trước, mà tạo ra những mô hình, phương thức và chuẩn mực có thể lan tỏa, để từ đó thúc đẩy sự chuyển động của toàn bộ hệ thống giáo dục đại học Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo. ĐẾN LÚC HÀNH ĐỘNG QUYẾT LIỆT Theo GS.TS. NGƯT Phùng Hữu Phú, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, nguyên Hiệu trưởng Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQG Hà Nội), tinh thần bao trùm trong 7 nội dung chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là đã đến lúc phải hành động quyết liệt, với quyết tâm chính trị cao nhất, bằng những giải pháp thực chất để đưa giáo dục đại học đóng góp xứng đáng vào công cuộc khai phóng, tạo bước phát triển bứt phá cho đất nước trong thời đại mới. GS Phú nói, trong nhiều năm vừa qua, ĐHQG Hà Nội đã kết hợp giữa đào tạo đại trà, đào tạo tài năng. Nhưng từ thực tiễn phát triển cũng như yêu cầu mới của đất nước, cần phải đặt trọng tâm nhiều hơn nữa vào đào tạo tinh hoa, xây dựng những chương trình chuyên biệt để đào tạo đội ngũ lãnh đạo, quản lý trong các ngành khoa học xã hội và nhân văn; các chuyên gia đầu ngành về công nghệ chiến lược, công nghệ lõi; cán bộ có năng lực về pháp lý, kinh tế sáng tạo, đối ngoại, văn hóa và nghệ thuật. Điều cốt lõi mang tính quyết định là phải phát hiện, theo dõi và bồi dưỡng các nhân tố tài năng ngay từ sớm. “ĐHQG Hà Nội đã có lợi thế đặc biệt khi sở hữu hệ thống các trường THPT chuyên - nơi đã và đang ươm mầm rất nhiều tài năng trẻ. Nếu các em được quan tâm hơn, được theo dõi sát sao hơn và có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp hơn thì tôi tin trong tương lai, chúng ta sẽ có một đội ngũ lãnh đạo, quản lý, nhà khoa học, nhà công nghệ và nhà văn hóa tài năng đông đảo hơn, với chất lượng cao hơn, tiếp tục đóng góp to lớn cho sự phát triển của đất nước”, GS Phùng Hữu Phú nói. Theo các chuyên gia, sự nghiệp Đổi mới đang bước vào giai đoạn bứt phá quyết liệt. Với quyết tâm, nỗ lực cao độ, ĐHQG Hà Nội đã có bước tiến vượt bậc trong bảng xếp hạng đại học thế giới, trở thành một địa chỉ sáng giá trong những chuyến thăm của nhiều nguyên thủ quốc gia, chính khách, học giả nổi tiếng thế giới. Với bề dày lịch sử và ý chí quyết tâm chưa từng có, chắc chắn ĐHQG Hà Nội sẽ bứt phá vươn lên với một nỗ lực phi thường, xứng đáng với những trọng trách quốc gia mà Đảng, Chính phủ giao phó. HÀ LINH GS.TSKH.NGND Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo - Đại học Quốc gia (ĐHQG) Hà Nội, nguyên Phó Giám đốc ĐHQG Hà Nội cho rằng, việc thành lập ĐHQG Hà Nội năm 1993 cùng ĐHQG TPHCM năm 1995 là bước ngoặt quan trọng trong tiến trình đổi mới giáo dục đại học ở Việt Nam. Kỳ vọng sự bứt phá của một đại học tầm cỡ Thầy trò Đại học Quốc gia Hà Nội trong một hoạt động GS.TSKH.NGND Vũ Minh Giang Ngay từ khi thành lập, ĐHQG Hà Nội được tổ chức theo mô hình đại học hiện đại, với chương trình đào tạo bài bản, hệ thống ngành học đa dạng và phương pháp giảng dạy tiên tiến. Với bề dày lịch sử và ý chí quyết tâm chưa từng có, chắc chắn ĐHQG Hà Nội cần bứt phá vươn lên với nỗ lực phi thường để đạt kết quả xứng đáng với những trọng trách quốc gia mà Đảng, Chính phủ giao phó.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==