Báo Tiền Phong số 124

7 n Thứ Hai n Ngày 4/5/2026 GIỚI TRẺ KẾT NỐI NGƯỜI ĐIẾC TỰ TIN HƠN VỚI CUỘC SỐNG Nam sinh Trường Đại học Mở Hà Nội Ngô Duy Đông (SN 2005) là người sáng lập dự án Easy - Comm - nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ người khiếm thính giao tiếp thông qua chuyển đổi ngôn ngữ ký hiệu thành văn bản và giọng nói. Chia sẻ về cơ duyên đến với dự án, Đông cho biết, ý tưởng xuất phát từ việc nhận thấy những rào cản trong giao tiếp mà người khiếm thính đang gặp phải trong học tập, công việc và cuộc sống hằng ngày. “Chúng tôi mong muốn công nghệ không chỉ là công cụ, mà còn trở thành cầu nối giúp những người yếu thế hòa nhập tốt hơn với xã hội”, Đông nói. Từ ý tưởng ban đầu, Đông cùng các cộng sự bắt tay vào nghiên cứu, xây dựng phiên bản thử nghiệm của sản phẩm từ tháng 10/2023. Easy - Comm sử dụng công nghệ AI và Deep Learning để chuyển đổi hai chiều giữa ngôn ngữ ký hiệu và văn bản/lời nói, hướng tới khả năng ứng dụng thực tế trong nhiều môi trường như trường học, bệnh viện và cơ quan hành chính. Không chỉ dừng lại ở ý tưởng trên giấy, Đông cùng các cộng sự đã miệt mài đưa dự án "chinh chiến" tại các cuộc thi khởi nghiệp sinh viên. Easy - Comm liên tục giành nhiều giải thưởng như Á quân cuộc thi "Bệ phóng khởi nghiệp lần II do Thành Đoàn Hà Nội tổ chức; Á quân Cuộc thi “ Ý tưởng kinh doanh ” do Học viện Tài chính tổ chức; Giải Khuyến khích tại Cuộc thi “Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp do Bộ GD&ĐT chủ trì tổ chức… Những giải thưởng ấn tượng đạt được không chỉ là sự công nhận, mà còn mang về nguồn vốn quý giá, cùng sự đồng hành từ các quỹ đã giúp nhóm xây dựng Easy - Comm ngày càng phát triển. Khó khăn lớn nhất mà cả nhóm đối mặt chính là việc xây dựng hệ thống dữ liệu cho Easy - Comm. Để hoàn thiện một dự án về ngôn ngữ, quy trình xây dựng dữ liệu phải trải qua một vòng lặp khắt khe: Thu thập - Huấn luyện - Đánh giá. Chỉ khi kết quả đánh giá đạt độ chính xác tuyệt đối, dữ liệu đó mới thực sự hoàn chỉnh. Theo Đông, để tạo nên một kho dữ liệu khổng lồ (Big Data) và có ý nghĩa, dự án cần sự chung tay của Hiệp hội Khiếm thính và lòng nhiệt huyết của chính những người điếc. Từ bộ từ điển ngôn ngữ ký hiệu, nhóm đã tư duy và đang phát triển thành 16.000 câu giao tiếp hàng ngày, đảm bảo đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất trong cuộc sống của người khiếm thính. “Quá trình xây dựng dữ liệu là một hành trình vô cùng gian nan và đòi hỏi sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Ví dụ, chỉ với một câu nói đơn giản như “Tôi ăn cơm rồi”, nhưng mỗi người điếc lại có một cách ra hiệu khác nhau: có người đưa tay chỉ cao hơn vai, có người lại thấp hơn một chút. Để AI có thể hiểu đúng, chúng tôi phải huấn luyện nó phải được học cả những cái “sai” để tìm ra cái “đúng”, phải hiểu được cả nghĩa ngược lẫn nghĩa xuôi”, Đông chia sẻ. MỖI BƯỚC ĐI LÀ MỘT LẦN