MÒN MỎI chờ điều trị THỨ TƯ 11/11/2026 Số 315 0977.456.112 Nga, Mỹ và Ukraine nêu các ưu tiên về đàm phán hòa bình BẢN QUYỀN LÀ “MẤU CHỐT” TRONG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VĂN HÓA TRANG 12 TRANG 8-9 TRANG 3 MU THAY TƯỚNG, CÓ ĐỔI VẬN? TRANG 16 Người dân xạ trị tại cơ sở chính của Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ ẢNH: HÒA HỘI Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước ẢNH: TTXVN ĐƯA QUAN HỆ ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC TOÀN DIỆN LÊN TẦM CAO MỚI TRANG 2 Công bố Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2026 Áp lực sau đăng quang Hoa hậu Việt Nam TRANG 6-7 TRANG 4-5 CHUYỆN HÔM NAY Bao giờ hết khổ? XEM TIẾP TRANG 15 n NGỌC LÂM Gần 8 giờ tối, trước cửa phòng xạ trị Bệnh viện Ung bướu TPHCM, những hàng ghế vẫn kín người. Trong dòng người ấy, nam bệnh nhân 68 tuổi từ Đồng Tháp lên Bệnh viện Ung bướu TPHCM từ trưa. Đến tối, ông vẫn ở góc cầu thang, xoa đôi chân đã tê mỏi.
Tối 9/11, tại Thủ đô Tokyo, ngay sau hội đàm và chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae gặp gỡ báo chí. Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chia sẻ ấn tượng tốt đẹp về chuyến thăm Việt Nam vào tháng 5 vừa qua; cho rằng phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Quốc hội Nhật Bản trong chuyến thăm lần này đã khơi dậy mong muốn mạnh mẽ “cùng nhau đưa quan hệ Nhật Bản - Việt Nam tiến về phía trước”. Thủ tướng Takaichi Sanae cho biết Tuyên bố Tầm nhìn chung Nhật Bản - Việt Nam công bố hôm 9/11 sẽ đưa quan hệ hai nước lên tầm cao mới; tin tưởng hợp tác giữa hai nước sẽ có những bước phát triển mạnh mẽ và vượt bậc trong khuôn khổ quan hệ “Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới”. Thủ tướng cho biết, hai bên đã thảo luận về việc hợp tác xây dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, nhằm sớm hiện thực hóa các dự án điện khí và điện khí LNG có sự tham gia của các doanh nghiệp Nhật Bản. Nhật Bản sẽ đóng góp vào việc thực hiện mục tiêu đào tạo 100 tiến sỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) mà Chính phủ Việt Nam đã đề ra. Nhân dịp này, hai bên đã trao đổi nhiều văn kiện hợp tác, trong đó có các văn kiện liên quan đến Trường Đại học Việt - Nhật, biểu tượng của hợp tác giáo dục giữa hai nước... HỖ TRỢ CÁC DỰ ÁN CHẤT LƯỢNG CAO GẮN VỚI CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ Phát biểu tại gặp gỡ báo chí, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết hai bên vừa có cuộc hội đàm rất hiệu quả, thực chất và thành công. Hai bên đã nhất trí ra Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam - Nhật Bản, đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản lên tầm cao mới, với vị trí là đối tác bình đẳng, đồng hành, đồng kiến tạo, cùng có lợi, vì mục tiêu tăng trưởng chất lượng cao, tự chủ chiến lược và tự cường, vì lợi ích của nhân dân hai nước, đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và thịnh vượng ở khu vực châu Á -Thái Bình Dương và trên thế giới. Hai bên đã nhất trí các định hướng lớn, tăng cường tin cậy chính trị trên cơ sở làm sâu sắc và thực chất hợp tác quốc phòng, an ninh và ngoại giao; nhất trí tăng cường ngoại giao cấp cao với nhiều hình thức; thúc đẩy hợp tác trên các kênh Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Quốc hội; phát huy vai trò của hai Nhóm Nghị sĩ hữu nghị hai nước; triển khai hiệu quả, nâng cấp, mở rộng các cơ chế hợp tác đã có để phù hợp với tình hình mới; tăng cường hợp tác quốc phòng an ninh thực chất, hiệu quả trên cơ sở các văn kiện chung đã ký kết giữa hai nước. Ngoài ra, tăng cường liên kết kinh tế, theo hướng phát triển bền vững, lâu dài trên nguyên tắc bình đẳng, tương trợ lẫn nhau, cùng có lợi; tăng cường hợp tác thương mại, đầu tư, hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) thế hệ mới, thúc đẩy bảo đảm an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, lương thực, đa dạng hóa chuỗi cung ứng, góp phần nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của mỗi nước. Nhất trí tăng cường hợp tác về biển và đại dương; thúc đẩy trao đổi, chia sẻ thông tin để hỗ trợ doanh nghiệp hai nước; công bố sắp kết thúc đàm phán để có thể mở cửa thị trường cho quả bưởi da xanh Việt Nam và nho Nhật Bản. Hai bên nhất trí thúc đẩy triển khai các nội dung hợp tác thực chất trong trụ cột khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và đào tạo nhân lực chất lượng cao. Hai bên sẽ đẩy mạnh hợp tác về công nghệ vũ trụ, khoa học biển và đại dương, AI, kỹ thuật số, chất bán dẫn, công nghệ y học, nông nghiệp công nghệ cao, an ninh mạng. Hai bên cũng nhất trí triển khai hiệu quả 14 dự án theo cơ chế tín chỉ chung (JCM); thúc đẩy hợp tác nghiên cứu và đào tạo nhân lực chất lượng cao và thành lập mạng lưới các nhà khoa học Việt Nam - Nhật Bản. Đồng thời, thúc đẩy mạnh mẽ sự gắn kết nguồn nhân lực và giao lưu nhân dân thông qua hợp tác địa phương, lao động, y tế, văn hóa, du lịch; sớm khởi công dự án Trường Đại học Việt Nhật - dự án hợp tác biểu tượng trong lĩnh vực giáo dục giữa hai nước; công bố khởi động Năm Du lịch Việt Nam - Nhật Bản 2027-2028, phối hợp tổ chức Diễn đàn hợp tác địa phương hai nước lần thứ 3 trong năm 2027; thúc đẩy hợp tác y tế, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, sớm ký Hiệp định bảo hiểm xã hội giữa hai nước. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ Nhật Bản tiếp tục ủng hộ và tạo điều kiện thuận lợi cho việc sinh sống, học tập và làm việc của gần 700.000 công dân Việt Nam tại Nhật Bản. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, hai bên cần tăng cường hợp tác chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau trên các diễn đàn quốc tế và khu vực và các vấn đề hai bên cùng quan tâm. Hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp trên Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982. Việt Nam ủng hộ các sáng kiến của Nhật Bản ở khu vực, trong đó có Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở trên cơ sở kết nối với Tầm nhìn ASEAN về Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và tuân thủ luật pháp quốc tế, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới. BÌNH GIANG 2 THỜI SỰ n Thứ Tư n Ngày 11/11/2026 QUAÛNG CAÙO PHAÙT HAØNH Haø Noäi: ÑT: (024)39432758; Fax: (024)39435285 TPHCM: ÑT: (028)38469860; Fax: (028)38480015 Trong giôø haønh chính (024)39439664 Ngoaøi giôø 0912033213 (Thu Hieàn) n Thieát keá : QUANG HUY n Giaù: 5.500 ñoàng n Ban ñaiï dienä taiï thanø h pho á Ho à Chí Minh: 384 Nam Kyø Khôiû Nghóa, P.Xuanâ Hoa-ø TPHCM. ÑT: (028) 3848 4366, E-mail: tienphonghcm@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï mienà Trung: 339 Leâ Thanh Nghò, P.Hoaø Cöônø g; 19 Ngoâ Gia Tö,ï P.Haiû Chauâ , TP Ña ø Nanü g, ÑT: (0236)3828 039, E-mail: banmientrung@baotienphong.com.vn n Ban ñaiï dienä taiï Bacé Trung Bo:ä 21 Ho à Xuanâ Höông, P.Thanø h Vinh, tænh Ngheä An. ÑT: (0238)8602345; Email: baotienphongbactrungbo@gmail.com. n Ban ñaiï dienä taiï ÑBSCL: 103 Tranà Vanê Hoaiø , P.Ninh Kieuà , TP Canà Thô. ÑT: (0292)3823823, Email: baotienphongdbscl@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Nguyenâ - Nam Trung Bo:ä 52 Tranà Nhatä Duatä , P.Buonâ Ma Thuotä , Ñaké Laké , ÑT: (0262)3950029, E-mail: baotienphongtaynguyen@gmail.com; 1018, ñöônø g 2/4, P. Bacé Nha Trang, tænh Khanù h Hoaø . SÑT: 0258.6500.155. Email: tienphongnhatrang@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Tayâ Bacé Bo:ä 64 ñöônø g Ly ù Tö ï Tronï g, P.Yenâ Baiù , tænh Laoø Cai. ÑT: 0904938689, E-mail: vptaybacbotp@gmail.com n Ban ñaiï dienä taiï Ñonâ g Bacé Bo:ä So á 18 Le â Thanh Nghò, P.Haï Long, tænh Quanû g Ninh; E-mail: bandongbac@baotienphong.com.vn n Toøa soaïn: 15 Hoà Xuaân Höông, P.Hai Baø Tröng vaø D29 Phaïm Vaên Baïch, P.Caàu Giaáy, Haø Noäi. ÑT: 3943 4031 - 38227525 E-Mail: toasoan@baotienphong.com.vn, ISSN 0866-0827 Website: www.tienphong.vn n Toång Bieân taäp: PHUØNG COÂNG SÖÔÛNG n Phoù Toång Bieân taäp: Nguyeãn Ngoïc Tieán, Traàn Thò Thu Haø n In taiï : Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 1, Cty in baoù Nhanâ Danâ Ña ø Nanü g, Cty TNHH MTV in Ñaé êkê Laké , Xöônû g in Quanâ khu IV, Cty TNHH MTV in Quanâ ñoiä 2, TPHCM Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae nhất trí ra Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam - Nhật Bản, đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện lên tầm cao mới. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước ẢNH: TTXVN Đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện lên tầm cao mới Sáng 10/11 (giờ địa phương), tại Thủ đô Tokyo, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Nhật Bản Shii Kazuo. Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Chủ tịch Hạ viện Nhật Bản Mori Eisuke và Chủ tịch Thượng viện Nhật Bản Sekiguchi Masakazu. Nhật Bản trao Huân chương tặng nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính Ngày 10/11, tại Hoàng cung Nhật Bản, Nhật hoàng Naruhito trao Huân chương Mặt Trời mọc hạng nhất Đại thập tự cho nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính và Huân chương Mặt Trời mọc, có ngôi sao vàng và bạc cho nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng. Ký kết 11 văn kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae chứng kiến lễ trao 9 văn kiện hợp tác Việt Nam-Nhật Bản, trong tổng số 11 văn kiện đã được ký kết. Các văn kiện được ký kết gồm: 1. Hiệp định khung về tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các dự án viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản tại Việt Nam. 2. Thỏa thuận vay với Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) cho Dự án xây dựng nhà máy nhiệt điện Ô Môn 3. 3. Công hàm trao đổi với Nhật Bản về khoản vay hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) cho Dự án xây dựng Trường Đại học Việt-Nhật. 4. Chương trình hỗ trợ kỹ thuật Việt Nam-Nhật Bản tài khóa 2025-2026. 5. Hiệp định giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Nhật Bản về phát triển trường Đại học Việt - Nhật tại Việt Nam. 6. Biên bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực điện hạt nhân. 7. Thỏa thuận hợp tác giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản về hợp tác nghiên cứu và phát triển trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). 8. Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Văn phòng Nội các, Chính phủ Nhật Bản về hợp tác trong lĩnh vực chính sách biển và đại dương. 9. Bản Ghi nhớ giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Môi trường Nhật Bản về hợp tác môi trường. 10. Thỏa thuận “Tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật tại Việt Nam” giai đoạn 2027-2030 do JICA tài trợ. 11. Bản Ghi nhớ giữa Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và Cục Sáng chế Nhật Bản về thẩm định nhanh đơn đăng ký sáng chế. VIỆT NAM - NHẬT BẢN:
