12 n Thứ Hai n Ngày 25/5/2026 QUỐC TẾ Chuẩn tướng Ahmad Vahidi, Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đảm nhận vai trò này sau khi người tiền nhiệm Mohammad Pakpour thiệt mạng trong đợt không kích của Mỹ - Israel ngày 28/2. LẬP TRƯỜNG CỨNG RẮN Bị Mỹ trừng phạt vì vai trò trong đợt trấn áp biểu tình trong nước và bị Interpol truy nã với cáo buộc liên quan tới vụ đánh bom ở Argentina cách đây 3 thập kỷ, ông Vahidi được nói là một trong những quan chức phản đối mạnh mẽ nhất mọi thỏa hiệp với Washington. Các chuyên gia đánh giá ông còn cứng rắn hơn cả ông Pakpour. “Ông ấy có ảnh hưởng lớn, nhưng vẫn là một phần của hệ thống. Các quyết định được đưa ra theo cơ chế đồng thuận và chắc chắn ông Vahidi là người có tiếng nói rất lớn trong phòng họp”, ông Ali Vaez, Giám đốc dự án Iran tại Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (International Crisis Group), nhận định. Sự nổi lên của ông Vahidi trở thành một trong những người ra quyết sách hàng đầu của Iran cho thấy nỗ lực của Mỹ và Israel nhằm thay thế bộ máy lãnh đạo Iran đã không tạo ra tầng lớp cầm quyền ôn hòa hơn. Dưới sự lãnh đạo của ông Vahidi, IRGC đã siết chặt hoạt động giao thông tại tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng nhất thế giới, còn những yêu sách của Tehran với Washington hiện còn cao hơn các vòng đàm phán trước đây. Ông Danny Citrinowicz, cựu lãnh đạo bộ phận Iran thuộc tình báo quân đội Israel, nói với CNN rằng ông Vahidi là nhân vật “rất áp đảo” và “cực đoan”, cũng là người tuyệt đối trung thành với các nguyên tắc của Cách mạng Hồi giáo. “Không thể đạt được bất cứ thỏa thuận nào mà không thông qua ông ấy. Ông ấy thuộc nhóm sẵn sàng quay lại chiến tranh nếu không đạt được điều họ muốn”, ông Citrinowicz nói. Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố đang ở rất gần quyết định tấn công Iran lần nữa, đe dọa tái khơi mào chiến tranh nếu Tehran không đồng ý thỏa thuận. Sau đó, ông cho biết sẵn sàng chờ xem tiến trình đàm phán ra sao, nhưng cảnh báo “đồng hồ đang điểm”. “Chúng ta đang ở giai đoạn cuối cùng với Iran. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra. Hoặc chúng ta sẽ có thỏa thuận, hoặc chúng ta sẽ làm vài điều hơi khó chịu một chút. Nhưng hy vọng điều đó sẽ không xảy ra”, ông Trump nói với các phóng viên hôm 20/5. Cùng ngày, ông Vahidi cảnh báo “nếu có thêm bất kỳ hành động xâm lược nào nhằm vào lãnh thổ Iran, ngọn lửa lần này sẽ bùng cháy dữ dội và vượt qua mọi biên giới, mọi phạm vi”. “Các người sẽ phải hứng chịu những đòn tấn công tàn khốc”, ông viết trên mạng xã hội X. Vị chỉ huy này hiếm khi xuất hiện trước công chúng. Trong khi những quan chức Iran như Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf hay Ngoại trưởng Abbas Araghchi được coi là “gương mặt công khai” của Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ, các chuyên gia cho rằng ông Vahidi nhiều khả năng đang quyết định những chính sách cứng rắn nhất của Tehran từ sau hậu trường. Đến nay, Iran vẫn từ chối chấp nhận bất kỳ đề xuất nào mà họ cho là mang tính đầu hàng. Sau nhiều tuần trao đổi đề xuất, phương án mới nhất của Iran hầu như không cho thấy sự nhượng bộ đáng kể ở những điểm then chốt, trong đó vấn đề làm giàu uranium vẫn là nút thắt chính. TRƯỞNG THÀNH TỪ CHIẾN TRANH Các chuyên gia cho rằng kể từ khi chiến tranh Iran nổ ra, Tehran được dẫn dắt bởi một nhóm nhỏ các nhân vật xuất thân từ IRGC, trưởng thành từ đống tro tàn của cuộc chiến Iran - Iraq những năm 1980. Ông Vahidi là một nhân vật chủ chốt trong nhóm này. “Ông ấy trở thành tác nhân rất quan trọng, nhưng vẫn trong giới hạn của hệ thống Cộng hòa Hồi giáo”, ông Vaez nói. Theo chuyên gia này, ông Vahidi có tiếng nói đặc biệt khi đất nước trong tình trạng chiến tranh. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ vị tướng này sẽ là chướng ngại lớn đến mức nào đối với khả năng đạt được thỏa thuận với Mỹ. Tháng 4 vừa qua, Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) tại Washington nhận định: “Việc ông Vahidi sẵn sàng gạt bỏ các cuộc đàm phán Mỹ - Iran cho thấy ông sẵn sàng nối lại chiến tranh nếu cần thiết”. Nhưng ông Vaez cho rằng, đến nay chưa có bằng chứng khẳng định ông Vahidi là lực cản trực tiếp đối với đàm phán. Sinh năm 1958 tại Shiraz, tư tưởng của ông Vahidi được định hình bởi chiến tranh và sự đối đầu với phương Tây. Ông gia nhập bộ máy cầm quyền ngay sau Cách mạng Iran năm 1979 và được bổ nhiệm làm Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo năm 1981. Trước