16-17/5/2026 www.tienphong.vn XÃ HỘI 11 cần xác định rõ việc nào xã quyết, việc nào tỉnh quyết, trách nhiệm chậm trễ thuộc về ai và thời hạn xử lý là bao lâu. Tinh thần là cấp tỉnh mạnh về kiến tạo, hướng dẫn, giám sát, còn cấp xã phải đủ năng lực thực thi và phục vụ trực tiếp người dân, doanh nghiệp. Đặc biệt, việc phân quyền phải tuyệt đối tuân thủ “4 điều kiện” tiên quyết: Có biên chế phù hợp, có ngân sách tương xứng, có hạ tầng công nghệ và có hướng dẫn nghiệp vụ thống nhất. Nếu giao việc mà thiếu một trong bốn yếu tố này, điểm nghẽn sẽ xuất hiện ngay. Khi chất lượng chưa đồng đều, chúng ta phải chuẩn hóa lại đội ngũ cán bộ cấp xã, đào tạo lại theo vị trí việc làm. Tôi được biết, Chính phủ đang xây dựng đề án bồi dưỡng cho cán bộ cấp xã, phường. Là những người gần dân, sát dân nhất, cán bộ cấp xã phải được trang bị kỹ năng cơ bản trong xử lý tình huống phát sinh, kỹ năng đối thoại với người dân, rồi kỹ năng phối hợp với các sở, ngành cấp tỉnh… Một vấn đề quan trọng liên quan đến chuyển đổi số, thực tế nhiều lãnh đạo cấp xã vẫn còn “loay hoay” với môi trường số. Vậy làm sao để chuyển đổi số thực sự mang lại hiệu quả, thưa bà? Quả thực thời gian qua, tôi nhận được rất nhiều phản ánh về vấn đề chuyển đổi số. Đẩy mạnh chuyển đổi số là điều đương nhiên, nhưng phải đi vào thực chất, không phải chỉ là đưa thủ tục lên mạng. Quan trọng là dữ liệu phải liên thông, hồ sơ phải theo dõi được, và người dân biết được hồ sơ của mình đang nằm ở đâu, ai đang xử lý, bao giờ có kết quả. Tuy nhiên hiện nay, hạ tầng mạng ở cấp xã còn kém, dữ liệu chưa đồng bộ khiến việc giải quyết còn khó khăn, ngay cả lãnh đạo cấp xã cũng đang rất loay hoay với môi trường số. Vì thế, chúng ta cần ưu tiên số hóa các nhóm dữ liệu cốt lõi về dân cư, đất đai, doanh nghiệp, dữ liệu cần phải “sạch, sống” và liên thông. Đồng thời, các phần mềm công vụ phải được thiết kế thân thiện, dễ sử dụng, tránh tình trạng giao diện rắc rối như “đánh đố” người dùng và cán bộ. Bên cạnh đó, cấp tỉnh cần có cơ chế hỗ trợ mạnh mẽ thông qua các tổ công tác liên ngành hoặc đường dây nóng nghiệp vụ để tháo gỡ khó khăn tức thì cho cơ sở. Cũng phải nói thêm rằng, mô hình càng tinh gọn thì trách nhiệm giải trình càng phải cao. Chúng ta cần tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ và đột xuất và công khai kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Chỉ khi có sự minh bạch và kiểm soát chặt chẽ, mô hình chính quyền 2 cấp mới thực sự phát huy tối đa hiệu lực, phục vụ tốt nhất cho sự phát triển của đất nước. Trân trọng cảm ơn bà! CÁN BỘ XÃ QUÁ TẢI CÔNG VIỆC Mới đây, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Viện Nghiên cứu Phát triển Mekong (MDRI) công bố báo cáo kết quả nghiên cứu “Đánh giá nhanh thực trạng cung ứng dịch vụ công trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp” cho thấy, người dân ủng hộ tinh gọn bộ máy nhưng chưa hài lòng với cấp xã. Nghiên cứu được thực hiện trên gần 5.000 người dân toàn quốc, và thực địa tại Bắc Ninh, Hưng Yên, với hỗ trợ kỹ thuật của Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP). Nghiên cứu cho thấy, trên bình diện tổng