3 n Thứ Tư n Ngày 11/11/2026 THỜI SỰ Sáng 10/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về các dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Thư viện, Luật Điện ảnh, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí. Tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, chỉnh lý theo hướng bao quát đầy đủ các hoạt động và chủ thể tham gia phát triển công nghiệp văn hóa, đồng thời làm rõ vai trò kiến tạo dẫn dắt, hỗ trợ của nhà nước. CHÍNH PHỦ SẼ XÂY DỰNG LUẬT BẢN QUYỀN Bộ trưởng nhấn mạnh các chính sách về thuế, tín dụng đất đai, hợp tác công tư, khai thác sử dụng tài sản công được thiết kế để huy động hiệu quả các nguồn lực đầu tư, đồng thời có chính sách ưu đãi đối với các sản phẩm có giá trị bản sắc văn hóa Việt Nam và sản phẩm trọng điểm. Theo Bộ trưởng, bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ và bản quyền là vấn đề quan trọng, mấu chốt trong phát triển công nghiệp văn hóa. Đây là chính sách cốt lõi của luật, nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận công cụ sáng tạo cho người dân, nhất là đối tượng hạn chế về nguồn lực, công nghệ, thị trường. Bộ trưởng cho rằng đặc trưng của công nghiệp văn hóa Việt Nam là sáng tạo cộng đồng và luật sẽ hỗ trợ cho năng lực sáng tạo của nhân dân thông qua công nghệ do nhà nước cung cấp, góp phần bảo vệ quyền tác giả và các quyền liên quan. Cùng với Luật Sở hữu trí tuệ, bà Thanh cho biết, Chính phủ sẽ xây dựng Luật Bản quyền trong giai đoạn 2027-2028. Đây sẽ là cơ sở rất quan trọng để cụ thể hóa vấn đề bảo vệ sở hữu trí tuệ, bản quyền chặt chẽ, đúng quy định. ĐỀ XUẤT LẬP SÀN GIAO DỊCH Ý TƯỞNG TIỀM NĂNG Phát biểu thảo luận trước đó, đại biểu Lê Thị Thúy Sen (Hưng Yên) dẫn chứng từ giá trị thương hiệu bộ truyện Harry Potter khoảng 25 tỷ USD và tài sản cá nhân của tác giả khoảng 1,2 tỷ USD. Theo bà Sen, số tiền khổng lồ đó được hình thành từ việc nhà xuất bản Bloomsbury mua quyền xuất bản cuốn đầu với khoản tạm ứng 1.500 bảng Anh. Sau đó Hội đồng nghệ thuật Scotland cấp 8.000 bảng Anh để JK Rowling có điều kiện hoàn thành cuốn thứ 2. Bộ sách tiếp tục phát triển thành phim, trò chơi, công viên và nhiều sản phẩm thương mại khác và trở thành thương hiệu quốc gia. “Một câu hỏi ngược lại nếu không có sự đầu tư để tác giả tiếp tục phát triển ý tưởng, biết đâu có lẽ không có truyện Harry Potter tập 2 vì đó không chỉ là giá trị vật chất mà còn có ý nghĩa động viên tinh thần cho tác giả cống hiến”, nữ đại biểu là tác giả các ấn phẩm về giáo dục tài chính, tiền tệ cho hay. Từ phân tích trên, theo bà Sen, tại điểm 4 điều 2 về chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa, cần bổ sung công đoạn phát hiện, đầu tư ý tưởng tiềm năng có khả năng phát triển thành sản phẩm và tại điểm 4, điều 4 cần bổ sung quy định “phát triển thị trường ý tưởng tiềm năng”. Về thử nghiệm có kiểm soát trong ngành công nghiệp văn hóa (điều 9), theo đại biểu, cần bổ sung phạm vi thử nghiệm bao gồm cả công đoạn phát hiện, đầu tư ý tưởng tiềm năng thành sản phẩm văn hóa. Đây được coi là hình thức đầu tư mạo hiểm và chấp nhận rủi ro. Bên cạnh đó, nữ đại biểu cũng đề nghị bổ sung thành lập sàn giao dịch ý tưởng tiềm năng và thành lập Quỹ đầu tư phát triển ý tưởng tiềm năng thành sản phẩm, thúc đẩy sự tham gia của tư nhân và thu hút đầu tư quốc tế. Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu quy định rõ hơn cơ chế để thu hút nguồn vốn tư nhân, doanh nghiệp đầu tư cho các công trình văn hóa theo mô hình tư nhân đầu tư - Chuyển giao nhà nước và nhân dân thụ hưởng trên cơ sở những danh mục công trình cần đầu tư do Nhà nước công bố. Đề cập đến việc bảo vệ trẻ em khi xem phim trên không gian mạng, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thoa (Vĩnh Long) cho biết Nghị định 131 của Chính phủ đã quy định biện pháp hỗ trợ của cha mẹ có thể kiểm soát việc xem phim của trẻ. Tuy nhiên, điều bà quan tâm là các biện pháp này đã phát huy hiệu quả hay không và quản lý đến đâu? Từ đó, bà Thoa đề nghị cụ thể hóa việc thực hiện điều 14 của Nghị định 131, đảm bảo giới hạn độ tuổi được áp dụng kể cả phim do nền tảng đề xuất hoặc tự động phát, cần làm rõ các biện pháp kiểm tra hiệu quả để bảo vệ trẻ em khi xem phim trên không gian mạng. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ và bản quyền là vấn đề quan trọng, mấu chốt trong phát triển công nghiệp văn hóa. Đây là chính sách cốt lõi của luật nhằm mở rộng cơ hội tiếp cận công cụ sáng tạo cho người dân. Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội ẢNH: NHƯ Ý Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, đặc trưng của công nghiệp văn hóa Việt Nam là sáng tạo cộng đồng và luật sẽ hỗ trợ cho năng lực sáng tạo của nhân dân thông qua công nghệ do nhà nước cung cấp, góp phần bảo vệ quyền tác giả và các quyền liên quan. Bản quyền là “mấu chốt” trong phát triển công nghiệp văn hóa Sáng 10/11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa. Nêu ý kiến, đại biểu Châu Quỳnh Dao (An Giang) nhìn nhận, di sản văn hóa thiêng liêng của cộng đồng chính là “căn cước” rất quan trọng của dân tộc Việt Nam. Nếu không có cơ chế quản lý, bảo vệ thì rất dễ bị xâm lấn, bào mòn bởi công nghệ số hay trí tuệ nhân tạo (AI). Nữ đại biểu ví dụ, hoa văn thổ cẩm của đồng bào dân tộc được các hãng thời trang in ấn lên sản phẩm du lịch bán giá hàng triệu đồng, trong khi người