5 XÃ HỘI n Thứ Năm n Ngày 21/5/2026 thuật bơi, mà là kỹ năng sinh tồn và tâm lý xử lý tình huống dưới nước. Theo anh Thịnh, nhiều em có thể bơi được vài mét trong hồ bơi, nhưng khi gặp tình huống bất ngờ như nước sâu, hụt chân, chuột rút hoặc hoảng loạn, các em rất dễ mất bình tĩnh. Khi đó, trẻ thường vùng vẫy mạnh, thở gấp, mất phương hướng và nhanh chóng đuối sức. Từ thực tế giảng dạy, anh Thịnh cho rằng, nhiều trẻ hiện nay còn thiếu các kỹ năng cơ bản như tự nổi đầu khi không có kính bơi để quan sát hướng vào bờ, nổi ngửa để nghỉ và lấy hơi, kiểm soát nhịp thở, xử lý khi bị chuột rút, nhận biết khu vực nguy hiểm như dòng chảy xiết, hố sâu, nước xoáy. Đặc biệt, không ít trẻ chưa biết cách gọi cứu hộ đúng cách khi gặp nguy hiểm. Theo anh Thịnh, trẻ được xem là có khả năng tự bảo vệ mình trong môi trường nước cần đạt một số kỹ năng tối thiểu. Trẻ phải biết nhận diện môi trường nước nguy hiểm, giữ bình tĩnh, nổi được trên mặt nước, thở đúng cách, có thể bơi liên tục từ 50 đến 100m mà không đuối sức, biết đứng nước hoặc nổi ngửa để nghỉ, đồng thời biết tự di chuyển vào bờ khi mệt bằng những kỹ năng sinh tồn đã được học. “Quan niệm ‘học vài buổi, bơi được một kiểu là đã an toàn’ là rất nguy hiểm. Bơi lội không chỉ là một môn vận động, mà còn là kỹ năng sinh tồn, cần thời gian rèn luyện, hình thành phản xạ và khả năng xử lý trong tình huống thực tế. Có những em bơi khá trong hồ, nhưng khi ra môi trường tự nhiên lại hoảng loạn vì sóng, nước lạnh, nước đục hoặc không chạm được đáy. Vì vậy, phụ huynh không nên chủ quan khi con biết bơi trong hồ bơi, mà cần cho trẻ học bài bản, luyện tập thường xuyên và luôn có sự giám sát của người lớn”, anh Thịnh nói. Từ những sự vụ đuối nước gần đây, anh Thịnh cho rằng, điều quan trọng nhất vẫn là kỹ năng phòng tránh nguy hiểm, nhận diện rủi ro và nguyên tắc không tự ý xuống nước khi không có người lớn giám sát. Khi gặp tình huống nguy hiểm như dòng nước sâu, nước xoáy, nước lạnh hoặc bị chuột rút, trẻ cần cố gắng giữ bình tĩnh, thả lỏng cơ thể, nổi ngửa hoặc đứng nước để duy trì nhịp thở. Trẻ không nên vùng vẫy mạnh vì điều này khiến cơ thể mất sức nhanh hơn. Nếu gặp dòng chảy, trẻ cần quan sát hướng nước, tìm cách di chuyển chéo ra ngoài thay vì cố bơi ngược dòng. Nếu nhìn thấy người khác bị đuối nước, trẻ tuyệt đối không nên nhảy xuống cứu trực tiếp nếu chưa được huấn luyện kỹ năng cứu hộ. Việc lao xuống nước theo bản năng có thể dẫn tới đuối nước dây chuyền, khiến cả người gặp nạn và người cứu đều rơi vào nguy hiểm. Thay vào đó, trẻ cần bình tĩnh kêu cứu thật lớn để gọi người lớn xung quanh, gọi số khẩn cấp khi cần thiết, đồng thời tìm các vật nổi như phao, chai nhựa, can nhựa, cây dài hoặc dây để hỗ trợ nạn nhân từ xa. Nếu hỗ trợ người gặp nạn, trẻ phải