Gần đây, các nhà sản xuất máy tính và điện thoại lớn nhất, bao gồm Microsoft, Samsung và Dell, đã bắt đầu tăng giá và thu hồi các mẫu rẻ hơn. Nguyên nhân cốt lõi của sự thiếu hụt chip, hiện tượng mà giới công nghệ đã gọi là “RAMageddon” (Tận thế của RAM), là do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu mà công nghệ này dựa vào. Chip nhớ rất quan trọng đối với hầu hết mọi thiết bị điện tử hiện đại và cũng được sử dụng trong các thành phần quan trọng khác như card đồ họa, tạo ra phản ứng dây chuyền. Công ty phân tích TrendForce ước tính giá của các máy tính xách tay bình dân, thường có giá khoảng 900 USD (23,7 triệu VND), có thể tăng tới 40% vào năm 2026 do tình trạng thiếu chip nhớ và chi phí các linh kiện khác tăng cao. Các khoản đầu tư khổng lồ vào AI đã dẫn đến sự mở rộng các trung tâm máy chủ, những dãy máy tính khổng lồ chứa đầy chip nhớ cao cấp. Điều này không chỉ hút hết nguồn cung hiện tại của thế giới mà còn cả năng lực sản xuất trong nhiều năm, tạo ra tình trạng thiếu hụt bộ nhớ trầm trọng và đẩy giá các thiết bị điện tử khác lên cao. Vì lợi nhuận của máy tính xách tay, điện thoại và các thiết bị điện tử giá rẻ thường nhỏ hơn, nên chúng có khả năng phải đối mặt mức tăng giá lớn nhất. Một số nhà phân tích cho rằng, bộ nhớ chiếm 30% chi phí của một chiếc điện thoại giá rẻ và 23% của một chiếc máy tính cấp thấp, điều này có nghĩa là nhiều mẫu máy có thể sẽ không còn được sản xuất nữa. “Sự tăng giá mạnh này loại bỏ khả năng hấp thụ chi phí của các nhà cung cấp, khiến các máy tính có biên lợi nhuận thấp trở nên không khả thi. Chúng tôi dự đoán phân khúc máy tính cá nhân cấp thấp dưới 500 USD (13,2 triệu VND) sẽ biến mất vào năm 2028”, ông Ranjit Atwal, giám đốc phân tích tại công ty nghiên cứu Gartner, nhận định. Một số nhà sản xuất điện tử đã nhận thấy tình trạng thiếu chip và tích trữ các linh kiện quan trọng nhằm vượt qua đợt tăng giá. Những nhà sản xuất khác đã xử lý chi phí tăng cao bằng cách loại bỏ dần các máy có cấu hình thấp hơn, tuy nhiên điều này làm tăng giá khởi điểm. Nhiều nhà sản xuất điện thoại khác cũng đã cảnh báo về việc tăng giá trong năm nay. n Hòn đảo Naoshima từng bị ô nhiễm nghiêm trọng và bị chi phối bởi một nhà máy của Mitsubishi. Nhưng từ khi được tái phát triển bởi tỷ phú Soichiro Fukutake vào năm 1989, nơi đây đã được biết đến như “đảo nghệ thuật” của Nhật Bản. Với khoảng 3.000 cư dân, hòn đảo được điểm xuyết bởi những phòng trưng bày u tối chìm vào sườn đồi. Được thiết kế bởi kiến trúc sư Tadao Ando, các công trình này mang bầu không khí trầm mặc, gần như linh thiêng, và chứa đầy những bức tranh, tác phẩm điêu khắc cùng sắp đặt nghệ thuật phi thường của nhiều nghệ sĩ, từ Claude Monet đến Walter De Maria. Naoshima đã trở thành điểm đến trong mơ cho những ai tìm