phụ nữ miệt mài bên khung cửi chỉ thu được vài chục nghìn đồng. Từ đó, bà Dao đề nghị luật hóa thực chất cơ chế tiếp cận và chia sẻ lợi ích công bằng với cộng đồng chủ thể. Sản phẩm hoặc quyền tài sản khai thác từ di sản văn hóa dân tộc thiểu số khi đưa lên sàn giao dịch bắt buộc phải có văn bản thỏa thuận chia sẻ lợi ích và sự đồng thuận của cộng đồng sở tại. Đồng thời, cần nghiêm cấm tự ý khai thác thương mại, làm sai lệch hoặc sử dụng công nghệ số, AI sao chép trái phép di sản văn hóa phi vật thể, tri thức truyền thống của các dân tộc thiểu số khi chưa có sự đồng thuận của cộng đồng. LUẬT PHẢI TRỞ THÀNH “CHÌA KHÓA THỂ CHẾ” Đề cập đến văn hóa lúa nước, đại biểu Tô Ái Vang (Cần Thơ) nhìn nhận, hiện nay giới trẻ đôi khi chưa thể thấu cảm về hình ảnh tình quê hương qua "con trâu, cái cày". Đây là nguy cơ làm biến dạng, mất đi tính nguyên bản của di sản nếu không có công nghiệp văn hóa để bảo tồn và thích ứng. Do vậy, luật phải trở thành “chìa khóa thể chế” để cởi trói và kích hoạt tiềm năng cho hai vựa lúa lớn điển hình cho nền văn hóa lúa nước. Từ phân tích trên, đại biểu kiến nghị bổ sung chính sách bảo tồn không gian văn hóa nguyên bản, nguồn nguyên liệu văn hóa địa bàn và các ngành nghề phụ trợ. Liên quan đến điều 21 (phát triển công nghiệp văn hóa trong dự án đầu tư công trình xây dựng), đại biểu đề nghị cho phép áp dụng hình thức hợp tác công tư (PPP) đối với các công trình di sản văn hóa phi vật thể, không gian văn hóa làng nghề. Bên cạnh đó, cần quy định mức miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế đất theo lộ trình (ví dụ: miễn thuế 5 năm đầu, giảm 50% trong 5 năm tiếp theo cho doanh nghiệp có trên 70% doanh thu từ sản phẩm bảo tồn bản sắc, sử dụng lao động địa phương). “Sức mạnh của công nghiệp văn hóa Việt Nam không nằm ở việc bắt chước các quốc gia hiện đại, mà nằm ở chỗ chúng ta làm mới những giá trị ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc - từ hạt gạo, tiếng trống chèo, đến mặt nước ruộng sâu. Nếu có hành lang pháp lý đủ rộng và sắc, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những thương hiệu toàn cầu”, bà Tô Ái Vang cho hay. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG Hoa văn thổ cẩm bán tiền triệu, người dệt chỉ nhận vài chục nghìn Theo đại biểu Quốc hội, di sản văn hóa thiêng liêng là “căn cước” quan trọng của dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, nếu thiếu cơ chế quản lý, bảo vệ, những giá trị di sản này rất dễ bị xâm lấn, biến dạng và mai một. Đại biểu Châu Quỳnh Dao (An Giang) nêu ý kiến về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa ẢNH: NHƯ Ý Đại biểu Châu Quỳnh Dao (An Giang) đề nghị cần nghiêm cấm tự ý khai thác thương mại, làm sai lệch hoặc sử dụng công nghệ số, AI sao chép trái phép di sản văn hóa phi vật thể, tri thức truyền thống của các dân tộc thiểu số khi chưa có sự đồng thuận của cộng đồng.
Để tăng khả năng điều trị, TPHCM dành hơn 617 tỷ đồng từ ngân sách cho dự án mua sắm 11 loại thiết bị y tế chuyên môn tại bệnh viện. Trong danh mục này có hai hệ thống máy gia tốc tuyến tính phục vụ xạ trị. Khi cả hai hệ thống được đưa vào sử dụng, Bệnh viện Ung Bướu TPHCM sẽ có tổng cộng 12 máy xạ trị. Không chỉ ở khâu điều trị, việc đáp ứng nhu cầu chẩn đoán chuyên sâu cũng gặp khó khăn. Tại Bệnh viện Ung Bướu TPHCM, nhu cầu chụp PET/CT từng lên tới 30-35 ca/máy mỗi ngày. Đây là kỹ thuật giúp bác sĩ xác định giai đoạn ung thư và đánh giá đáp ứng điều trị. Tuy nhiên, số ca thực hiện được còn phụ thuộc vào lượng thuốc phóng xạ được cung ứng. Theo Sở Y tế TPHCM, Bệnh viện Chợ Rẫy là cơ sở duy nhất tại thành phố được trang bị lò Cyclotron để sản xuất thuốc phóng xạ 18F-FDG, cung cấp cho nhiều đơn vị, trong đó có Bệnh viện Ung Bướu và Bệnh viện Quân y 175. Đầu năm 2025, lò Cyclotron 4 XÃ HỘI n Thứ Tư n Ngày 11/11/2026 Bệnh nhân ung thư mòn Vận hành hết công suất vẫn quá tải Tại Bệnh viện Ung Bướu TPHCM cơ sở 2 (TP Thủ Đức cũ), mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận trung bình 4.800-5.000 lượt khám và điều trị, trong đó có khoảng 700 ca xạ trị. Bệnh viện hiện có 10 máy xạ trị hiện đại, được vận hành tối đa công suất với 3 ca mỗi ngày, từ 5h - 23h. Tuy nhiên, tình trạng bệnh nhân phải chờ đợi vẫn chưa thể giải quyết triệt để. CHỜ ĐỢI HÀNG THÁNG Từ khoảng 2h đến 7h, khu vực tiếp nhận bệnh nhân tại nhiều bệnh viện lớn ở TPHCM như Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Ung Bướu đã đông kín người. Bệnh nhân từ các tỉnh đổ về lấy số, chờ khám. Tại Bệnh viện Ung Bướu TPHCM cơ sở 1 (quận Bình Thạnh cũ), khu vực sảnh chờ trước phòng xạ trị luôn ken đặc người ra vào, bất kể ngày đêm. Trên những khuôn mặt hốc hác vì bệnh tật là vẻ mệt mỏi sau nhiều giờ ngồi đợi. Người nhà tranh thủ chợp mắt trên nền gạch, trong khi bệnh nhân ngóng từng hồi chuông gọi tên vào phòng máy. Trò chuyện với phóng viên Tiền Phong, chị Nguyễn Thị Hoa (quê Vĩnh Long) cho biết, sau hai lần sinh thiết, mẹ chị được xác định mắc ung thư tuyến giáp giai đoạn 3 và cần phẫu thuật sớm. Khi biết tin mẹ mắc bệnh, gia đình rất lo lắng, mong muốn bà được điều trị càng sớm càng tốt. “Nghe mẹ bị ung thư, gia đình rất lo nên tôi không muốn mẹ phải chờ lâu. Bệnh viện thông báo nếu mổ dịch vụ thì có thể sắp xếp lịch ngay, còn nếu theo bảo hiểm y tế thì phải đợi gần hai tháng. Cuối cùng, tôi quyết định chọn dịch vụ để mẹ được phẫu thuật sớm”, chị Hoa kể. Sau phẫu thuật, kết