Từ khi trở thành họa sĩ tự do cách đây vài năm, Phan Minh Bạch tập trung sáng tác như để bù lại những năm tháng “trói chân” nơi công sở. Vì thế, nhắc đến một trong những họa sĩ trẻ hoạt động năng nổ, tích cực thời gian qua không thể không nhắc tới chị. Phan Minh Bạch đã tham gia rất nhiều triển lãm nhóm, cả trong và ngoài nước, chị còn kịp làm những triển lãm cá nhân ghi dấu ấn. Năm 2023, nữ họa sĩ xứ Thanh ra mắt triển lãm cá nhân Mây ngỏ tại Art30 Gallery, Hà Nội. Khi miền Bắc vào hạ, Phan Minh Bạch lại rục rịch ra mắt triển lãm Ru cảnh, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học, Hà Nội) kéo dài 1 tuần từ ngày 12-18/5/2026. Phan Minh Bạch là học trò của nhà nghiên cứu văn hóa, họa sĩ Phan Cẩm Thượng, từng là “một nửa” của thư pháp gia răng đen nổi tiếng, lại sinh ra trong một gia đình có truyền thống hội họa, nên không bất ngờ khi chị chọn lối đi riêng, lấy văn hóa Việt làm nền tảng. TRỞ VỀ VỚI THIÊN NHIÊN Tại Ru cảnh, nữ họa sĩ “khoe” 33 tác phẩm trên nền vải lụa truyền thống Việt Nam. Nữ họa sĩ tâm sự: “Tôi tiếp xúc với hội họa phương Đông sớm hơn hội họa phương Tây. Từ nhỏ, tôi đã được cha, cố họa sĩ Phan Bảo, dạy vẽ. Tôi đã biết cách cầm bút lông tròn của người phương Đông khi viết thư pháp, vẽ thư họa. Cảm thức về hội họa phương Đông thấm vào tôi. Sau này, khi thực hành nghệ thuật, tôi vẽ được đa dạng mọi chất liệu, từ sơn dầu đến sơn mài, tranh giấy, tranh lụa… Khi đã trải nghiệm mọi chất liệu tôi thấy mình hợp hơn cả với lụa. Lụa chính là tạng của tôi, giúp tôi truyền tải được suy nghĩ của mình và phù hợp với chất Á Đông trong con người tôi”. Chị tiết lộ, tranh của cha chị trước đây khá hiện đại, mang hơi thở Tây phương nhưng khi về cuối đời, cố họa sĩ Phan Bảo lại trở về với hội họa phương Đông. Phan Minh Bạch thừa nhận văn hóa gia đình, đặc biệt là thái độ sống, quan niệm hội họa của người cha họa sĩ, ảnh hưởng mạnh tới chị. Mỗi họa sĩ khi làm triển lãm cá nhân thường có rất nhiều điều mới mẻ để khoe với người thưởng lãm. Có thể họ đang có bước ngoặt đáng kể trong hành trình hoặc một sự thay đổi tích cực nào đó. Từ triển lãm Mây ngỏ cách đây gần 3 năm đến triển lãm sắp ra mắt, Ru cảnh, rõ ràng Phan Minh Bạch có sự “xê dịch” về đề tài. “Tôi bắt tay vào dự án Ru cảnh khi triển lãm Mây ngỏ kết thúc, bởi Mây ngỏ và Ru cảnh nằm trong chuỗi ý tưởng lớn của tôi. Mây ngỏ tập trung vào con người. Ru cảnh là sự trở về với thiên nhiên”, nữ họa sĩ chia sẻ. KHÔNG GIAN RỘNG LỚN HƠN 33 tác phẩm giới thiệu trong Ru cảnh còn cho thấy sự bứt phá của Phan Minh Bạch về bút pháp, đa dạng hơn, giàu ngôn ngữ hội họa hơn, chất liệu sử dụng để tạo nên tác phẩm phong phú hơn: màu vẽ nước chuyên dụng, acrylic, vàng lá trên nền vải lụa truyền thống Việt Nam. Nữ họa sĩ cũng cho phép mình