kiếm một trải nghiệm thị giác mang tính siêu nghiệm. Với nhiều người, cảm giác ấy xuất hiện khi họ đi xuống bờ biển và nhìn thấy một mái vòm thép khổng lồ cao 11m, rộng 13m, được kẹp giữa hai tảng đá màu cát. Bên dưới là một tấm thép dài đóng vai trò như đường băng, mời gọi du khách bước qua mái vòm hướng ra biển. Tác phẩm điêu khắc mang tên Porte Vers l’Infini (Cánh cổng dẫn tới vô cực) dường như làm tăng thêm vẻ đẹp của cảnh quan xung quanh. Bầu trời trở nên xanh hơn, tiếng chim hót vang hơn, còn những ngọn đồi phủ thông thì tươi tốt và hùng vĩ hơn. Như người tạo ra nó, nghệ sĩ gốc Hàn Quốc Lee Ufan, chia sẻ tại xưởng vẽ của ông ở thành phố ven biển Kamakura: “Tôi muốn tác phẩm của mình đưa con người tới một nơi mà họ có thể cảm nhận được hơi thở sâu thẳm của vũ trụ”. Ông Lee sẽ bước sang tuổi 90 vào tháng tới. Ngoài việc có hai bảo tàng mang tên mình - một ở Naoshima và một ở Arles, Pháp - ông còn chuẩn bị khai mạc hai triển lãm lớn. Tại Venice (Ý), nhân dịp Biennale, ông tổ chức một triển lãm bao quát sự nghiệp từ cuối thập niên 1960 đến nay, bao gồm những tác phẩm điêu khắc đầu tiên mà ông thực hiện trong phong trào Mono-ha. Mono-ha, tạm dịch là “Trường phái Vạn vật”, quan tâm đến mối quan hệ giữa các vật thể trong tự nhiên. Họ thường được so sánh với các nghệ sĩ land art của Mỹ, hậu tối giản và trường phái arte povera của Ý - những người ưa sử dụng đất, đá và cát làm chất liệu. “Tôi lúc đó mới ngoài 30 tuổi”, ông Lee nói. “Cuối thập niên 60, nước Mỹ, châu Âu và Nhật Bản đều đang trong thời kỳ nổi loạn”. Tác phẩm ba chiều đầu tiên của ông, ban đầu có tên “Phenomenon and Perception B” (Hiện tượng và Nhận thức B), nhưng sau này được đổi thành “Relatum” (Mối quan hệ), là một tấm kính bị sức nặng của một tảng đá làm nứt vỡ. “Ban đầu”, ông Lee nói, “tác phẩm của tôi không hướng đến sự chậm rãi hay tĩnh lặng. Nó thiên về bạo lực và sự phản kháng hơn”. Ông Lee không phải lúc nào cũng sử dụng các vật thể nặng. Trong một tác phẩm năm 1969 mang tên “Things and Words” (Sự vật và Từ ngữ), ông đã đuổi theo ba tờ giấy khổng lồ bị gió cuốn quanh quảng trường phía trước Bảo tàng Nghệ thuật Đô thị Tokyo vào một ngày nhiều gió. “Tôi muốn cho thấy cách con người đối thoại với vật chất”, ông Lee nói. “Theo thời gian, giấy nhăn nhúm còn tôi thì kiệt sức”. Một ngày trước khi triển lãm ở Venice khai mạc, bảo tàng Dia Beacon tại vùng thượng bang New York (Mỹ) sẽ trưng bày 11 tác phẩm của ông: ba tác phẩm điêu khắc và tám bức tranh. Mười một tác phẩm có vẻ không nhiều cho một triển lãm, nhưng toàn bộ Bảo tàng Lee Ufan ở Naoshima cũng chỉ có 17 tác phẩm và việc chụp ảnh bên trong bị cấm hoàn toàn. Dù không tự xem mình là người theo chủ nghĩa tối giản, ông Lee phản đối sản xuất dư thừa cả trong nghệ thuật lẫn đời sống. Ông từng