quả sinh thiết khối u một lần nữa xác định đây là tế bào ác tính. Bác sĩ chỉ định mẹ chị tiếp tục điều trị bằng thuốc phóng xạ tại một cơ sở y tế ở khu vực Thủ Đức. Tưởng rằng ca phẫu thuật đã giúp gia đình vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, nhưng hành trình điều trị tiếp theo lại mở ra một cuộc chờ đợi khác. Trước khi được uống thuốc phóng xạ, bệnh nhân phải trải qua nhiều bước thăm khám, xét nghiệm máu và xạ hình xương. Tuy nhiên, hoàn tất các xét nghiệm không đồng nghĩa với việc được điều trị ngay. Người bệnh còn phải chờ bệnh viện sắp xếp lịch và nguồn thuốc. Thời gian chờ có thể kéo dài một đến hai tháng, thậm chí lâu hơn. Chị Hoa cho biết, trong thời gian đưa mẹ đi điều trị, chị gặp nhiều bệnh nhân từ các tỉnh xa đến TPHCM làm xét nghiệm máu, xạ hình xương rồi trở về nhà trọ chờ lịch. Khi bệnh viện có thuốc, họ được thông báo quay lại để điều trị. Nếu chưa có thuốc, người bệnh đành trở về quê, chờ thêm một tháng hoặc lâu hơn mới có thể tiếp tục. Với những bệnh nhân ở xa, mỗi lần di chuyển là thêm một khoản chi phí đi lại, ăn ở và sinh hoạt. Trong khi đó, lịch hẹn điều trị chưa chắc chắn khiến người bệnh và thân nhân phải liên tục sắp xếp thời gian, công việc để đi lại giữa quê nhà và bệnh viện. Ông Hòa (79 tuổi, ngụ tỉnh An Giang) mắc ung thư tuyến tiền liệt cho biết: “Lúc đầu bác sĩ nói tôi chờ 6 tuần, nhưng tới giờ đã gần 10 tuần vẫn chưa được xạ trị. Bệnh nhân đông quá nên mình phải chịu thôi”. Tình trạng chờ đợi cũng diễn ra tại Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ (phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ). Từ khu khám bệnh đến các sảnh chờ đều đông nghẹt người. Dọc Thiết bị y tế hàng trăm tỷ đồng lắp đặt dở dang rồi “trùm mền”, máy xạ trị đang hoạt động phải chạy hết công suất vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu. Tại nhiều bệnh viện ở phía Nam, bệnh nhân ung thư phải chờ đợi kéo dài để được phẫu thuật, xạ trị và thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán chuyên sâu. Liên quan đến máy xạ trị tại Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ, ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết ngay sau khi có thông tin cơ quan chức năng khởi tố vụ án, khởi tố bị can liên quan đến Công ty Việt Mỹ, thành phố đã rà soát và có văn bản báo cáo trực tiếp Bộ Công an để xin ý kiến định hướng xử lý các hợp đồng đang triển khai. Theo ông Tuyên, toàn bộ phần cứng của máy đã được lắp đặt, nhưng phần mềm và hệ điều hành chưa được lắp đặt, bàn giao nên hệ thống chưa thể vận hành. Đến nay, nhà thầu đã được tạm ứng 30% giá trị hợp đồng, tương đương vài chục tỷ đồng. Người dân xạ trị tại cơ sở chính của Bệnh viện Ung bướu Cần Thơ ẢNH: HÒA HỘI Nhiều bệnh nhân ung thư ở phía Nam phải ra tận Hà Nội hoặc Đà Nẵng để chụp PET/CT ẢNH: KHOA NAM Qua kiểm tra, Sở Y tế TPHCM còn ghi nhận tại một số bệnh viện, các khoa, phòng sử dụng những quy trình mua sắm khác nhau dù cùng áp dụng một hình thức lựa chọn nhà thầu. Một số biên bản họp hội đồng chuyên môn chưa thể hiện đầy đủ những nội dung đã thảo luận, đặc biệt là hiệu quả kinh tế, xã hội của thiết bị được đề xuất mua sắm. nHÒA HỘI - KHOA NAM - ANH NHÀN - UYÊN PHƯƠNG
Danh mục gồm khu tầm soát bệnh bằng công nghệ cao, thiết bị y tế chuyên môn, hệ thống Cyclotron và máy gia tốc tuyến tính một mức năng lượng, Trung tâm xạ trị Proton cùng khu phụ trợ phục vụ người bệnh. Dự án Cyclotron và máy gia tốc tuyến tính có tổng mức đầu tư dự kiến 587 tỷ đồng. Cyclotron phục vụ sản xuất đồng vị phóng xạ, góp phần chủ động nguồn thuốc cho hai hệ thống PET/ CT; máy gia tốc bổ sung năng lực xạ trị. Khi hoàn thành, hệ thống còn được kỳ vọng hỗ trợ cung ứng thuốc phóng xạ cho các cơ sở khác trong khu vực. Theo Sở Y tế TPHCM, đến nay, dự án mua sắm thiết bị y tế chuyên môn đã được UBND TPHCM phê duyệt chủ trương đầu tư, dự kiến tổ chức đấu thầu chậm nhất trong quý I/2027. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp thành phố làm chủ đầu tư. Các dự án còn lại đang được Sở Y tế phối hợp với ban quản lý dự án, Sở Tài chính và những đơn vị liên quan hoàn chỉnh hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét trong năm 2026-2027. Đại diện Sở Y tế cho biết, về lâu dài, thành phố định hướng mở rộng mạng lưới ung bướu, trong đó cơ sở Bà Rịa, dự kiến 700 giường, nằm trong danh mục đề xuất đầu tư theo phương thức đối tác công tư; cơ sở Bình Dương đã được đăng ký trong kế hoạch đầu tư công trung hạn. VỪA QUÁ TẢI VỪA THIẾU HÓA CHẤT Trước nhu cầu xạ trị tăng trong những ngày qua, đại diện Bệnh viện Ung bướu TPHCM cho biết đã tổ chức điều trị ngoài giờ, vận hành các hệ thống từ 5 giờ sáng đến 23 giờ đêm, trong đó ưu tiên những trường hợp cần xạ trị cấp cứu hoặc cần điều trị sớm. Lãnh đạo bệnh viện yêu cầu các khoa phòng áp dụng phác đồ xạ trị giảm phân liều cho trường hợp có chỉ định phù hợp, nhằm rút ngắn liệu trình. Giải pháp này được lựa chọn theo tình trạng bệnh và yêu cầu chuyên môn, không áp dụng đồng loạt chỉ để giảm tải. Tuy nhiên, theo bệnh viện này, một khó khăn khác là nguồn thuốc đồng vị phóng xạ 18F-FDG phục vụ chụp PET/CT còn hạn chế. “Trong thời gian thiếu thuốc, bệnh viện tư vấn cho người bệnh, lựa chọn CT, MRI, xạ hình xương hoặc phương tiện khác theo chỉ định chuyên môn”- đại diện bệnh viện cho hay. P.V 5 n Thứ Tư n Ngày 11/11/2026 XÃ HỘI mỏi chờ điều trị Hơn 5.000 tỷ đồng đầu tư cho ung bướu Đại