bay nhảy trên không gian rộng lớn hơn. “Ngày xưa lụa bị giới hạn bởi kích thước khi khổ dệt của lụa truyền thống chỉ nằm ở ngưỡng 88 cm, bây giờ đã được đẩy lên tới 1,35 m, giúp họa sĩ được thỏa sức sáng tạo. Tranh của tôi ở lần triển lãm thứ 2 này hầu hết được thực hiện trên khổ lụa lớn, hầu hết từ 1,2 m trở lên”, chị nói. Ru cảnh chia làm 5 bộ, có tên: Hoa sóng/Sóng nước nở hoa; Dòng chảy của đất; Phong cảnh tan biến; Ru cảnh; Nhịp điệu tự nhiên. Ở đây, cảnh trí không chỉ giới hạn ở thời hiện đại mà còn ngược về quá khứ, trở về triều đại huy hoàng trong lịch sử Việt Nam, triều Lý, với sự kiện vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Đại La và bắt đầu xây dựng kinh đô mới với tên gọi Thăng Long. Phan Minh Bạch ngược dòng quá khứ bằng 3 tác phẩm hoành tráng với kích thước 1,2 m x 2,4 m. Không chỉ đưa người xem chiêm ngưỡng vẻ đẹp của quá khứ, vẻ đẹp của non sông gấm vóc hôm nay từ miền núi đến miền biển mà Phan Minh Bạch còn nói đến một thực trạng xót xa - thiên nhiên đang bị tàn phá bởi những lý do khách quan và chủ quan. Những cơn giận dữ của mẹ thiên nhiên khiến đồng bào ta phải chịu bao tổn thất đau thương trong năm qua. Nhiều họa sĩ trong đó có Phan Minh Bạch đã đồng hành với chương trình đấu giá tranh thiện nguyện của báo Tiền Phong hướng về đồng bào vùng lũ. Dù bão lũ qua đi, hậu quả của được khắc phục nhưng với những người mang trái tim nhạy cảm như Phan Minh Bạch câu chuyện về cảnh sắc vẫn luôn ám ảnh. Thiên tai, chiến tranh và ngay cả tốc độ đô thị hóa nhanh, mạnh khiến môi trường và cảnh sắc bị hủy hoại không ít. Điều đó khơi nguồn cho bộ tranh Thiên nhiên tan biến của chị. n www.tienphong.vn VĂN HÓA 10 9-10/5/2026 33 TÁC PHẨM GIỚI THIỆU TRONG RU CẢNH CHO THẤY SỰ BỨT PHÁ CỦA PHAN MINH BẠCH VỀ BÚT PHÁP ĐA DẠNG HƠN, GIÀU NGÔN NGỮ HỘI HỌA HƠN, CHẤT LIỆU SỬ DỤNG ĐỂ TẠO NÊN TÁC PHẨM PHONG PHÚ HƠN: MÀU VẼ NƯỚC CHUYÊN DỤNG, ACRYLIC, VÀNG LÁ TRÊN NỀN VẢI LỤA TRUYỀN THỐNG VIỆT NAM. CÙNG PHAN MINH BẠCH ĐÀO NGUYÊN Một tác phẩm nằm trong triển lãm Ru cảnh ẢNH: HỒNG VĨNH Phan Minh Bạch chọn Ru cảnh là tên triển lãm, gửi gắm tình cảm yêu thương, tâm tư thầm kín kết nối giữa người và cảnh cùng tâm nguyện mong sự hồi sinh cho cảnh vật thiên nhiên. Chị quan niệm nghệ thuật như đời người, là một hành trình dài, nối quá khứ đến hiện tại và tương lai. Trên hành trình ấy có nhiều trường đoạn, nhiều cung bậc cảm thức khác nhau đánh thức sự bao dung của lòng người và xúc cảm trong trái tim nghệ sĩ. KÍNH LĂNG Kẻ khóc, người cười Siêu mẫu một thời, diễn viên Xuân Lan đang thu hút sự chú ý của khán giả với chia sẻ về lĩnh vực phim ảnh: Hai phim do vợ chồng chị sản xuất, Cái giá của hạnh phúc và Cưới vợ cho cha đều lỗ nặng. Chúng đã làm “mòn két” của cặp đôi khoảng 30 tỷ đồng. Cùng chịu