đó, ông theo học ngành điện tử và kỹ thuật công nghiệp. Ông Vahidi bị Interpol truy nã do bị cáo buộc liên quan đến vụ đánh bom trung tâm cộng đồng Do Thái ở Buenos Aires, Argentina, năm 1994 khiến 85 người thiệt mạng. Ông từng là tư lệnh đầu tiên của lực lượng Quds - đơn vị tinh nhuệ thuộc IRGC, sau đó đảm nhiệm nhiều vị trí như Phó tư lệnh IRGC, Phó tư lệnh quân đội Iran, Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Nội vụ. TÚ LINH (theo Reuters, CNN) Trong bối cảnh các cuộc đàm phán liên quan chiến sự ở Iran đứng bên bờ vực đổ vỡ, một vị chỉ huy Iran đang bị Interpol truy nã đang tham gia hoạch định những bước đi tiếp theo của Tehran. Năm 2022, ông Ahmad Vahidi bị Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt vì vai trò trong đợt trấn áp làn sóng biểu tình sau cái chết của cô gái 22 tuổi Mahsa Amini. Cô Amini bị cảnh sát đạo đức bắt giữ vì vi phạm quy định trang phục Hồi giáo và tử vong khi đang bị giam giữ. Chuẩn tướng Ahmad Vahidi - Tổng tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ẢNH: AP Nhân vật bị Interpol truy nã trở thành “bộ não chiến tranh” của Iran Chính phủ Venezuela chấp thuận cuộc diễn tập ngày 23/5, với danh nghĩa diễn tập sơ tán trong trường hợp khẩn cấp y tế hoặc thảm họa, có sự tham gia của hai máy bay MV-22B Osprey hạ cánh gần Đại sứ quán Mỹ, cùng các tàu quân sự tiến vào vùng biển Venezuela ở Caribe. Trong thông cáo, Đại sứ quán Mỹ “cam kết bảo đảm triển khai” kế hoạch ba giai đoạn của Tổng thống Donald Trump, “đặc biệt là việc ổn định Venezuela”. Tướng Francis Donovan, Tư lệnh Bộ Chỉ huy miền Nam của Mỹ (cơ quan phụ trách các hoạt động quân sự của Washington tại châu Mỹ), đã bay trên chiếc Osprey tới Caracas, nơi ông gặp gỡ các quan chức của chính phủ lâm thời. “Điều này khiến chúng tôi luôn trong trạng thái cảnh giác”, bà Evelyn Rebolledo, 57 tuổi, một nhà quản lý sống tại thủ đô Caracas, cho biết. “Một quốc gia nước ngoài cho máy bay bay ngay trên thành phố như thế này là điều rất mới với chúng tôi, nhất là khi đó lại là Mỹ, trong bối cảnh tình hình hiện nay và tất cả những biến động trong đất nước. Nó khiến chúng tôi cảm thấy bất an”, bà Rebolledo nói. Chính quyền Tổng thống Donald Trump hiện ủng hộ chính phủ của bà Delcy Rodriguez - cựu phó tổng thống dưới thời ông Maduro. Chính phủ lâm thời đã thông qua luật mở cửa các mỏ dầu khổng lồ và tài nguyên khai khoáng của Venezuela cho Mỹ. Trong khi đó, lãnh đạo phe đối lập Venezuela Maria Corina Machado, người đoạt giải Nobel Hòa bình 2025, phát biểu trước hàng trăm người Venezuela di cư tại cuộc mít-tinh ở Panama City trong ngày 23/5, cam kết tiếp tục tổ chức phong trào đối lập. “Khoảnh khắc tôi trở về đất nước đang đến gần hơn. Điều sắp tới sẽ rất lớn, sẽ là một làn sóng khổng lồ”, bà nói. Bà đã tìm cách tranh thủ sự ủng hộ của ông Trump, liên tục gặp gỡ người ủng hộ và các lãnh đạo trên thế giới từ khi rời Venezuela vào tháng 12 năm ngoái, sau nhiều tháng phải sống lẩn trốn. TÚ LINH (theo Reuters) Quân đội Mỹ tập trận trên bầu trời thủ đô Venezuela Quân đội Mỹ vừa tiến hành diễn tập trên không tại thủ đô Caracas của Venezuela. Đây là cuộc tập trận đầu tiên của quân đội Mỹ ở Venezuela từ khi lực lượng Mỹ tấn công thủ đô và bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân Cilia Flores ngày 3/1. Máy bay Mỹ diễn tập trên bầu trời Caracas ngày 23/5 ẢNH: REUTERS Iran bác tin ngừng làm giàu uranium trong 10 năm Hãng thông tấn Iran Tasnim ngày 24/5 dẫn nguồn tin khẳng định thông tin Iran đề xuất dừng làm giàu uranium trên mức 3,6% trong 10 năm là “hoàn toàn sai sự thật”. Nguồn tin nhấn mạnh, trọng tâm của các thông điệp và cuộc đàm phán hiện nay chủ yếu xoay quanh vấn đề “chấm dứt chiến tranh”, đồng thời cho biết chưa có cuộc thảo luận chi tiết nào liên quan đến chương trình hạt nhân. “Hiện chưa có thông tin chi tiết nào về vấn đề hạt nhân được thảo luận”, nguồn tin lưu ý. Hãng tin Mỹ Axios hôm qua dẫn lời một quan chức Mỹ nói rằng, Mỹ và Iran sắp ký kết thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn 60 ngày. Trong thời gian đó, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa miễn phí và Iran sẽ đồng ý dỡ bỏ số thuỷ lôi mà nước này đã thả ở eo biển, để cho phép tàu thuyền đi lại tự do. Đổi lại, như một phần của thỏa thuận được đề xuất, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran và miễn trừ một số lệnh trừng phạt để cho phép Iran bán dầu tự do. QUỲNH NHƯ-MINH HẠNH (theo Tasnim, Reuters)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==