4 n Thứ Sáu n Ngày 22/5/2026 XÃ HỘI GIẤC MƠ DANG DỞ Cuối giờ chiều, khu trọ gần Khu công nghiệp Sóng Thần (phường Dĩ An, TPHCM) bắt đầu đông đúc khi công nhân tan ca trở về. Hơn 10 năm xa quê làm công nhân ở TPHCM, vợ chồng anh Công Khởi vẫn chưa thể mua nổi một căn nhà ở xã hội. Mọi sinh hoạt của gia đình bốn người đều gói gọn trong căn phòng trọ nhỏ nóng bức vào mùa khô, ẩm thấp khi trời mưa. “Đi làm về chỉ muốn có chỗ nghỉ ngơi tử tế cho con học hành. Nhưng tiền thuê trọ, tiền điện nước, tiền ăn uống mỗi tháng đã chiếm gần hết thu nhập”, anh Khởi nói. Đồng lương ít ỏi chỉ đủ trang trải cho cuộc sống hằng ngày; chuyện mua nhà với công nhân vẫn rất xa vời. Tại căn phòng trọ trên đường Bà Hom, chị Nguyễn Thị Hoài (công nhân Công ty PouYuen) nhiều lần từng nghĩ đến chuyện mua nhà để ổn định cuộc sống, nhưng cuối cùng đành gác lại dự định vì không đủ khả năng tài chính. “Dù rất mong muốn có một nơi ở ổn định, gần trường học, cơ sở y tế và môi trường sống tốt hơn nhưng với đồng lương công nhân cùng áp lực chi tiêu thường nhật, giấc mơ đó càng lúc càng xa”, chị Hoài tâm sự. Nỗi lo ấy đang hiện hữu ở rất nhiều khu nhà trọ công nhân tại TPHCM, Đồng Nai, Tây Ninh... Phần lớn người lao động đến từ các tỉnh thành khác, lên thành phố làm việc rồi thuê trọ trong nhiều năm liền. Không ít khu trọ đã xuống cấp, chật chội, nóng bức. Nhiều công nhân cho biết họ không còn đặt mục tiêu sở hữu nhà ở TPHCM. Sau nhiều năm làm việc, điều họ mong mỏi hơn cả là có một nơi ở ổn định với giá thuê phù hợp để yên tâm bám trụ thành phố. Theo ông Nguyễn Văn Hải, Ủy viên Ban Thường vụ Liên đoàn Lao động TPHCM, khảo sát khoảng 200.000 công nhân cho thấy có tới 95% người lao động có nhu cầu mua nhà, chỉ khoảng 5% muốn thuê nhà lâu dài. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận nhà ở của công nhân hiện còn rất hạn chế. Với mức thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng, sau khi trừ các chi phí sinh hoạt tối thiểu, công nhân chỉ còn dư khoảng 4-6 triệu đồng. Nếu mua căn nhà hơn một tỷ đồng thì phải tích góp hàng chục năm mới đủ tiền, trong khi giá nhà vẫn tiếp tục tăng. Nhiều người sau hàng chục năm lao động tại thành phố vẫn không có được mái nhà của riêng mình nơi đô thị đành chọn quay về quê. THIẾU NHÀ Ở XÃ HỘI Theo quy hoạch giai đoạn 20212030, TP.Đồng Nai đặt mục tiêu phát triển hơn 60.000 căn nhà ở xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu của người lao động. Để thực hiện mục tiêu này, cần nguồn vốn rất lớn. Đồng Nai ước tính nhu cầu nguồn vốn phát triển nhà ở trong giai đoạn 2026-2030 lên tới hơn 627.000 tỷ đồng, trong đó riêng nhà ở xã hội khoảng hơn 43.000 tỷ đồng. Theo các chuyên gia và doanh nghiệp, nguyên nhân lớn nhất khiến nguồn cung nhà ở xã hội còn hạn chế là do thủ tục pháp lý kéo dài, khó tiếp cận quỹ đất sạch và thiếu nguồn vốn ưu đãi. Trong khi đó, lợi nhuận từ nhà ở xã hội thấp hơn nhiều so với nhà ở thương mại nên chưa thu hút mạnh doanh nghiệp đầu tư. Nhiều dự án còn gặp vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng, xác định giá đất hoặc thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Có nơi dù đã xây dựng xong nhưng công nhân vẫn khó tiếp cận vì điều kiện xét duyệt còn phức tạp. Tại Đồng Nai, dự án chung cư nhà ở xã hội NXH2 thuộc Khu dân cư và tái định cư phường Phước Tân vừa công bố mức giá khoảng 20 triệu đồng/m2. Với nhiều công nhân, đây vẫn là mức giá quá cao so với thu nhập hiện tại. Không chỉ thiếu nhà ở, người lao động còn thiếu nhiều tiện ích xã hội đi kèm như không gian vui chơi, giải trí hay sinh hoạt văn hóa sau giờ làm. Nhà trẻ công lập còn thiếu khiến nhiều gia đình phải gửi con về quê cho ông bà chăm sóc. Có những cặp vợ chồng công nhân nhiều tháng mới được gặp con một lần vì điều kiện sống chưa ổn định… CHĂM LO CÓ CHIỀU SÂU Trước nhu cầu cấp thiết về nhà ở của người lao động, Liên