giữ khoảng cách an toàn, giữ trọng tâm vững, tránh để bản thân bị kéo xuống nước. CHÂU LINH Theo thống kê của Bộ Y tế, mỗi năm, gần 2.000 trẻ em Việt Nam tử vong do đuối nước. Dù tỉ lệ tử vong do đuối nước ở trẻ có xu hướng giảm chung trên thế giới, Việt Nam vẫn nằm trong nhóm nước có tỉ lệ cao nhất tại khu vực Tây Thái Bình Dương, theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới. quen môi trường nước, nín thở dưới nước, kỹ năng nổi, xử lý khi ở dưới nước, kỹ thuật bơi ếch…, đồng thời nhận biết được các mối nguy hiểm để phòng tránh nguy cơ đuối nước. Tại lớp bơi, thay vì chỉ dạy bơi truyền thống, anh Chuyền còn trang bị kỹ năng, tuyên truyền mạnh về phương pháp “Bơi tự cứu”. Em Trịnh Thị Quyên (xã Ea M’droh) cho biết, trước đây, em hay hoảng loạn khi ngạt nước; sau khi học ở lớp bơi, em được trang bị kỹ năng an toàn dưới nước. Về nhà, mỗi khi có thời gian, em lấy một chậu nước, tập úp mặt để làm chủ nhịp thở. Theo anh Chuyền, dịp hè năm nay sẽ tổ chức bể bơi di động tại hai xã Ea M’Droh và xã Ea Kiết. Dự kiến mở ít nhất 3 đợt, mỗi đợt 4 lớp dành cho 100 học sinh/đợt. Mỗi địa điểm đặt bể bơi trong vòng 1 tháng, sẽ có 2 giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy, cùng 5-8 đoàn viên thanh niên hỗ trợ. Các em sẽ được trang bị những kiến thức cơ bản về thực hành bơi, phương pháp bơi an toàn, cách xử lý tình huống nguy hiểm dưới nước, các phương pháp cứu đuối nước. Bên cạnh đó, ban tổ chức lớp học còn dành thời gian trò chuyện, trao đổi với phụ huynh học sinh nhằm trang bị cho họ kỹ năng sơ cấp cứu khi gặp người bị đuối nước, cũng như kiến thức, kỹ năng cần thiết để phối hợp giáo dục, tạo môi trường an toàn hơn cho trẻ. NGUYỄN THẢO Bác sĩ, ThS. Hoàng Ngọc Cảnh cho biết, nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ đuối nước là tổn thương não do thiếu oxy. Não chỉ có thể chịu đựng tình trạng thiếu oxy trong khoảng 4-5 phút. Nếu quá thời gian này, trẻ có nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề. Các bác sĩ nhấn mạnh, khi phát hiện trẻ đuối nước bất tỉnh, ngừng thở hoặc ngừng tim, cần hồi sức tim phổi ngay lập tức. Việc dốc ngược trẻ không giúp đưa nước ra ngoài mà còn khiến dịch dạ dày trào ngược vào đường thở, làm chậm quá trình cấp cứu và tăng nguy cơ tổn thương nặng hơn. Ngoài ra, người sơ cứu không được ngừng ép tim, thổi ngạt khi trẻ chưa tự thở trở lại; tránh ép ngực quá mạnh gây gãy xương sườn, tổn thương phổi. Sau sơ cứu, tất cả trẻ đuối nước đều cần được đưa tới cơ sở y tế để theo dõi biến chứng. Các chuyên gia cũng cảnh báo, người không biết bơi tuyệt đối không tự lao xuống cứu nạn nhân để tránh xảy ra thêm tai nạn. CÁCH SƠ CỨU Khi trẻ bị ngạt nước (đuối nước), việc sơ cứu tại chỗ đúng kĩ thuật là điều quan trọng nhất để cứu sống trẻ, tránh