thể, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã làm thay đổi căn bản “logic vận hành” của hệ thống quản trị địa phương, nơi cấp cơ sở trở thành trung tâm trong chuỗi cung ứng dịch vụ công. Điều này kéo theo sự dịch chuyển đồng thời nhưng chưa đồng đều của bốn trụ cột (cơ chế, chính sách; nguồn nhân lực; hạ tầng kỹ thuật; tài chính - ngân sách), dẫn tới một số hạn chế, bất cập giai đoạn chuyển đổi. Thể chế, chính sách mới chủ yếu dừng ở việc “tái phân bổ thẩm quyền” hơn là “tái thiết kế quy trình”. Nói cách khác, quyền hạn đã được chuyển giao nhanh hơn so với tốc độ chuẩn hóa các quy trình nội bộ tương ứng, dẫn đến hiện tượng “thể chế đi trước, vận hành theo sau”. Điều này tạo ra một khoảng cách trong thực thi giai đoạn chuyển đổi. Trong khi thủ tục hành chính đang được đơn giản hóa cho người dân, thì các quy trình xử lý nội bộ lại trở nên mất thời gian hơn do thiếu chuẩn hóa, thiếu liên thông và thiếu hướng dẫn chi tiết. Khảo sát tại Hưng Yên và Bắc Ninh cho thấy, nhiều cán bộ xã phải xử lý đồng thời các lĩnh vực đất đai, hộ tịch, tài chính, dữ liệu dân cư và dịch vụ công trực tuyến. Một số nơi xuất hiện tình trạng “vừa thừa vừa thiếu công chức”, tức không thiếu người về số lượng nhưng thiếu cán bộ phù hợp với yêu cầu công việc mới. Cán bộ, công chức cấp cơ sở chịu áp lực lớn. Khi quyền hạn được phân cấp lớn hơn, khối lượng công việc không chỉ tăng về lượng mà còn tăng về độ phức tạp, đòi hỏi cán bộ phải xử lý các tình huống đa ngành, đa lĩnh vực trong khi cấu trúc biên chế và năng lực chuyên môn chưa tương xứng. Điều này dẫn đến “quá tải chức năng”, trong đó một đơn vị hành chính phải đảm nhận nhiều chức năng hơn năng lực thực tiễn, trong quá trình chuyển đổi. Như tại phường Việt Yên (tỉnh Bắc Ninh), có 49 cán bộ phục vụ hơn 66.000 dân, bình quân mỗi công chức phụ trách hơn 1.300 người. Áp lực còn đến từ hạ tầng và công nghệ chưa đồng bộ. Khi dữ liệu chưa được số hóa đầy đủ, chưa có sự liên thông giữa các hệ thống, và điều kiện hạ tầng còn phân tán, máy móc một số còn lạc hậu thì công nghệ đôi khi còn làm phát sinh các tầng trung gian mới, khiến cán bộ, công chức vất vả hơn. MINH BẠCH HÓA QUY TRÌNH CHO TỪNG LOẠI CÔNG VIỆC Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Vũ Trọng Kim, Chủ tịch T.Ư Hội Cựu TNXP Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khóa XV cho rằng, để bộ máy chính quyền địa phương thực sự vận hành trơn tru và thông suốt, cần một cuộc đổi mới toàn diện từ con người đến phương thức ứng dụng công nghệ. Theo ông Vũ Trọng Kim, mắt xích đầu tiên cần tháo gỡ chính là việc kiện toàn đội ngũ cán bộ cơ sở. Khi diện tích hành chính và dân cư tăng lên, yêu cầu về số lượng và trình độ chuyên môn của cán bộ phải được đặt lên hàng đầu. Ông nhấn mạnh việc phân công công việc cần đi vào chiều sâu và chuyên môn hóa rõ rệt, nhằm giải quyết dứt điểm các vấn đề của người dân ngay từ lần đầu tiếp cận, tránh tình trạng “hứa suông” để người dân phải đi lại nhiều lần gây lãng phí thời gian, công sức và làm mất lòng tin. “Một đội ngũ tinh nhuệ, giỏi nghiệp vụ chính là nền móng để mô hình chính quyền gọn đầu mối phát huy được hiệu lực thực tế”, ông Kim nhấn mạnh. Đi cùng