5 XÃ HỘI n Thứ Sáu n Ngày 15/5/2026 đô thị cộng. Nó phản ánh cách người Hà Nội sử dụng thành phố để sống, gặp gỡ và mưu sinh”, TS Hoàng Quân nhận định. Theo ông Quân, vấn đề nằm ở chỗ phân biệt giữa sinh hoạt đường phố có kiểm soát và tình trạng chiếm dụng vô tổ chức. “Nếu dẹp toàn bộ, thành phố sẽ đánh mất một phần bản sắc thị giác và nhịp sống từng khiến Hà Nội khác với nhiều đô thị hiện đại khác. Một thành phố chỉ sạch sẽ và trật tự chưa chắc đã là một thành phố hấp dẫn. Nhưng một đô thị để vỉa hè bị chiếm dụng vô tổ chức cũng khó vận hành bền vững”. Kiến trúc sư Nguyễn Đình Hoàng (mạng lưới Vì một Hà Nội đáng sống) bổ sung ý kiến của ông Quân: “Cần phân biệt rõ giữa hàng rong di động và các hàng quán chiếm dụng cố định trên vỉa hè. Với đặc tính linh hoạt, ít tác động lâu dài đến không gian công cộng, hàng rong có thể được quản lý bằng hình thức cấp thẻ, quy định trang phục, mặt hàng và khu vực hoạt động phù hợp với cảnh quan phố cổ, tương tự mô hình quản lý xích lô du lịch. Trong khi đó, các hàng quán lấn chiếm cố định nhiều năm, xả thải trực tiếp ra vỉa hè, gây mất an toàn và ảnh hưởng mỹ quan đô thị cần được xử lý nghiêm để đảm bảo trật tự chung”. HẠ ĐAN UBND Thành phố quyết định cho phép thực hiện thí điểm. Việc thực hiện thí điểm theo Nghị quyết này được thực hiện trong thời gian 5 năm kể từ ngày Nghị quyết có hiệu lực thi hành. Trong đó thời gian thực hiện thí điểm đối với tuyến phố không quá 2 năm và có thể gia hạn không quá 2 lần gia hạn, mỗi lần gia hạn không quá 2 năm. T.HOÀNG CHUYỂN BIẾN Ở NHỮNG “ĐIỂM NÓNG” Trục đường Lê Khả Phiêu (quốc lộ 1) và khu vực quanh khu công nghiệp Tân Tạo, đoạn qua xã Bình Chánh và phường Tân Tạo (TPHCM), từ lâu được xem là “điểm nóng” về tình trạng buôn bán lấn chiếm lòng đường, vỉa hè tại cửa ngõ phía Tây thành phố. Cảnh hàng quán bày tràn xuống đường, xe cộ dừng đỗ lộn xộn từng khiến giao thông khu vực này thường xuyên ùn ứ, mất mỹ quan đô thị. Tuy nhiên, ghi nhận của phóng viên cho thấy diện mạo khu vực đã có nhiều thay đổi. Tình trạng buôn bán nhếch nhác, phương tiện dừng đỗ dưới lòng đường gần như không còn. Thay vào đó, các tuyến đường trở nên thông thoáng, rộng rãi, giao thông lưu thông ổn định vào mọi khung giờ trong ngày. Tại khu vực chợ Bình Chánh, lực lượng chức năng duy trì việc tuần tra thường xuyên, liên tục nhắc nhở và xử lý các trường hợp lấn chiếm lòng lề đường, dừng đỗ xe sai quy định. Trao đổi với phóng viên, bà Nguyễn Kim Mai - Phó Chủ tịch UBND xã Bình Chánh (TPHCM), cho biết từ thời điểm ra quân cao điểm ngày 15/1 đến nay, UBND xã Bình Chánh đã tổ chức 276 lượt kiểm tra, xử phạt 136 trường hợp vi phạm với tổng số tiền hơn 83,4 triệu đồng. Đồng thời, địa phương cũng vận động 342 hộ dân ký cam kết không buôn bán lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Tương tự, khu vực quanh khu công nghiệp Tân Tạo và Công ty PouYuen trên địa bàn phường Tân Tạo như các tuyến đường Song Hành, Lê Đức Anh, Trần Văn Giàu… trước đây từng là “điểm nóng” về buôn bán tự phát. Vào giờ tan ca, hàng nghìn công nhân tập trung mua bán khiến lòng đường, vỉa hè thường xuyên ùn ứ, mất trật tự giao thông. Tuy nhiên, ghi nhận hiện nay cho thấy tình trạng này đã chuyển biến rõ rệt. Nhiều tuyến đường từng nhếch nhác, lộn xộn nay trở nên thông thoáng, việc đi lại của người dân thuận lợi hơn. Ông Lê Minh Hiếu, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Tạo cho biết khu vực này có đặc thù tập trung đông công nhân nên hoạt động mua bán tự phát diễn ra phức tạp trong thời gian dài. Vì vậy, ngay từ thời điểm thành lập phường vào ngày 1/7/2025, địa