diện Sở Y tế TPHCM cho biết, trong giai đoạn 2026–2030, ngành y tế TPHCM đăng ký 5 dự án trọng điểm tại Bệnh viện Ung Bướu, sử dụng ngân sách của thành phố với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 5.000 tỷ đồng. này ngừng hoạt động để thay mới. Do thuốc phóng xạ có thời gian bán hủy ngắn, khó vận chuyển từ xa nên việc cung ứng gặp khó khăn. Một số bệnh nhân ung thư ở phía Nam phải ra tận Hà Nội hoặc Đà Nẵng để chụp PET/CT, phát sinh thêm chi phí đi lại. Từ tháng 8/2024, Sở Y tế TPHCM đã đề xuất đầu tư lò Cyclotron tại cơ sở 2 Bệnh viện Ung Bướu, nơi có sẵn tầng hầm phù hợp để lắp đặt. Trong văn bản gửi Sở Tài chính tháng 8/2026, Sở Y tế ước tính thành phố cần khoảng 3-4 hệ thống Cyclotron để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh. NHIỀU GÓI THẦU GIÁ TRỊ LỚN CHƯA ĐƯỢC BÁO CÁO ĐẦY ĐỦ Trong khi các bệnh viện cần bổ sung thiết bị để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh, công tác mua sắm, đấu thầu tại một số đơn vị ở TPHCM cũng được Sở Y tế yêu cầu rà soát. Mới đây, Phó giám đốc Sở Y tế TPHCM Nguyễn Hoài Nam đã ký công văn khẩn gửi thủ trưởng các đơn vị trực thuộc về công tác mua sắm, đấu thầu. Qua rà soát, Sở phát hiện nhiều gói mua sắm quy mô lớn, giá trị cao, yêu cầu kỹ thuật phức tạp đã được các đơn vị tổ chức trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia nhưng chưa được đưa vào báo cáo hằng tuần gửi về Sở. Đối với những gói thầu lớn được dư luận quan tâm, Sở yêu cầu các đơn vị báo cáo riêng bằng văn bản, làm rõ toàn bộ quá trình thực hiện kể từ khi có chủ trương. Năm đơn vị được nhắc tên do chậm báo cáo hoặc chưa thực hiện đúng yêu cầu gồm Bệnh viện Đa khoa Lãnh Binh Thăng, Bệnh viện Từ Dũ, Bệnh viện Nhân dân Gia Định, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới và Bệnh viện Trưng Vương. P.V những hành lang nhỏ hẹp, các dãy ghế không còn chỗ trống, nhiều bệnh nhân phải ngồi tràn ra vỉa hè. Người bệnh và thân nhân từ khắp các tỉnh miền Tây mang theo hồ sơ, đồ đạc, chờ đến lượt khám và điều trị. Ngồi co mình trên chiếc xe lăn sát tường hành lang, bà Mai Thị Thuyền (ngụ phường Long Phú 1) tỏ vẻ mệt mỏi. Trên tay bà là túi nilon đựng nhiều hồ sơ bệnh án. Bà cho biết mình được chẩn đoán mắc ung thư tử cung và đã nhiều lần ngược xuôi đến bệnh viện. Tính đến lần này, bà đã nhập viện điều trị 7 lần, hiện đang chờ để bước vào giai đoạn xạ trị. Cách đó không xa, ông Nguyễn Văn Dũng Anh (ngụ phường Ngã Bảy) cũng đang chờ đến lượt vào phòng xạ trị. Đứng bên cạnh hỗ trợ chồng, bà Nguyễn Ngọc Chính nhớ lại quãng thời gian chăm sóc ông từ khi phát hiện bệnh. “Chồng tôi bị tai biến năm 2018, chưa kịp hồi phục hẳn, nay lại phát hiện thêm khối u ác tính ở phổi. Vô viện truyền hóa chất 8 lần, nay bác sĩ chỉ định chuyển qua xạ trị. Bữa nay chờ xạ trị lần thứ 4, bác sĩ nói phải xạ tới 20 lần”, bà Chính kể. Không chỉ phải chờ sắp xếp lịch, mỗi lần đến bệnh viện, ông Anh còn phải chờ đến lượt thực hiện xạ trị. Với liệu trình kéo dài nhiều lần, việc đi lại và chờ đợi trở thành công việc thường xuyên của cả hai vợ chồng. Ngay cả những người đến khám cũng phải chờ nhiều giờ. Bà Nguyễn Thị Mười Hai (64 tuổi, ngụ xã Cái Ngang, tỉnh Vĩnh Long) phải dậy từ sớm để người nhà đưa đến Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ. Bà nộp hồ sơ, lấy số từ 6h nhưng đến gần trưa vẫn chưa được gọi tên. Mang trong mình khối bướu suốt 6 năm, mỗi lần đến bệnh viện khám hoặc điều trị, bà lại trải qua một lần chờ đợi kéo dài. MÁY XẠ TRỊ HÀNG TRĂM TỶ “ĐẮP CHIẾU” Theo bác sĩ Huỳnh Minh Thiện, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ, trong 9 tháng năm 2026, bệnh viện tiếp nhận hơn 154.500 lượt khám và hơn 24.800 lượt điều trị nội trú. Bệnh viện hiện có 3 cơ sở. Trong đó, công suất sử dụng giường bệnh tại cơ sở 1 và cơ sở 2 lên tới 123%, còn cơ sở 3 ở xã Phong Điền cũng đạt trên 90%. Trong khi lượng bệnh nhân đông, Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ hiện chỉ có một máy xạ trị đang hoạt động tại cơ sở 1. Máy này vừa được trang bị để thay thế máy cũ và bắt đầu vận hành từ tháng 6/2026. Từ khi hoạt động đến nay, máy đã phục vụ hơn 10.000 lượt xạ trị, với công suất khoảng 140-150 lượt bệnh nhân mỗi ngày đêm. Dù máy đã chạy hết công suất, nhu cầu xạ trị của người bệnh vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ. Bệnh nhân vì thế phải chờ sắp xếp lịch và đến lượt điều trị. Theo bác sĩ Thiện, vướng mắc xuất phát từ việc nhà thầu đang liên quan đến quá trình điều tra. Các cá nhân đại diện theo pháp luật của Công ty Việt Mỹ đã bị khởi tố, chưa có người thay thế để tiếp tục thực hiện hợp đồng. “Hệ thống máy xạ trị tại cơ sở 3 của bệnh viện đang bị ách tắc hoàn toàn, do các cá nhân đại diện pháp luật của Công ty Việt Mỹ đã bị khởi tố, chưa có người thay thế để tiếp tục thực hiện hợp đồng”, bác sĩ Thiện thông tin. Để tháo gỡ vướng mắc, Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ đã xin ý kiến cơ quan có thẩm quyền về hướng xử lý, đồng thời thực hiện các bước xử lý vi phạm hợp đồng của nhà thầu theo quy định. Bệnh viện cũng liên hệ trực tiếp với hãng sản xuất máy xạ trị để trao đổi, tìm phương án nhằm sớm đưa thiết bị vào phục vụ người bệnh. Bên cạnh đó, để không gián đoạn chuỗi điều trị, bệnh viện đang triển khai gói thầu hơn 154 tỷ đồng mua sắm bổ sung hóa chất, vật tư xét nghiệm phục vụ bệnh nhân. Bệnh viện cũng tăng cường các hoạt động tầm soát, phát hiện sớm ung thư. q Để tăng khả năng phục vụ, Bệnh viện Ung Bướu Cần Thơ được đầu tư thêm một máy xạ trị đặt tại cơ sở 3, với tổng vốn khoảng 126 tỷ đồng. Tuy nhiên, dù nhà thầu là Công ty CP Đầu tư Y tế Việt Mỹ đã hoàn thành lắp đặt phần cứng, hệ thống máy vẫn chưa thể đưa vào vận hành và đã nằm chờ nhiều tháng. Bệnh nhân quá đông, nhiều người phải chờ nhiều tháng để xạ trị ẢNH: KHOA NAM Người dân mệt mỏi chờ khám bệnh ẢNH: KHOA NAM