đoàn Lao động TPHCM đang phối hợp triển khai chương trình xây dựng 100.000 căn nhà ở xã hội cho công nhân trong 5 năm tới. Ông Võ Khắc Thái, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TPHCM, cho biết, hiện đã có nhiều doanh nghiệp tham gia chương trình như Tập đoàn Hoa Sen, Phú Cường Group, IPC, LNT 7979… Khoảng 50.000 căn trong tổng số này dự kiến được triển khai theo hình thức cho thuê hoặc thuê mua. Theo mô hình mới, doanh nghiệp sử dụng lao động thông qua tổ chức công đoàn sẽ đăng ký thuê, chi trả chi phí để công nhân được ở miễn phí hoặc chỉ đóng một phần nhỏ. Theo ông Thái, nhiều doanh nghiệp sẵn sàng chi tiền thuê nhà ở xã hội thay cho công nhân nhằm giữ chân lao động và giảm chi phí vận chuyển. Liên đoàn Lao động TPHCM hiện ghi nhận ít nhất 3 doanh nghiệp đăng ký thuê chỗ ở cho công nhân tại các khu vực Phú Mỹ, Tân Phú Trung và Châu Đức với tổng quy mô hàng chục nghìn chỗ. Ông Thái cho biết, khoảng 70.000 căn hộ đã được chốt phương án xây dựng. Công đoàn thành phố cũng thành lập tổ công tác làm việc trực tiếp với doanh nghiệp và địa phương để tìm quỹ đất phù hợp, ưu tiên các dự án gần nơi công nhân làm việc, Song song với nhà ở, nhiều chương trình chăm lo đời sống người lao động cũng đang được triển khai rộng khắp. Trong Tháng công nhân năm nay, nhiều hoạt động như tầm soát ung thư miễn phí cho nữ công nhân, “Phiên chợ nghĩa tình”, gian hàng giảm giá, phục vụ suất ăn miễn phí… tiếp tục được tổ chức tại các địa phương có đông người lao động. Tại phường Phú Lợi, công đoàn còn hỗ trợ xe đạp điện và quà cho trẻ em mắc bệnh hiểm nghèo, chăm lo cho lao động phi chính thức và tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người lao động. Công đoàn phường Thủ Dầu Một triển khai chương trình “San sẻ yêu thương - Nghĩa tình Đất Thủ” với nhiều hoạt động như khám mắt, tư vấn sức khỏe, giới thiệu việc làm, “Phiên chợ 0 đồng”, “Bữa cơm Công đoàn”, đối thoại với người lao động… Ông Bùi Thanh Nhân, Chủ tịch Liên đoàn Lao động TPHCM, cho biết, đời sống của một bộ phận công nhân vẫn còn nhiều khó khăn, trong khi nhu cầu về nhà ở, việc làm, an sinh xã hội và thiết chế văn hóa ngày càng lớn. “Công đoàn thành phố đang chuyển mạnh từ hỗ trợ ngắn hạn sang các chương trình chăm lo có chiều sâu hơn, tập trung vào nhà ở, chăm sóc sức khỏe, phúc lợi tiêu dùng và nâng chất lượng đời sống tinh thần cho công nhân”, ông Nhân nói. Theo các chuyên gia lao động, trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh, doanh nghiệp muốn giữ chân công nhân không thể chỉ dựa vào tiền lương mà còn cần xây dựng môi trường làm việc và hệ thống phúc lợi ổn định. VĂN QUÂN-UYÊN PHƯƠNG Rời quê lên TPHCM, Đồng Nai làm việc đã nhiều năm, không ít công nhân vẫn chưa thể có được mái nhà ổn định. Giữa áp lực tiền trọ, chi phí sinh hoạt và giá nhà ngày càng tăng, giấc mơ “an cư lạc nghiệp” lại càng xa. Theo Sở Xây dựng TP. Đồng Nai, từ đầu năm 2026, đơn vị đã yêu cầu các chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội thực hiện đúng trình tự, thủ tục mua bán theo quy định pháp luật. Chủ đầu tư phải kiểm tra kỹ hồ sơ của khách hàng theo mẫu quy định, hướng dẫn người dân chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh đối tượng, điều kiện để tránh phải bổ sung, đi lại nhiều lần; chỉ ký hợp đồng mua bán khi hồ sơ đủ điều kiện và đúng mẫu của Bộ Xây dựng. Đối với người mua nhà ở xã hội, Sở Xây dựng khuyến cáo người dân chủ động tìm hiểu thông tin từ các kênh chính thống, làm việc trực tiếp với chủ đầu tư, kê khai trung thực hồ sơ và chỉ nộp hồ sơ tại một dự án, không nhờ người khác đứng tên hộ. Kỳ cuối: Làm sao để an cư? Có một chỗ ở ổn định, giá cả phải chăng là ước mơ của rất nhiều công nhân, người lao động An cư là giấc mơ của rất nhiều công nhân Công nhân được mua hàng giảm giá NHỮNG PHẬN ĐỜI CÔNG NHÂN
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==