phương đã xác định đây là khu vực trọng điểm, tiềm ẩn nguy cơ mất trật tự an toàn giao thông và an ninh trật tự cần tập trung xử lý. MỜI GỌI TIỂU THƯƠNG VÀO CHỢ Ông Lê Minh Hiếu, Phó Chủ tịch UBND phường Tân Tạo cho biết, địa phương đang triển khai sửa chữa, sắp xếp lại chợ Bà Hom nhằm bố trí thêm sạp cho người dân vào kinh doanh ổn định. Từ quy mô ban đầu hơn 100 sạp, sau khi cải tạo, chợ có thể bố trí khoảng 300 - 400 sạp. “Chúng tôi đã tuyên truyền, vận động các trường hợp buôn bán lấn chiếm vào chợ kinh doanh. Đến nay đã có hơn 100 trường hợp đăng ký. Dự kiến việc sửa chữa, sắp xếp lại chợ Bà Hom sẽ hoàn tất và đưa vào hoạt động trong tháng 6 tới”, ông Hiếu thông tin. Tương tự, theo bà Nguyễn Kim Mai, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Chánh, địa phương cũng đã tính toán các phương án hỗ trợ phù hợp đối với những tiểu thương buôn bán tự phát. Theo bà Mai, xã hiện còn quỹ đất thuộc khu vực chợ Bình Chánh. Một phần diện tích có thể được bố trí cho các hộ dân buôn bán lấn chiếm quanh chợ vào kinh doanh ổn định, đúng nơi quy định. “Việc bố trí này nhằm tạo điều kiện để người dân có nơi buôn bán phù hợp, hạn chế tình trạng lấn chiếm lòng lề đường”, bà Mai nói. Theo Trung tá Hồ Đức Thiện, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (PC06, Công an TPHCM), sau gần 5 tháng triển khai cao điểm, khoảng 70% tuyến đường và khu vực công cộng từng là điểm nóng về lấn chiếm vỉa hè ở TPHCM đã có chuyển biến tích cực. Đáng chú ý, nhiều khu vực quanh bệnh viện và trường học, nơi trước đây thường xuyên xảy ra tình trạng hàng rong, xe đẩy và phương tiện dừng đỗ lộn xộn đã ghi nhận hiệu quả rõ nét hơn. BẢN SẮC CỦA ĐÔ THỊ TPHCM Ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM cho rằng, TPHCM là một đô thị lớn đồng thời cũng có bản sắc riêng rất rõ ràng và một trong những bản sắc ấy là kinh tế vỉa hè. Đặc biệt, kinh tế vỉa hè chiếm tỷ trọng khá lớn, khoảng 20% các hoạt động kinh tế của thành phố. Theo ông An, không gian của kinh tế vỉa hè rất đặc biệt, không chỉ đơn thuần là câu chuyện bán hàng rong hay những hoạt động dịch vụ nhỏ lẻ mà còn thấm đẫm những lát cắt văn hoá. “Do vậy, khi xử lý, lập lại trật tự an toàn vỉa hè, chúng ta không chỉ xem xét vỉa hè chỉ dành cho người đi bộ, mà còn đặt vào một không gian công cộng rất đặc thù, rất đặc biệt. Từ đó, cách xử lý cũng phải rất hài hòa và đảm bảo lợi ích của các bên”- ông An nêu quan điểm. Từ đó, ông An lưu ý, cần tránh thái cực theo phong trào ra quân trước đây xong rồi sau đó quay trở lại như cũ theo các nhu cầu thực tế. Mặt khác, thành phố cũng tránh buông lỏng, không quản lý gì cả bởi sẽ gây tình trạng nhếch nhác và ảnh hưởng đến giao thông đô thị, đặc biệt là ảnh hưởng đến người đi bộ. Ông Phạm Bình An nhấn mạnh vấn đề trọng tâm là cần phân loại rất cụ thể về các vỉa hè. “Không thể đánh đồng tất cả vỉa hè giống nhau được, trong đó có câu chuyện về công tác quy hoạch. Chúng ta sẽ có những lối đi dành riêng cho người đi bộ, nhưng còn lại thì vẫn là để không gian cho hoạt động kinh tế. Và tất nhiên những hoạt động kinh tế đấy phải được quản lý chứ không thể để tự do”, ông An trao đổi. HỮU HUY - NGÔ TÙNG Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Khoa (Viện bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc) cho rằng, thực tế Hà Nội muốn là “đô thị sống” nhưng lại cũng muốn không có hàng rong, quán xá, lấn chiếm vỉa hè là mâu thuẫn rất điển hình của các đô thị du lịch châu Á hiện nay. Theo ông, “nếu dọn sạch toàn bộ hàng rong và sinh hoạt đường phố, đô thị sẽ rất dễ trở nên giống một không gian du lịch được thiết kế