chung cảnh làm phim nào lỗ phim ấy còn có thể kể đến Mai Thu Huyền, phim đầu tay Kiều hay phim ca nhạc Đoá hồng mong manh của mỹ nhân 7x đều thua đau . Vợ chồng siêu mẫu Xuân Lan làm 2 phim lỗ 30 tỷ đồng nhưng chỉ cần một phim, Quý cô thừa kế 2, đạo diễn nhà sản xuất Hoàng Duy đã mất trắng 33 tỷ đồng (20 ngày ra rạp chỉ thu về 6,4 tỷ đồng, trong khi phim cần khoảng 40 tỷ đồng để hoà vốn). Ai là người cười nhiều nhất, chưa phải rơi nước mắt bao giờ? Chắc chắn là Trấn Thành, phim nào của anh cũng thắng lớn, dù còn đó những tranh luận và cả những lời chê. Có người cho rằng phim của Trấn Thành cũng dở chẳng qua Trấn Thành đông fan và quảng bá tốt. Đánh giá phiến diện song không phải không có phần đúng. Phim của nhà sản xuất Mỹ Tâm chưa ra rạp ai cũng đoán được sẽ thắng, chẳng qua chưa biết thắng bao nhiêu. Cứ đà này, Mỹ Tâm và Mai Tài Phến còn tích cực “song kiếm hợp bích” tấn công màn ảnh rộng. Nhưng dù đông fan, làm tốt khâu quảng bá, cũng không chắc cặp đôi Mỹ Tâm, Mai Tài Phến sẽ “trăm trận trăm thắng” như Trấn Thành đang làm được. Rõ ràng, ngoài những lợi thế trên, Trấn Thành còn giỏi nắm bắt thị hiếu của khán giả. Đến mùa concert lên ngôi, phim Trấn Thành quy tụ dàn ca sĩ, rapper như Lyly, Pháo, Văn Mai Hương… Anh có công phát hiện ra diễn viên tiềm năng Văn Mai Hương, vai diễn của cô được cả giới chuyên môn lẫn khán giả hưởng ứng, gây bão trên mạng xã hội. Một nghệ sĩ gạo cội tiết lộ: Cát-xê Trấn Thành trả cho diễn viên cũng “ra tấm ra món” nên được tham gia dự án của “người mát tay” số 1 hiện nay ở dòng phim thị trường, có nghệ sĩ nào lại không nỗ lực cống hiến? Nhiều khán giả cho rằng những năm nay đang là thời “người người làm phim, nhà nhà làm phim” nên có cảnh “kẻ cười, người khóc” cũng là chuyện dễ hiểu. Một khán giả nghiêm túc chỉ ra: “Ở Việt Nam, nhiều cá nhân sau khi có chút tên tuổi hoặc thành công ở lĩnh vực khác lại chuyển sang làm phim, dù chưa có nền tảng chuyên môn vững. Trong khi điện ảnh là ngành đòi hỏi rất cao về kịch bản, sản xuất, phát hành… nếu thiếu kinh nghiệm thì rủi ro lớn. Mở rộng sang lĩnh vực mới là điều bình thường nhưng nếu không chuẩn bị tốt về chuyên môn và đội ngũ, kết quả không như kỳ vọng cũng dễ hiểu”. Ngay cả những người làm phim đầu tay đã thắng tưng bừng như đạo diễn, nhà sản xuất Hoàng Nam thì đến phim thứ 2 đã lỗ nặng, khi để lộ những nhược điểm lớn của người làm phim tay ngang. Bây giờ anh đã trở lại với kênh YouTube của mình và chưa hứa hẹn ngày trở lại điện ảnh. Có khán giả khuyến khích những người làm phim thua lỗ: “Nay lỗ 30 tỷ nhưng phim sau có khi thắng vài trăm tỷ đồng thì sao?”. Làm phim kiểu ấy khác nào mua xổ số đợi thời giàu to? Miu miu Họa sĩ Phan Minh Bạch ẢNH: HỒNG VĨNH
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==