15 n Thứ Ba n Ngày 21/4/2026 QUỐC TẾ Ông Ebrahim Azizi, cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, đưa ra tuyên bố trên trong một cuộc phỏng vấn với BBC tại Tehran hôm 19/4. Trả lời câu hỏi, rằng Iran có nhượng lại quyền kiểm soát eo biển hay không, ông Azizi đáp: “Không bao giờ. Đó là quyền bất khả xâm phạm của chúng tôi. Iran sẽ quyết định quyền đi lại, bao gồm việc cho phép tàu thuyền đi qua eo biển”. Ông Azizi khẳng định nguyên tắc này đang được chính thức hóa thông qua luật pháp. "Chúng tôi đang trình dự luật lên Quốc hội, dựa trên Điều 110 của Hiến pháp, bao gồm các vấn đề về môi trường, an ninh hàng hải và an ninh quốc gia. Lực lượng vũ trang sẽ thực thi luật này”, ông nói. Ông Azizi cho rằng xung đột gần đây giữa Mỹ, Israel và Iran càng làm nổi bật vai trò then chốt của eo biển Hormuz như một "đòn bẩy chiến lược" của Iran. Tehran coi khả năng điều tiết giao thông hàng hải qua tuyến đường này là yếu tố cốt lõi để khôi phục năng lực răn đe và duy trì lợi thế lâu dài. Cùng quan điểm, nhà nghiên cứu Mohammad Eslami cho biết, ưu tiên hàng đầu của Iran sau xung đột là củng cố năng lực răn đe, trong đó eo biển Hormuz giữ vai trò trung tâm. “Tehran sẵn sàng thảo luận về lợi ích chung, nhưng quyền kiểm soát vẫn là yếu tố then chốt”, ông lưu ý. “HÀNH VI CƯỚP BIỂN” Nghị sĩ Azizi cũng bác bỏ các chỉ trích từ một số quốc gia trong khu vực, đặc biệt là Các Tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất (UAE). Ông phản bác phát biểu của cố vấn ngoại giao UAE Anwar Gargash, người từng gọi hành động của Iran là “hành vi cướp biển”, cho rằng chính các nước vùng Vịnh mới là bên “đánh mất lợi ích khu vực”. Những tuyên bố cứng rắn này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau một vụ việc trên Vịnh Oman. Theo đó, Iran cáo buộc lực lượng Mỹ tấn công một tàu hàng của nước này và vô hiệu hóa hệ thống định vị, gọi đây là hành động vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Tehran cho biết đã tiến hành phản ứng quân sự bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào mục tiêu Mỹ trong khu vực. Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình hôm 18/4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định, eo biển Hormuz vẫn nằm dưới sự kiểm soát của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời cảnh báo rằng các biện pháp phong tỏa của Mỹ có thể dẫn đến những hạn chế đối với giao thông qua tuyến đường thủy chiến lược này. Ông Ghalibaf cho biết Iran đã có phản ứng cứng rắn trước một sự cố liên quan đến tàu rà phá thủy lôi của Mỹ, coi đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn. "Chúng tôi đối phó dứt khoát và buộc đối phương phải rút lui", ông nói, đồng thời tiết lộ đã trực tiếp cảnh báo phái đoàn Mỹ tại Islamabad về khả năng nổ súng nếu có thêm động thái leo thang. Ông Ghalibaf tuyên bố, mọi hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đang nằm dưới sự giám sát quân sự của Iran, đồng thời chỉ trích các quyết định gần đây của Washington là “thiếu hiểu biết”. Dù vậy, ông khẳng định Iran vẫn coi đàm phán là một phần trong chiến lược tổng thể nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, song “sẽ không có sự lùi bước nào trên mặt trận ngoại giao”. QUỲNH NHƯ (theo PressTV) Iran tuyên bố không bao giờ từ bỏ quyền kiểm soát Hormuz Một nghị sĩ cấp cao của Iran tuyên bố Tehran sẽ không bao giờ từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược mà nước này coi là một phần không thể tách rời chủ quyền quốc gia. Tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Spruance của Hải quân Mỹ chặn tàu Touska treo cờ Iran ở Vịnh Oman và yêu cầu con tàu dừng lại (trong ảnh là tàu Touska) ẢNH: MARINE TRAFFIC Truyền thông Iran đưa tin, chính phủ nước này không có kế hoạch tổ chức đàm phán với Mỹ tại Islamabad, trong bối cảnh Mỹ vẫn đang phong tỏa các cảng của Iran. Các hãng thông tấn Iran Fars và Tasnim trước đó dẫn lời các nguồn tin giấu tên cho biết, “tình hình chung không thể đánh giá là rất tích cực”. Phía Iran nhấn mạnh, việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ là điều kiện tiên quyết cho các cuộc đàm phán. “Châu Âu chẳng giúp gì cả”, ông Trump liên tục nói. Giá xăng trung bình lúc đó là 4,09 USD/gallon. Những hình ảnh về cuộc khủng hoảng con tin Iran 1979 - một trong những thất bại đối ngoại lớn nhất trong lịch sử Mỹ - luôn ám ảnh tâm trí ông, những người hiểu