6 n Thứ Sáu n Ngày 3/10/2025 KHOA GIÁO “VẮC-XIN” CHỐNG LỪA ĐẢO Hôm qua, 2/10, Báo Tiền Phong phối hợp với Văn phòng Ngân hàng Nhà nước tổ chức tọa đàm dành cho sinh viên các trường ĐH trên địa bàn Hà Nội với chủ đề: “Bảo vệ tài chính cá nhân, làm chủ đồng tiền” - thuộc chuỗi hoạt động của Ngày thẻ Việt Nam năm 2025. Hội trường C2, Đại học Bách khoa Hà Nội với gần 1.000 chỗ ngồi đã không còn ghế trống. Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Giám đốc Trung tâm huấn luyện, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm công nghệ cao (A05), Bộ Công an chia sẻ, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng đa dạng, muôn hình vạn trạng và ngày càng tinh vi. Trong đó, hình thức lừa đảo đánh vào bản năng con người là sự sợ hãi và lòng tham. “Sinh viên cũng như các bạn trẻ luôn có nhu cầu làm thêm nên chúng tìm cách dụ dỗ tham gia những nhiệm vụ đơn giản như like hay chia sẻ một bài viết. Có những trường hợp đã bị lừa nhiều tỷ đồng từ những việc tưởng vô hại này”, ông Quân nói. Các đối tượng lừa đảo còn tập trung xây dựng kịch bản theo hướng đánh vào tình cảm, đầu tư tài chính. Sau đó, chúng dựa vào sự sợ hãi của nạn nhân để lừa tiền như cảnh báo nạn nhân đang vi phạm pháp luật, cần phải chuyển tiền để gỡ tội… “Để chống lừa đảo, mỗi người phải tiêm cho mình những “liều vắc xin” thông qua những buổi toạ đàm như thế này, để tăng cường hiểu biết, từ đó chế ngự nỗi sợ hãi và lòng tham”, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh. Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân cho biết, mỗi người cần phải tỉnh táo trước những món lợi từ “trên trời rơi xuống”. Khi được hỏi bản thân đã từng nhận cuộc gọi lừa đảo nào chưa, Đại tá Nguyễn Hồng Quân hỏi ngược lại sinh viên, rất nhiều cánh tay của sinh viên ở hội trường đã giơ lên. Đại tá Nguyễn Hồng Quân lưu ý, nếu chúng ta mất niềm tin vào giao dịch số, không tiếp nhận thông tin trên mạng thì rất nguy hiểm. Chúng ta cần phải tiếp nhận tỉnh táo và có quy tắc. Chúng ta không một mình, không tự đặt bản thân vào sự đơn độc vì chúng ta có các cơ quan chức năng, nhà trường… để xử lí các tình huống phát sinh. Điều này sẽ giúp sinh viên không bao giờ bị lừa đảo. Tình trạng lừa đảo qua mạng hiện nay phần lớn xuất phát từ các đường dây, tập đoàn tội phạm hoạt động ở nước ngoài. Công an Việt Nam đã nỗ lực và nhiều lần bắt giữ thành công đối tượng người Việt phạm tội ở nước ngoài. Đặc biệt, vào ngày 25-26/10 tới đây, Việt Nam sẽ đăng cai kí Công ước Hà Nội về phòng chống tội phạm mạng - công ước của Liên Hợp Quốc trong lĩnh vực này, một công ước lần đầu mang tên một địa danh của Việt Nam, là niềm tự hào lớn của đất nước. Phát biểu tại tọa đàm, nhà báo Phùng Công Sưởng, Tổng Biên tập báo Tiền Phong, Đồng Trưởng Ban Tổ chức Ngày thẻ Việt Nam 2025 khẳng định với sinh viên - thế hệ năng động, am hiểu công nghệ và là chủ nhân của nền kinh tế số - việc trang bị kiến thức, kĩ năng quản lí tài chính cá nhân, biết cách tự bảo vệ mình và làm chủ đồng tiền, chính là hành trang thiết yếu trước khi rời giảng đường. LÀM CHỦ ĐỒNG TIỀN ĐỂ AN TOÀN TÀI CHÍNH PGS.TS Phạm Thanh Huyền, Trưởng Ban Công tác sinh viên, ĐH Bách khoa Hà Nội chia sẻ tình huống người thân trong gia đình đã từng bị lừa chuyển tiền. Sự việc xảy ra hợp lí đến nỗi ai cũng nghĩ đó là chuyện hiển nhiên nên không nghi ngờ. Theo bà Huyền, sinh viên vốn thông minh và được trang bị nhiều kiến thức, song thực tế thời gian qua vẫn có nhiều trường hợp bị lừa đảo với những thủ đoạn tinh vi. Nguyên nhân là do một bộ phận sinh viên còn thiếu kĩ năng sống, nhẹ dạ, cả tin và đôi khi non nớt trong xử lí tình huống. Một ví dụ điển hình được Trưởng Ban Công tác sinh viên, Đại học Bách khoa Hà Nội chia sẻ là trường hợp một sinh viên K70 vừa nhập học. Dù nhà trường đã nhiều lần khuyến cáo không tham gia khảo sát bằng giấy vì dễ lộ thông tin cá nhân, một sinh viên vẫn tham gia rồi sau đó nhận cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng, dọa dẫm liên quan đến đường dây lừa đảo. Khi đối