với đó là các chính sách đãi ngộ thiết thực về chi phí đi lại và nơi ở, cũng như hỗ trợ về thiết bị công nghệ nhằm khuyến khích cán bộ khoa học, cán bộ trẻ yên tâm bám sát địa bàn, thấu hiểu tâm tư và nguyện vọng của nhân dân. Song song với yếu tố con người, hiện đại hóa quản trị thông qua công nghệ là yêu cầu không thể trì hoãn. Tuy nhiên, ông Kim lưu ý, quá trình chuyển đổi số không nên diễn ra một cách cứng nhắc. Thay vào đó, chính quyền cần có những hướng dẫn tỉ mỉ, thiết lập các tổ công tác phối hợp giữa chính quyền và các đoàn thể, đặc biệt là Đoàn Thanh niên, để “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ người dân sử dụng máy tính và điện thoại trong các thủ tục hành chính. Ông Kim nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải cách quy trình dịch vụ công gắn liền với cơ chế “một cửa”. Theo ông, để sự thay đổi này thực sự hiệu quả, tư tưởng cải cách phải được quán triệt xuyên suốt đến tận cấp thôn, tổ dân phố nhằm tạo ra sự đồng thuận, hiệp lực cao nhất giữa chính quyền và nhân dân. Điểm cốt lõi của cải cách là phải minh bạch hóa quy trình cho từng loại công việc cụ thể, giúp người dân nắm rõ các bước thực hiện thay vì lúng túng trước các rào cản hành chính. n Giải bài toán nhân lực và công nghệ NGƯỜI DÂN ỦNG HỘ BỘ MÁY TINH GỌN TRIỂN KHAI TRONG GẦN 1 NĂM QUA, SONG CHƯA HÀI LÒNG VỚI DỊCH VỤ CÔNG CHƯA THÔNG SUỐT, THIẾU CHUẨN HÓA. ÔNG VŨ TRỌNG KIM, CHỦ TỊCH T.Ư HỘI CỰU TNXP VIỆT NAM, ĐẠI BIỂU QUỐC HỘI KHÓA XV, CHO RẰNG, ĐỂ BỘ MÁY CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG THỰC SỰ VẬN HÀNH TRƠN TRU, CẦN MỘT CUỘC ĐỔI MỚI TOÀN DIỆN TỪ CON NGƯỜI ĐẾN PHƯƠNG THỨC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ. LƯU TRINH Thanh niên tình nguyện hỗ trợ người dân làm thủ tục hành chính trong những ngày đầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ẢNH: XUÂN TÙNG “Một quy trình rõ ràng, công khai không chỉ loại bỏ những phiền hà, khiếu nại mà còn là giải pháp hữu hiệu để tiết kiệm thời gian, công sức và tiền bạc cho người dân, từ đó củng cố niềm tin vào sự phục vụ của chính quyền”. Ông VŨ TRỌNG KIM, Đại biểu Quốc hội khóa XV “Mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chuyển đổi số không đơn thuần là việc đưa các thủ tục lên không gian mạng, mà quan trọng hơn, dữ liệu phải liên thông, hồ sơ phải theo dõi được, và người dân biết được hồ sơ của mình đang nằm ở đâu, ai đang xử lý, bao giờ có kết quả”. ĐBQH NGUYỄN THỊ VIỆT NGA, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội “Chúng ta cần giải quyết theo hướng đồng bộ. Trước hết, phải rà soát lại chức năng, nhiệm vụ của các phòng chuyên môn cấp xã, không để một đầu mối quá nhỏ phải ôm quá nhiều việc vượt quá năng lực thực tế. Thứ hai, cần có cơ chế phân loại xã, phường theo quy mô dân số, diện tích, đặc thù đô thị - nông thôn - miền núi - hải đảo để bố trí số lượng phòng chuyên môn và cán bộ phù hợp. Chính phủ cũng đã có định hướng cho phép tăng số lượng phòng chuyên môn tại nơi đông dân, khối lượng công việc lớn, đây là một hướng đi đúng”. ĐBQH BÙI HOÀI SƠN, Đoàn Hà Nội GỌN ĐẦU MỐI, VẬN HÀNH ĐÃ THÔNG?
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==