rõ tình hình kể với Wall Street Journal. “Nếu nhìn vào những gì đã xảy ra với cựu Tổng thống Jimmy Carter… với trực thăng và con tin, điều đó khiến họ thất cử. Thật là một mớ hỗn độn”, ông Trump nói hồi tháng 3. Nhà lãnh đạo Mỹ yêu cầu quân đội phải lập tức đi giải cứu. Nhưng Mỹ không có hiện diện trên bộ tại Iran kể từ sau cuộc cách mạng dẫn đến khủng hoảng con tin năm 1979, và họ cần tìm cách xâm nhập địa hình hiểm trở và tránh quân đội Iran. Các trợ lý hiểu rằng sự thiếu kiên nhẫn của ông Trump không giúp ích gì, vì vậy chỉ báo cáo vào những thời điểm quan trọng, một quan chức cấp cao cho biết. Một phi công được tìm thấy khá nhanh, nhưng phải đến tối muộn hôm sau Tổng thống Trump mới nhận tin người còn lại đã được giải cứu trong chiến dịch đầy rủi ro. Ngay hôm sau, vị tổng thống quay trở lại với canh bạc táo bạo khác nhằm giảm bớt đòn bẩy mạnh nhất của Iran - eo biển Hormuz. “Mở cái eo biển chết tiệt đó ra, lũ điên, nếu không các người sẽ sống trong địa ngục”, ông Trump viết trên mạng xã hội đúng lễ Phục sinh. Tổng thống Trump đối mặt với nỗi lo lớn khi ra lệnh đưa binh sĩ vào vùng nguy hiểm, nơi có người bị thương và có người không trở về, giống các tổng thống Mỹ từng trải qua chiến tranh trước đây, những người am hiểu tình hình cho biết. Ông Trump đã từ chối kế hoạch điều binh lính Mỹ chiếm đảo Kharg, nơi xuất khẩu 90% dầu mỏ của Iran. Dù cấp dưới tin rằng chiến dịch sẽ thành công và giúp Mỹ kiểm soát eo biển, ông lo ngại thương vong sẽ quá lớn. “Họ sẽ thành bia ngắm”, ông nói. Dù vậy, Tổng thống Mỹ vẫn đưa ra những tuyên bố rủi ro mà không tham khảo nhóm cố vấn an ninh quốc gia, bao gồm bài đăng đe dọa phá hủy nền văn minh Iran, tin rằng việc gây bất ổn có thể khiến Iran phải đàm phán. MÁU VÀ CÁT Ông Trump đã tranh cử với lời hứa chấm dứt các cuộc chiến nước ngoài, nhưng lại đặt cược có thể giải quyết vấn đề an ninh quốc gia bằng sức mạnh không quân và hải quân Mỹ, một bài toán từng làm khó 7 đời tổng thống trước. Đến nay, lệnh ngừng bắn vẫn bấp bênh, tuyến thương mại quan trọng vẫn bị phong tỏa, trong khi các lãnh đạo mới của Iran tiếp tục cứng rắn và sẵn sàng kéo dài chiến dịch mà Tổng thống Trump từng nói sẽ kết thúc sau 6 tuần. Phong cách bốc đồng của Tổng thống Trump chưa từng bị thử thách trong cuộc chiến nào khác trước đây. Hoàn toàn khác chiến dịch đột kích vào Venezuela, ông đang đối mặt với một Iran cứng rắn hơn và chưa sẵn sàng nhượng bộ. Theo các cố vấn, điều ông Trump thực sự muốn hiện nay là khiến Iran sợ hãi và chấm dứt xung đột. Quyết định tham chiến của Tổng thống Trump khiến nhiều người bất ngờ. “Máu và cát”, ông từng nói trong nhiệm kỳ đầu để mô tả Trung Đông, để nói về lý do ông không muốn dính vào. Sau cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và trao đổi với các đồng minh như Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, ông tin quân đội có thể làm được, giống như “chiến thắng nhanh” ở Venezuela. Chiến tranh với Iran bắt đầu bằng việc nhắm vào Đại giáo chủ Ali Khamenei và nhiều quan chức cấp cao. Mỗi sáng, ông Trump xem video về những vụ nổ lớn trên lãnh thổ Iran và tỏ ra ấn tượng. Nhưng ông không thuyết phục được công chúng Mỹ, và dần thất vọng khi không nhận được lời khen. Các cuộc thăm dò cho thấy chiến tranh đang kéo tụt tỷ lệ ủng hộ ông. Việc đóng cửa eo biển Hormuz gây đảo lộn toàn cầu. Ông Trump dao động giữa lo ngại kinh tế và quyết tâm tiếp tục chiến tranh. Ông yêu cầu theo dõi thị trường sát sao, và những phát biểu của ông thường làm thị trường biến động. Tổng thống Trump cũng bắt đầu suy nghĩ nhiều hơn về nguy cơ thảm họa. Khi nói với các nghị sĩ, ông nhắc lại thất bại của các tổng thống trước, như chiến dịch rút quân khỏi Afghanistan dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden và thất bại của chính quyền cựu Tổng thống Jimmy Carter tại Iran. BÌNH GIANG (theo WSJ) Nỗi sợ của ông Trump và bài toán gây khó 7 đời tổng thống Mỹ Đó là chiều thứ 6 tại Cánh Tây gần như vắng lặng, ngay sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận tin 1 máy bay Mỹ bị bắn hạ tại Iran và 2 phi công mất tích. Ông Trump đã quát tháo các trợ lý suốt nhiều giờ. Tổng thống Mỹ Donald Trump ẢNH: GETTY IMAGES Tổng thống Mỹ Donald Trump từng tin Iran sẽ không dám đóng tuyến đường huyết mạch Hormuz hoặc Mỹ có thể xử lý dễ dàng, nhưng thực tế ngược lại.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==