tượng hù dọa sẽ tạm giam, sự sợ hãi khiến em mất cảnh giác, dẫn đến việc bị chiếm đoạt toàn bộ số tiền trong tài khoản (6 triệu đồng). Nhưng rất may, khi tội phạm yêu cầu chuyển số tiền lớn hàng trăm triệu đồng, em đã kịp thời tỉnh ngộ và cầu cứu Ban Công tác sinh viên nhà trường. Từ những vụ việc trên, PGS.TS Phạm Thanh Huyền nhấn mạnh, sinh viên cần rèn luyện bản lĩnh. “Mình không làm gì sai thì không có gì phải sợ. Khi bị dọa dẫm qua mạng, các bạn cần giữ bình tĩnh, liên hệ ngay với nhà trường hoặc cơ quan công an gần nhất. Ban Công tác sinh viên luôn cam kết hỗ trợ sinh viên 24/7”, PGS.TS Phạm Thanh Huyền nói. PGS.TS Phạm Tiến Mạnh, Phó Trưởng khoa Tài chính, Học viện Ngân hàng nhấn mạnh, trong quản lí tài chính cá nhân, con người thường gặp hai tình huống, có quá ít tiền và có quá nhiều tiền. Khi thiếu tiền, cơ hội đầu tư và tiêu dùng có thể bị bỏ lỡ; nhưng khi bất ngờ có khoản lớn (như trúng số, đền bù đất…), nếu không có kĩ năng quản lí, nhiều người sẽ sa vào tiêu xài hoang phí, nhanh chóng mất trắng và kéo theo những hệ lụy xã hội như tình huống trên. Với sinh viên, bài học đầu tiên để làm chủ đồng tiền là phải gia tăng nguồn thu nhập, mà cách thực tế nhất chính là làm thêm. Tuy nhiên, sinh viên nên chọn công việc có liên quan đến chuyên môn, giúp tích lũy kinh nghiệm cho tương lai. NGHIÊM HUÊ Các diễn giả trao đổi tại tọa đàm ẢNH DUY PHẠM Thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng đa dạng, muôn hình vạn trạng và ngày càng tinh vi. Trong đó, hình thức lừa đảo đánh vào bản năng con người là sự sợ hãi và lòng tham. Tại tọa đàm, bà Nguyễn Thị Hương Giang, Phó Phòng Chính sách Khách hàng bán lẻ, Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) chia sẻ về vai trò của ngân hàng đồng hành với người trẻ bảo vệ tài chính cá nhân. Bà Nguyễn Thị Hương Giang nhấn mạnh, hiện nay, các nền tảng của ngân hàng đã tích hợp toàn bộ tiện ích, những nhu cầu của cá nhân, bao gồm những tính năng cơ bản để sinh viên có thể quản lí tất cả nhu cầu chi tiêu hằng ngày. Các ứng dụng có tính năng thiết lập ngân sách, cảnh báo chi tiêu và quản lí thu chi. Công thức vàng chống “rỗng ví” Từ nhỏ cô được bố mẹ dạy về quỹ dự phòng, cân đối trong chi tiêu để vừa đảm bảo nhu cầu trước mắt, vừa có phần tiết kiệm cho tương lai. Cô nhấn mạnh tiền chỉ thực sự có giá trị khi mình biết kiểm soát và sử dụng nó thông minh. Thùy Dương áp dụng công thức chi tiêu 50-30-20. Cụ thể, 50% thu nhập được dùng cho các nhu cầu thiết yếu, sinh hoạt phí; 30% dành cho những sở thích, nhu cầu cá nhân; 20% còn lại gửi vào quỹ tiết kiệm hoặc đầu tư nhỏ, tạo quỹ dự phòng cho tương lai. Công thức trên giúp cô tránh được tình trạng “rỗng ví” và luôn có khoản dự phòng. Dù vậy, cô cho rằng không có công thức nào là duy nhất. Ngoài nguyên tắc 50-30-20, còn có nhiều cách quản lý khác như 60-20-20 hay 9 hũ tài chính. Trong một số hoàn cảnh, cô vẫn linh hoạt điều chỉnh nhưng luôn giữ kỷ luật trong phạm vi cho phép (10-20%). “Điều quan trọng nhất tôi học được chính là quản lý tài chính không chỉ nhằm tiết kiệm, còn tạo ra sự tự do và an tâm trong cuộc sống. Tôi tin rằng, nếu các bạn trẻ rèn được thói quen kỷ luật với đồng tiền ngay từ khi còn là sinh viên, đó sẽ là hành trang vô giá cho tương lai”, cô nói. Thùy Dương cũng có thói quen mua sắm trên các sàn thương mại điện tử. Tuy thế, mặt trái là dễ rơi vào trạng thái “FOMO” - cảm giác sợ bỏ lỡ khi thấy những món đồ thú vị. Lúc này, cô buộc phải áp dụng nguyên tắc tiêu dùng an toàn. Trong 30% cho chi tiêu cá nhân, cô chỉ dùng 10% để mua sắm, tránh rơi vào tình trạng “cháy túi” hay nghiện sàn thương mại điện tử. ĐỖ QUYÊN Đại sứ Du lịch và Môi trường, Top 5 Hoa hậu Việt Nam 2024 Phạm Thùy Dương cho biết, quản lí tài chính - hay nói cách khác là làm chủ đồng tiền - chính là kỹ năng sống quan trọng cần rèn luyện. Cách để sinh viên không sập bẫy lừa đảo Đại sứ Du lịch và Môi trường, Top 5 Hoa hậu Việt Nam 2025 Phạm Thùy Dương ẢNH: DƯƠNG TRIỀU
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==