TRƯỞNG THÀNH Năm 2025 đánh dấu giai đoạn phát triển mạnh mẽ của dự án khi nhóm tập trung hoàn thiện sản phẩm và đưa vào kiểm chứng thực tiễn. Một trong những dấu mốc quan trọng là việc hợp tác với Trường Đại học Sư phạm Hà Nội nhằm thu thập dữ liệu thực tế, phục vụ quá trình hoàn thiện và tối ưu hệ thống. Cùng năm, Easy-Comm giành Giải Ba tại cuộc thi “Thách thức Đổi mới Sáng tạo Thời đại số” - sân chơi quy mô lớn do Trung ương Đoàn phối hợp tổ chức, qua đó khẳng định năng lực của dự án trong lĩnh vực công nghệ ứng dụng. Không dừng lại trong nước, Đông và cộng sự tiếp tục đưa dự án ra quốc tế. Tháng 12/2025, dự án Easy-Comm xuất sắc vượt qua hơn 150 dự án khởi nghiệp trong nước, trở thành đại diện Việt Nam tham dự Giải thưởng KMAC (Hàn Quốc). Vượt qua hàng trăm đội thi đến từ các trường đại học ở Hàn Quốc, Easy-Comm xuất sắc giành giải thưởng Excellent Prize, được vinh danh quốc tế The Management Grand Awards lần thứ 38. Đây là giải thưởng chứng nhận rằng nhóm/cá nhân đã thể hiện kết quả xuất sắc trong Cuộc thi Ý tưởng sáng tạo 2025 được tổ chức như một chương trình hợp tác giữa Korea Management Association Consultants Inc. của Hàn Quốc và Đại học Ngoại thương Việt Nam, được tài trợ bởi Quỹ KMA Hoi Nam. Theo Đông, một trong những yếu tố quan trọng giúp dự án phát triển là sự đồng hành của các chuyên gia, cố vấn trong lĩnh vực khoa học công nghệ, giáo dục đặc biệt và hệ sinh thái khởi nghiệp. “Chúng tôi may mắn nhận được sự hỗ trợ từ các thầy cô, chuyên gia và các tổ chức. Điều đó giúp dự án đi đúng hướng và giảm rất nhiều rủi ro khi triển khai”, Đông nói thêm. Nhìn lại hành trình của mình, Đông cho rằng, điều khó nhất khi khởi nghiệp không phải là công nghệ hay nguồn lực, mà là sự kiên trì. “Khởi nghiệp là hành trình dài, có rất nhiều thử thách. Nhưng nếu dám bắt đầu và dám theo đuổi đến cùng, thì mỗi bước đi đều là một lần trưởng thành”, Đông chia sẻ. LƯU TRINH Ứng dụng AI hỗ trợ người khiếm thính Từ ý tưởng xây dựng thiết bị ứng dụng công nghệ hỗ trợ người khiếm thính, nam sinh Ngô Duy Đông (Trường Đại học Mở Hà Nội) theo đuổi khát vọng khởi nghiệp từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường, từng bước đưa dự án Easy-Comm vươn ra sân chơi quốc tế. Ngô Duy Đông cho rằng, với sinh viên, việc dấn thân vào thực tế chính là cách học nhanh nhất. “Kiến thức trên giảng đường là nền tảng, nhưng chính trải nghiệm thực tế mới giúp mình hiểu rõ vấn đề và phát triển bản thân. Không có giới hạn nào cho những người trẻ dám nghĩ và dám làm”, Đông nói. Ngô Duy Đông (bên phải) cùng cộng sự thuyết trình về dự án Easy-Comm Thắng Phát (20 tuổi, xã Thuận Thành, Bắc Ninh) hiện làm bán thời gian tại một quán cà phê ở Hà Nội, đã chủ động đăng ký kín lịch làm trong cả 4 ngày nghỉ lễ. Với Phát, đây là thời điểm thích hợp để tăng thu nhập thay vì dành thời gian cho những chuyến đi ngắn ngày. Phát cho biết các dịp lễ luôn là