Theo thường trực Ban Tổ chức, Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 được phát động tới 129 trường đại học, học viện có ngành đào tạo thuộc các lĩnh vực xét chọn. Sau thời gian phát động, Ban Tổ chức tiếp nhận 132 hồ sơ từ 40 cơ sở đào tạo trên cả nước, thuộc 8 nhóm ngành khoa học công nghệ. Sau phiên họp Hội đồng Giải thưởng vào ngày 21/10 và quy chế Giải thưởng, Ban Bí thư Trung ương Đoàn quyết định trao giải cho 20 cá nhân thuộc 8 nhóm ngành. Cụ thể, nhóm ngành Công nghệ thông tin có 2 nữ sinh; Máy tính có 4 nữ sinh; Công nghệ, kỹ thuật cơ khí có 1 nữ sinh; Công nghệ, kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông có 4 nữ sinh; Công nghệ hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường có 6 nữ sinh; Sinh học ứng dụng có 1 nữ sinh; Công nghệ kỹ thuật kiến trúc và công trình xây dựng có 1 nữ sinh. Nhóm ngành liên quan đến công nghệ biển, phòng tránh thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, năng lượng và công nghệ vũ trụ có 1 nữ sinh được vinh danh. Theo đánh giá của Hội đồng Giải thưởng, các cá nhân đạt giải là những gương mặt tiêu biểu cho thế hệ nữ trí thức trẻ Việt Nam đang từng bước khẳng định năng lực trong học tập, nghiên cứu và sáng tạo trong lĩnh vực khoa học công nghệ. Nhiều nữ sinh là tác giả, đồng tác giả các công trình nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế uy tín, trong đó có các tạp chí thuộc nhóm Q1, Q2; đạt giải thưởng tại các cuộc thi nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, Olympic trong nước và quốc tế; nhận học bổng và tham gia các chương trình trao đổi học thuật ở nước ngoài. Bên cạnh thành tích chuyên môn, các nữ sinh còn tích cực tham gia công tác Đoàn, Hội, hoạt động tình nguyện và các phong trào sinh viên; nhiều cá nhân được trao danh hiệu Sinh viên 5 6 GIỚI TRẺ n Thứ Tư n Ngày 11/11/2026 Tôn vinh tài năng trẻ Việt Nam Công bố 20 nữ sinh khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 Từ 132 hồ sơ đăng ký, Ban Tổ chức Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 quyết định trao giải cho 20 nữ sinh xuất sắc. Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng 2026 ghi nhận 77 hồ sơ đăng ký từ 51 cơ quan, đơn vị, trường học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước, cùng các cơ quan, tổ chức của Việt Nam ở nước ngoài. Các hồ sơ bao quát 10 lĩnh vực xét giải, trong đó có 4 lĩnh vực lần đầu được đưa vào cơ cấu xét chọn gồm: công nghệ chip bán dẫn; công nghệ biển, đại dương và lòng đất; công nghệ hàng không và vũ trụ; công nghệ đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Sau quá trình thẩm định và lấy ý kiến phản hồi từ cộng đồng, ngày 21/10, Hội đồng Giải thưởng tổ chức phiên họp thứ hai, đánh giá thành tích và kết quả xác minh thông tin từ 17 ứng viên tiêu biểu. Trên cơ sở kết quả bỏ phiếu và đề xuất đó, Ban Bí thư Trung ương Đoàn quyết định trao Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2026 cho 10 nhà khoa học trẻ xuất sắc. Trong đó, lĩnh vực công nghệ số có 2 cá nhân; công nghệ robot và tự động hóa có 2 cá nhân; công nghệ y sinh, dược và sinh học ứng dụng có 2 cá nhân. Các lĩnh vực công nghệ môi trường và phát triển bền vững, công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến, công nghệ chip bán dẫn, công nghệ hàng không và vũ trụ mỗi lĩnh vực có một cá nhân được vinh danh. Theo Ban Tổ chức, các nhà khoa học trẻ đạt giải đều có thành tích nổi bật trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng khoa học công nghệ. Nhiều cá nhân sở hữu bằng sáng chế, giải pháp hữu ích có khả năng ứng dụng thực tiễn; có công bố khoa học chất lượng cao trên các tạp chí quốc tế uy tín, được giới chuyên môn đánh giá cao. Một số người đạt huy chương, giải thưởng tại các cuộc thi khoa học công nghệ trong nước và quốc tế. Không chỉ ghi dấu ấn về chuyên môn, các gương mặt được vinh danh còn thể hiện tinh thần sáng tạo, trách nhiệm cộng đồng và khát vọng đưa tri thức, công nghệ vào giải quyết những vấn đề thực tiễn, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thúc đẩy phát triển bền vững. Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức từ năm 2003, nhằm phát hiện, tôn vinh tài năng trẻ Việt Nam không quá 35 tuổi có thành tích xuất sắc trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đang học tập, nghiên cứu và làm việc trong hoặc ngoài nước. Năm 2026, giải thưởng được đổi mới quy chế, mở rộng từ 5 lên 10 lĩnh vực xét chọn, bám sát định hướng phát triển các công nghệ chiến lược theo Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Mỗi cá nhân đạt giải được nhận Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Cúp Quả Cầu Vàng, Giấy chứng nhận và phần thưởng tiền mặt trị giá 20 triệu đồng. GIA LINH Từ 77 hồ sơ đăng ký, Ban Tổ chức lựa chọn 10 nhà khoa học trẻ xuất sắc nhất trao Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2026. 