được di chứng não nặng nề sau này. Người lớn cần nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi mặt nước, đặt trẻ nằm chỗ khô ráo, thoáng khí. Sau đó, người sơ cứu phải lay gọi trẻ. Nếu trẻ không đáp ứng hoặc khi quan sát lồng ngực, thấy không di động, tức là trẻ đã ngưng thở. Lúc này, việc cần làm là nhanh chóng ấn tim và hà hơi thổi ngạt cho trẻ. Ấn tim ngoài lồng ngực ở nửa xương dưới ức phối hợp thổi ngạt theo tỉ lệ 30/2: tức là sau 30 lần ấn tim thì thực hiện 2 lần thổi ngạt. Nếu cùng lúc có 2 người cấp cứu thì thực hiện theo tỉ lệ 15:1. Khi thổi ngạt cho trẻ, người thổi phải áp miệng thật sát vào mũi và miệng trẻ (đối với trẻ nhỏ). Đối với trẻ lớn, áp sát miệng vào miệng trẻ và dùng tay bịt mũi trẻ để hơi thở đi vào phổi. Thổi ngạt liên tiếp 2 lần, mỗi lần khoảng 3 giây. Việc ép tim, thổi ngạt nên làm trong khoảng 5-10 phút. Nếu không hiệu quả, nên gọi cấp cứu 115 và tiếp tục ép tim, thổi ngạt trong khi chờ nhân viên y tế đến cấp cứu nâng cao. Nếu tự di chuyển, nên dùng ô tô, taxi và đặt trẻ lên mặt phẳng cứng, lúc này cũng tiếp tục ép tim, thổi ngạt cho đến khi đến được cơ sở y tế gần nhất. Trong trường hợp đưa trẻ lên bờ, thấy trẻ phản ứng đáp lại hoặc khóc có nghĩa là trẻ vẫn còn thở được. Lúc này, việc cần làm là nhanh chóng lau khô người trẻ, ủ ấm và đưa đến bệnh viện. Trên đường đi, trẻ được đặt ở tư thế nằm nghiêng để đờm nhớt chảy ra ngoài. Người nhà phải liên tục quan sát lồng ngực của trẻ, nếu thấy bất động cần thực hiện ngay thao tác ấn tim, hà hơi thổi ngạt. HÀ MINH Sai lầm khi sơ cứu trẻ đuối nước Bộ Y tế vừa ban hành công văn khẩn đề nghị các địa phương tăng cường phòng chống tai nạn thương tích và đuối nước trẻ em dịp hè. Bộ yêu cầu các tỉnh, thành phố rà soát các khu vực nguy cơ cao như ao hồ, sông suối, hố nước, công trình xây dựng, khu vực ngập sâu để cắm biển cảnh báo, rào chắn và bố trí lực lượng cảnh giới. Các địa phương cũng được yêu cầu đẩy mạnh truyền thông, tổ chức dạy bơi, hướng dẫn kĩ năng an toàn trong môi trường nước cho trẻ em… Khoa Điều trị tích cực Nội khoa - Bệnh viện Nhi Trung ương từng tiếp nhận nhiều ca đuối nước nghiêm trọng, trong đó đa số trẻ bị sơ cứu sai cách như bế dốc ngược chạy thay vì ép tim, thổi ngạt ngay tại chỗ. Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận nhiều trẻ đuối nước bị cấp cứu sai cách PHÒNG CHỐNG ĐUỐI NƯỚC Các cấp bộ Đoàn đã và đang triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền phòng chống đuối nước Biển cảnh báo được thanh niên cắm ven hồ Hệ thống sông, suối, ao, hồ ở tỉnh Đắk Lắk trở thành mối đe dọa lớn về đuối nước ở trẻ em, nhất là trong mùa hè hay mùa mưa. Trong 4 tháng đầu năm 2026, tỉnh ghi nhận 22 trẻ em tử vong do đuối nước.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==