sẵn, đẹp nhưng thiếu cảm giác đời sống”. “Điều quan trọng là thiết lập ranh giới rõ ràng giữa phần dành cho sinh hoạt đô thị và phần bắt buộc phải ưu tiên cho người đi bộ, để vừa giữ được nhịp sống đường phố, vừa đảm bảo trật tự và mỹ quan đô thị”, ông Khoa nói. TPHCM siết quản lý, lo sinh kế cho dân “Tôi khẳng định vỉa hè là không gian rất đặc biệt, trong đó không chỉ đơn thuần chỉ là câu chuyện về giao thông hay là bố trí hạ tầng, mà ở đây còn là cái không gian kinh tế rất đặc thù gắn với rất nhiều số phận”. Ông PHẠM BÌNH AN Ngày 14/5, UBND phường An Đông cho biết địa phương đã hoàn tất công tác chuẩn bị để vận hành phần mềm “Cấp phép lòng đường, vỉa hè An Đông”. Hệ thống được xây dựng nhằm số hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận, xử lý hồ sơ và thu phí sử dụng tạm thời một phần lòng đường, vỉa hè. Theo đại diện UBND phường, hiện nay, việc sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường chỉ được xem xét cấp phép đối với 6 nhóm trường hợp gồm: phục vụ hoạt động chính trị, văn hóa, thể thao; phòng chống thiên tai, dịch bệnh, cứu nạn cứu hộ; thi công công trình; tập kết rác thải, vật liệu xây dựng; tổ chức đám cưới, đám tang và trông giữ xe trong trường hợp cần thiết. Riêng hoạt động kinh doanh, buôn bán trên vỉa hè và lòng đường hiện không nằm trong diện được cấp phép sử dụng tạm thời. “Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị phường là đơn vị chủ trì xây dựng, vận hành ứng dụng và thực hiện thu phí. Đồng thời, đơn vị sẽ phối hợp với công an phường trong công tác quản lý trật tự lòng đường, vỉa hè và xử lý các trường hợp vi phạm hành chính liên quan đến trật tự đô thị”- đại diện UBND phường An Đông thông tin. Theo kế hoạch, từ ngày 15/5, người dân có nhu cầu đăng ký sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường chỉ cần quét mã QR hoặc truy cập cổng trực tuyến của phần mềm để kê khai thông tin và đăng ký mục đích sử dụng. Ứng dụng cho phép xác thực tài khoản bằng VNeID hoặc căn cước công dân gắn chip nhằm bảo đảm an toàn dữ liệu. Sau khi hoàn tất xác nhận qua email, người dân có thể tải trực tiếp hồ sơ, giấy tờ liên quan lên hệ thống. Kết quả giải quyết cùng mã QR phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt cũng sẽ được gửi qua email. Theo UBND phường An Đông, phần mềm được thiết kế để tự động hóa khoảng 90% khối lượng công việc, từ tiếp nhận hồ sơ, tính toán diện tích sử dụng, xác định mức phí đến dự thảo văn bản xử lý. Hệ thống được kỳ vọng giúp giảm áp lực nhân sự, hạn chế sai sót thủ công và ngăn ngừa tiêu cực trong quá trình giải quyết hồ sơ. Một điểm đáng chú ý là phần mềm có khả năng tự động phân loại hồ sơ theo thẩm quyền xử lý. Những trường hợp thuộc thẩm quyền cấp phường sẽ được tiếp nhận, xử lý và thu phí trực tuyến ngay trên hệ thống. Đối với hồ sơ vượt thẩm quyền, phần mềm sẽ tự động dự thảo văn bản chuyển đến cơ quan chuyên môn liên quan, góp phần rút ngắn thời gian xử lý. HỮU HUY Cấp phép sử dụng tạm qua app Sau nhiều năm xử lý quyết liệt, tình trạng buôn bán lấn chiếm lòng lề đường ở nhiều nơi tại TPHCM đã được lập lại trật tự. Bên cạnh tuần tra giám sát và xử phạt vi phạm, chính quyền các địa phương cho biết đang tính toán các phương án hỗ trợ sinh kế để người dân ổn định cuộc sống lâu dài. Cơ quan chức năng phường Tân Tạo ra quân tuyên truyền nhắc nhở các hộ kinh doanh không lấn chiếm lòng đường, vỉa hè ẢNH: HỮU HUY Từ ngày 15/5, phường An Đông (TPHCM) sẽ chính thức đưa vào hoạt động phần mềm quản lý, cấp phép và thu phí sử dụng tạm thời vỉa hè, lòng đường.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==