nói: “Tôi muốn người xem cảm nhận cả những gì tôi không vẽ cũng như những gì tôi đã vẽ”. BÍ QUYẾT TRẺ LÂU Ông Lee trông trẻ hơn nhiều so với tuổi thật. “Tôi chỉ làm việc chăm chỉ thôi”, ông đáp khi được hỏi bí quyết trẻ lâu. “Tôi là một kẻ du mục - tôi đi rất nhiều, tới nhiều nơi và gặp gỡ nhiều người. Tôi vẫn chưa hiểu hết thế giới và muốn biết nhiều hơn nữa. Có lẽ điều đó mang lại cho tôi năng lượng để luôn trẻ trung”. Mỗi ngày ông thức dậy lúc 7 giờ sáng, đi bộ một tiếng, đi mua rau tươi và châm cứu. Khi muốn bắt đầu vẽ, ông thực hiện các bài tập thở để đưa bản thân vào trạng thái tập trung. “Tôi luôn dành khoảng 10 đến 15 phút để điều hòa hơi thở, cố gắng đạt tới sự tĩnh lặng, làm cơ thể dịu xuống. Theo một cách nào đó, tôi nghĩ mình đang sử dụng sự im lặng như một chất liệu”. Ông Lee sinh năm 1936 tại Kyongsang-namdo, một ngôi làng miền núi ở Hàn Quốc, vào thời điểm đất nước này bị Nhật Bản chiếm đóng. Từ nhỏ, ông đã giỏi thơ ca, hội họa, thư pháp và âm nhạc; ông theo học âm nhạc tại đại học ở Seoul với mong muốn trở thành nhà soạn nhạc. Năm 20 tuổi, ông được nhờ mang thuốc sang Nhật Bản cho người chú đang sống ở đó, rồi ông ở lại để học triết học tại Đại học Nihon ở Tokyo. Ông còn viết 17 cuốn sách về triết học, thơ ca và lịch sử nghệ thuật. Năm 1970, Ban Tổ chức một lễ hội nghệ thuật Nhật Bản ở New York đã cấm ông tham gia vì ông sinh ra ở Hàn Quốc, phản ánh mâu thuẫn dai dẳng giữa hai quốc gia. “Tôi thấy bị tổn thương một chút”, ông nói. “Nhưng tôi cảm thấy mình cần tìm cách giao tiếp với những người có quan điểm đối lập”. Ngày nay, ông trân trọng góc nhìn quốc tế, không biên giới của mình: một người Hàn Quốc sinh sống ở Nhật Bản, nói nhiều thứ tiếng và cũng có nhà ở Paris. n www.tienphong.vn NHÌN RA THẾ GIỚI 18 16-17/5/2026 NGHỆ SĨ GỐC HÀN QUỐC LEE UFAN ĐÃ BIẾN ĐẢO NAOSHIMA, NƠI TỪ LÂU ĐÃ LÀ NGÔI NHÀ CỦA VÔ SỐ TÁC PHẨM NGHỆ THUẬT, THÀNH ĐỊA ĐIỂM LÝ TƯỞNG ĐỂ CHIÊM NGHIỆM VỀ CON NGƯỜI VÀ THIÊN NHIÊN. HÀ MY (theo pcmag.com) Ông Lee Ufan nói rằng tác phẩm của ông thể hiện mối quan hệ giữa nội tâm và ngoại giới, về ý thức của cơ thể con người trong tự nhiên, và việc tìm lại bản ngã cốt lõi giữa vô vàn tiếng ồn. “Tác phẩm của tôi luôn là một cây cầu nối tới điều gì đó. Việc cởi mở kết nối với người khác là điều vô cùng quan trọng”, ông nói. “TẬN THẾ” CỦA ĐIỆN THOẠI VÀ MÁY TÍNH GIÁ RẺ “Cánh cổng dẫn tới vô cực” trên đảo Naoshima Các nhà sản xuất máy tính xách tay như Apple đang tăng giá do giá thành chip nhớ tăng mạnh THỜI ĐẠI CỦA NHỮNG CHIẾC LAPTOP GIÁ RẺ, ĐIỆN THOẠI GIÁ RẺ VÀ MÁY CHƠI GAME TẦM TRUNG CÓ THỂ SẮP KẾT THÚC, KHÔNG PHẢI VÌ CÁC MẪU MỚI HIỆN ĐẠI HƠN MÀ VÌ GIÁ THÀNH LINH KIỆN MÁY TÍNH ĐÃ TĂNG VỌT. HOÀI VY (theo theguardian.com) của Nhật Bản
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==