thời gian quán đông khách hơn ngày thường, đặc biệt vào buổi sáng và tối khi nhiều nhóm bạn trẻ lựa chọn ra ngoài gặp gỡ. Khối lượng công việc vì thế cũng tăng lên đáng kể, từ nhận order, pha chế đồ uống, dọn bàn đến hỗ trợ khách liên tục trong nhiều giờ. “Dù có mệt hơn ngày thường nhưng đổi lại thu nhập trong vài ngày lễ khá tốt. Mình muốn tranh thủ thời gian này để có thêm tiền sinh hoạt và hạn chế xin gia đình”, Phát chia sẻ. Nam sinh dự định dùng khoản tiền kiếm thêm để trang trải chi phí cá nhân, mua sắm một số vật dụng cần thiết và dành dụm cho kế hoạch đi chơi sau lễ. Theo Phát, khi kỳ nghỉ kết thúc, lượng người đi du lịch giảm bớt, việc di chuyển hay vui chơi cũng thoải mái hơn. Tương tự, Minh Ánh (21 tuổi, hiện sinh sống tại Hà Nội) đã lựa chọn làm xuyên lễ tại một quán ăn khu vực nội thành. Nữ sinh cho biết vào dịp nghỉ lễ, nhu cầu dùng bữa bên ngoài tăng mạnh nên quán cần bổ sung nhân lực. Vì vậy cô chủ động đăng ký làm đủ 4 ngày nghỉ. Theo Ánh, mỗi ca làm thường kéo dài từ 8 - 10 tiếng, đông nhất vào khung giờ trưa và buổi tối. Mức lương ngày thường khoảng 25.000 đồng/giờ, trong khi dịp lễ được tăng lên khoảng 70.000 - 75.000 đồng/giờ nhờ phụ cấp và thưởng thêm. Tổng thu nhập trong kỳ nghỉ vì thế cao hơn đáng kể so với ngày thường. “Dù khá vất vả, nhưng khi tự kiếm ra tiền và có thể phụ giúp gia đình, mình thấy những ngày lễ như vậy rất ý nghĩa”, Ánh chia sẻ. Trong khi đó, Thu Hiền (22 tuổi, hiện sinh sống tại Hà Nội) tranh thủ kỳ nghỉ để nhận thêm ca tại quán cà phê nơi cô đang làm bán thời gian. Hiền cho biết không chỉ vì thu nhập mà đây còn là khoảng thời gian phù hợp để rèn thêm kỹ năng nghề dịch vụ, xử lý tình huống và nâng cao tốc độ làm việc. Nữ sinh đảm nhận ca làm từ 6 - 8 tiếng mỗi ngày, chủ yếu vào khung giờ chiều và tối. Khi lượng khách tăng cao, nhân viên phải phối hợp nhịp nhàng giữa các khâu nhận món, pha chế, thanh toán và giữ không gian quán luôn gọn gàng. “Ngày lễ khách rất đông nên ai cũng phải tập trung cao độ. Làm việc trong môi trường như vậy giúp mình nhanh nhẹn hơn, biết quan sát hơn và tự tin hơn khi giao tiếp với khách”, Hiền chia sẻ. Thu nhập của Hiền trong dịp lễ tăng gấp ba so với ngày thường. Tuy nhiên, điều cô quan tâm hơn là kinh nghiệm tích lũy được sau mỗi ca làm, từ khả năng ứng biến đến tác phong chuyên nghiệp. Hiền cho rằng đây sẽ là hành trang hữu ích cho công việc sau này, đặc biệt khi cô mong muốn theo đuổi lĩnh vực cần nhiều kỹ năng giao tiếp. THẢO LINH - DIỆU NHI Ở lại Hà Nội làm thêm dịp lễ Trong kỳ nghỉ lễ 30/4 - 1/5 kéo dài 4 ngày năm nay, thay vì rời thành phố để du lịch hay trở về quê nhà, không ít bạn trẻ lựa chọn ở lại Hà Nội làm thêm, xem đây là cơ hội gia tăng thu nhập, tích lũy kinh nghiệm và chủ động hơn trong chi tiêu cá nhân. Thắng Phát làm công việc pha chế tại một quán cà phê ở Hà Nội ẢNH: NVCC

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==