TS Đặng Tự Ân, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ Đổi mới Giáo dục Việt Nam cho rằng, nhiều năm qua, tuyển sinh lớp 10 là kỳ thi áp lực hơn cả kỳ thi đại học. Không có nước nào trên thế giới để kỳ thi này diễn ra nặng nề như vậy. Nguyên nhân là do mất cân đối cung - cầu, trường học ít trong khi số lượng học sinh lớn, tăng nhanh. Thực trạng này cho thấy vấn đề quy hoạch giáo dục chưa được triển khai đầy đủ, khoa học. Các cấp quản lý giáo dục, chính quyền chỉ giải quyết trong thời hạn nhiệm kỳ nhất định. Do đó, cần có quy hoạch, chiến lược dài hơi, tránh tư duy nhiệm kỳ. Theo TS Ân, dự thảo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó giáo dục là một trong những lĩnh vực được ưu tiên đầu tư. Dự kiến, đến năm 2045 sẽ xây dựng 1.000 trường học, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh là cần thiết và phải có tính toán để triển khai. Bên cạnh xây thêm trường học, cần rà soát, tuyển dụng giáo viên. Thống kê của Bộ GD&ĐT cho thấy, đến đầu năm học 2025-2026, cả nước thiếu khoảng 120.000 giáo viên mầm non và phổ thông, trong đó mầm non là bậc thiếu nhiều nhất. Tại Hà Nội, năm học này cũng thiếu tới 6.000 giáo viên các cấp. Nếu mở rộng trường, lớp phải tính bài toán đội ngũ song song để vận hành. “Định mức, quy chuẩn cứ 25-30 học sinh/1 giáo viên như các nước phát triển đang áp dụng là quá tuyệt vời, tác động đến hiệu quả dạy học”, TS Ân nói. Bên cạnh trường công lập, cũng cần có hệ thống trường đào tạo nghề chuẩn quốc tế, thu hút được học sinh. PHỔ CẬP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG Về giải pháp, TS Ân ủng hộ định hướng phổ cập THPT, tương lai bỏ thi vào lớp 10 song song với tăng cường đánh giá học sinh trong quá trình học, không cần thiết dồn căng thẳng trong một kỳ thi. Trong ngắn hạn, để giảm áp lực, Bộ GD&ĐT cần điều chỉnh quy chế tuyển sinh, trong đó bỏ phương thức thi tuyển, thay vào đó sẽ chỉ còn 2 phương thức gồm: xét tuyển; kết hợp xét tuyển và thi tuyển. Khi đó, ở các địa phương nóng tuyển sinh lớp 10 cũng nên có phương án cụ thể cho từng khu vực thay vì 100% học sinh thi tuyển. “Ví dụ Hà Nội ở các khu vực như Ba Vì, Mỹ Đức, Sóc Sơn… không căng thẳng trường lớp có thể xét tuyển để tuyển sinh. Bởi những trường tuyển sinh 4-5 điểm/môn, không cần thiết phải thi cử. Những nơi có số lượng thí sinh dự thi vượt chỉ tiêu mới cần thi”, TS Ân nói. Nhìn rộng ra trên toàn quốc, hiện nay tuyển sinh lớp 10 không chỉ có thi tuyển. Một số địa phương chỉ xét tuyển vào THPT rất nhẹ nhàng, nhiều địa phương kết hợp thi tuyển và xét tuyển, giảm sức nóng cho kỳ thi. Mặt khác, chuyên gia cũng chỉ ra, đến cuối năm 2025, công tác phân luồng học sinh trên phạm vi cả nước chỉ có khoảng 10% đi học nghề là chưa phù hợp. Muốn phân luồng hiệu quả, hệ thống trường nghề cần được đầu tư tương xứng, có chuẩn chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, thu hút được người học. Thầy Trần Mạnh Tùng, giáo viên dạy Toán tại Hà Nội cho rằng, thi tuyển lớp 10 căng thẳng nhiều năm nay, tạo áp lực rất lớn cho học sinh. Thời gian tới, muốn giải quyết được bài toán thiếu trường lớp đòi hỏi cả hệ thống chính trị vào cuộc, có giải pháp mạnh mẽ, quyết liệt để xây dựng thêm trường. Sau khi chính quyền hai cấp hoạt động, thực tế đã có trụ sở dôi dư, thành phố có thể tính toán dành ra 5% quỹ đất để triển khai ngay. Ưu tiên đầu tư nguồn lực cho giáo dục, tăng số lượng giáo viên, phân bổ một cách hợp lý. Cũng có quan điểm như TS Ân, thầy Tùng cho rằng, bên cạnh giải pháp xây trường, lớp cần thực hiện chủ trương phân luồng hiệu quả để phụ huynh, học sinh chủ động lựa chọn, rẽ hướng cho tương lai. GS.TS Phạm Tất Dong, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư nói, đất nước càng phát triển càng tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh học tập. Miễn học phí, ăn bán trú miễn phí, cấp phát sách giáo khoa… là những chính sách cho thấy sự chăm lo của Đảng, Nhà nước đối với người dân. Tuy nhiên, thực tế chúng ta vẫn tồn tại nghịch lý, miễn học phí nhưng phụ phí, học thêm còn cao gấp nhiều lần. Miễn học phí nhưng thiếu trường, lớp khiến học sinh phải vất vả học thêm, luyện thi để chạy đua giành được “tấm vé” vào lớp 10 công lập, điều mà lẽ bình thường các em phải có là khó chấp nhận. Ấy nhưng, thực tế ấy vẫn tồn tại nhiều năm qua. GS Dong ủng hộ chủ trương phổ cập THPT, học sinh được miễn học phí. Các kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 chỉ nhằm đánh giá, nhận diện năng lực người học để bồi dưỡng cho giỏi hơn, phát huy được hết sở trường của mình. Nếu rẽ hướng học nghề thay vì ĐH, học sinh cũng nên tốt nghiệp THPT. “Trong tương lai, lao động nghề muốn làm được việc cũng cần có trình độ, trừ những nghề đơn giản như sửa tivi, xe máy… Nhiều lĩnh vực tương lai đã có robot hỗ trợ, con người càng phải học để điều khiển robot”, GS Dong nói. n www.tienphong.vn KHOA GIÁO 4 16-17/5/2026 Theo tính toán của Hà Nội, từ nay đến năm 2045, thành phố cần bổ sung 986 trường học các cấp gồm: mầm non cần thêm 441 trường, tiểu học 288 trường, THCS 166 trường và THPT 91 trường. Trong đó, sẽ ưu tiên xây trường THPT công lập ở các phường thiếu trường học. HÀ NỘI CŨNG NHƯ CÁC ĐỊA PHƯƠNG KHÁC CẦN CÓ TẦM NHÌN DÀI HẠN, QUY HOẠCH HỆ THỐNG TRƯỜNG HỌC, TUYỂN DỤNG, BỐ TRÍ GIÁO VIÊN HỢP LÝ, ĐÁP ỨNG MỌI NHU CẦU, NGUYỆN VỌNG HỌC TẬP CỦA HỌC SINH. BÊN CẠNH ĐÓ, NGÀNH GIÁO DỤC ĐƯA RA CÁC QUY ĐỊNH ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG, GIẢM ÁP LỰC THI CỬ CHO NGƯỜI HỌC. Trong chương trình, các diễn giả tên tuổi như PGS.TS Trần Đình Phong - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) - Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2018; Tiến sĩ Phạm Huy Hiệu - Giảng viên Trường Đại học VinUni - Giải thưởng Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2024… đã có những chia sẻ về thực tế đào tạo, xu hướng phát triển, yêu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi đó, PGS.TS Trần Đình Phong nhấn mạnh thực tế, Việt Nam đang rất cần đội ngũ nhân lực trình độ cao có khả năng tạo ra những sản phẩm công nghệ có giá trị và sức cạnh tranh. Ông kỳ vọng, chính thế hệ trẻ hôm nay sẽ là những mạnh dạn theo đuổi các lĩnh vực khoa học công nghệ bằng đam mê, tinh thần học hỏi và khát vọng làm chủ công nghệ mới. Các chuyên gia, nhà khoa học tin rằng, Việt Nam đang sở hữu nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học công nghệ, và các bạn trẻ chính là những “viên ngọc ẩn trong đá”. Khi được trải qua quá trình đào tạo, các em có thể trở thành những nhân tài, nghiên cứu, sáng tạo được những sản phẩm công nghệ mới có giá trị. Ngày hội tuyển sinh khối ngành khoa học công nghệ năm 2025 không chỉ mang đến thông tin tuyển sinh mà còn giúp học sinh có cái nhìn rõ hơn về thị trường lao động tương lai. Qua đó, nhiều bạn trẻ nhận ra, lựa chọn ngành học đúng, trúng cũng chính là cơ hội tham gia vào những lĩnh vực đang định hình tương lai xã hội. Năm 2026, Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ được tổ chức lần thứ 2. Điều ấn tượng là nhiều trường ĐH, học viện ở Hà Nội và các địa phương khác như Thái Nguyên, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh… cũng đã tham gia. Trong đó, nhiều trường ĐH cử cán bộ, giảng viên tư vấn 1-1 cho học sinh, phụ huynh về ngành nghề, chương trình đào tạo, cung cấp thông tin tuyển sinh năm nay cũng như xu hướng trong những năm tới. Các trường đại học coi đây là cơ hội để giới thiệu thế mạnh đào tạo, các chương trình học tiên tiến và triển vọng nghề nghiệp tới đông đảo thí sinh. Bởi trong đó, nhiều em mải miết học tập, chưa từng biết hay hình dung về các ngành, nghề sẽ học ra sao, cơ hội làm việc thế nào. Thời điểm này, các trường ĐH đã bố trí 60 gian hàng như: Trường Quốc tế (ĐHQG Hà Nội), Học Viện Kỹ thuật Mật Mã, Trường ĐH Công nghệ Giao thông vận tải, Đại học FPT, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Trường ĐH Khoa học và Công nghệ Hà Nội, Đại học Ngoại thương, Trường ĐH Công nghệ và Quản lý Hữu Nghị… Nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập báo Tiền Phong, Trưởng Ban Tổ chức chương trình cho biết, điểm khác biệt quan trọng của Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ nằm ở định hướng tổ chức chuyên biệt, tập trung vào các cơ sở đào tạo có thế mạnh về khoa học, công nghệ, kỹ thuật và đổi mới sáng tạo. N. HÀ Ngày hội tuyển sinh với quy mô lớn Học sinh hào hứng tham gia Ngày hội tuyển sinh khối các ngành Khoa học và Công nghệ lần thứ nhất ẢNH: DƯƠNG TRIỀU NGÀY 17/5, KHOẢNG 5.000 HỌC SINH CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG SẼ TỤ VỀ VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM DỰ NGÀY HỘI TUYỂN SINH KHỐI CÁC NGÀNH KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ LẦN THỨ 2. Chương trình do báo Tiền Phong phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam, Sở GD&ĐT Hà Nội, Trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) tổ chức. Bài cuối: GỠ NÚT THẮT HÀ LINH THI LỚP 10 CĂNG THẲNG HƠN ĐẠI HỌC: Học sinh Trường THCS Đống Đa (Hà Nội) trong chương trình tư vấn tuyển sinh lớp 10
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==