10 nhà khoa học trẻ đoạt Giải thưởng Quả Cầu Vàng 2026 1. Công nghệ thông tin - Lăng Hồng Nguyệt Anh, trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội - Lê Thục Uyên, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM 2. Máy tính - Võ Thị Như Quỳnh, trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM - Lê Thị Thanh Tâm, trường Đại học Công nghệ Thông tin, Đại học Quốc gia TPHCM - Nguyễn Hà Linh, trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội - Trần Nguyễn Mỹ Anh, trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông, Đại học Bách khoa Hà Nội 3. Công nghệ, kỹ thuật cơ khí - Phan Phương Hà, trường Đại học Hàng hải Việt Nam 4. Công nghệ, kỹ thuật điện, điện tử và viễn thông - Hoàng Ngọc Dung, trường Đại học Công nghệ kỹ thuật TPHCM - Nguyễn Trương Thanh Nhật, trường Đại học Công nghệ kỹ thuật, Đại học Quốc gia TPHCM - Nguyễn Hà Anh, trường Đại học Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội - Bùi Thị Phương Thảo, trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội 5. Công nghệ hóa học, vật liệu, luyện kim và môi trường - Lê Thị Hậu, trường Kỹ thuật, Đại học Phenikaa - Lê Lan Chi, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM - Lý Đỗ Thanh Nghị, trường Đại học Tôn Đức Thắng - Nguyễn Thị Vũ Hà, Đại học Phenikaa - Nguyễn Thị Thanh Huyền, trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TPHCM - Nguyễn Thị Thu Uyên, trường Đại học Đà Lạt 6. Sinh học ứng dụng - Hồ Quỳnh Anh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam 7. Công nghệ kỹ thuật kiến trúc và công trình xây dựng - Nguyễn Phương Anh, trường Đại học Giao thông vận tải. 8. Nhóm ngành công nghệ biển, phòng tránh thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, năng lượng và công nghệ vũ trụ - Trần Thị Phương Thảo, trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội 20 NỮ SINH ĐOẠT GIẢI THƯỞNG NỮ SINH KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VIỆT NAM NĂM 2026 CÔNG BỐ GIẢI THƯỞNG QUẢ CẦU VÀNG 2026:
7 n Thứ Tư n Ngày 11/11/2026 KHOA GIÁO Sốc vì đề xuất bỏ thi chuyên theo từng môn Hiệu trưởng, hiệu phó phải biết tiếng Anh tốt, Giải thưởng Sao Tháng Giêng, bằng khen và các hình thức khen thưởng của tổ chức Đoàn, Hội. Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam nhằm phát hiện, tôn vinh và khuyến khích nữ sinh phát huy năng lực trong các lĩnh vực khoa học công nghệ. Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/ TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, việc bồi dưỡng nguồn nhân lực nữ trẻ trong các lĩnh vực này có ý nghĩa thiết thực. Thông qua giải thưởng, Trung ương Đoàn kỳ vọng khuyến khích nữ sinh mạnh dạn theo đuổi các lĩnh vực khoa học công nghệ mới, nâng cao năng lực nghiên cứu và tham gia giải quyết những vấn đề thực tiễn, đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Mỗi nữ sinh đạt giải được nhận Bằng khen của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, biểu trưng Giải thưởng và phần thưởng tiền mặt trị giá 5 triệu đồng. G.LINH 10 CÁ NHÂN ĐOẠT GIẢI THƯỞNG KHCN QUẢ CẦU VÀNG NĂM 2026 Chị Nguyễn Thị Thu Phương, có con học lớp 9 một trường THCS tại Cầu Giấy, Hà Nội, chia sẻ, cảm thấy rất sốc khi đọc dự thảo của Bộ GD&ĐT. Dự định cho con thi chuyên Sinh vào Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên và xây dựng nền tảng để có thể tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc THPT, gia đình đã cho con ôn thi từ lớp 7. Mỗi tuần con học thêm 2 buổi ở hai trung tâm khác nhau. “Thời điểm này đã gần kết thúc học kỳ I năm học, nếu chuyển sang phương thức thi tổ hợp các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học, con sẽ trở tay không kịp. Đề thi chuyên kiến thức sâu, nếu không được bồi dưỡng, ôn luyện trong thời gian dài, khó có thể làm được. Nếu phương án này áp dụng trong năm nay thì gia đình cảm thấy như đánh úp học sinh”, chị Phương nói. Chị Phương cho rằng, Bộ GD&ĐT vẫn nên cho phép các trường tiếp tục tuyển sinh theo từng môn chuyên, giữ bài thi đánh giá trực tiếp năng lực ở môn học sinh đăng ký và dành trọng số chính cho bài thi đó. Sở trường của học sinh được phát hiện ở bậc THCS cần có cơ hội được đánh giá khi tuyển vào lớp 10. Theo phương án dự thảo, học sinh có sở trường Vật lí, Hóa học hoặc Sinh học sẽ cùng dự tuyển vào khối Khoa học tự nhiên. Các em làm chung bài đánh giá năng lực đọc hiểu Khoa học tự nhiên và được xét tuyển với bài Toán nâng cao có hệ số tối thiểu 2. Nếu không thi riêng từng môn chuyên, học sinh sẽ không còn bài thi riêng để thể hiện chiều sâu ở lĩnh vực mình muốn theo đuổi. Một học sinh có kiến thức chuyên sâu, khả năng phân tích thí nghiệm và lập luận Sinh học tốt vẫn có thể bị loại ngay từ đầu nếu điểm Toán nâng cao thấp hơn nhóm cạnh tranh. Với hệ số 2, chênh lệch một điểm Toán tương đương hai điểm ở bài đọc hiểu khoa học tự nhiên nếu điểm Văn bằng nhau. Phụ huynh cho rằng, Bộ GD&ĐT cần làm rõ cơ chế nào sẽ nhận diện được những học sinh nổi trội ở từng lĩnh vực ngay ở khâu tuyển sinh nếu bỏ bài thi riêng. Đề nghị này hướng tới một cơ hội chung cho mọi thí sinh. Dự thảo quy định ba bài thi cho khối Khoa học tự nhiên. Trên thực tế, để cạnh tranh, một học sinh định hướng chuyên Sinh có thể phải chuẩn bị đồng thời Toán nâng cao, Ngữ văn và kiến thức thuộc cả ba lĩnh vực Vật lí, Hóa học, Sinh học. Ba lĩnh vực khoa học nằm trong cùng một bài thi, nhưng khi cấu trúc và mức độ đề chưa rõ, học sinh sẽ phải chuẩn bị kiến thức sâu rộng tất cả các môn. Hệ số của Toán nâng cao cũng tạo động lực dành thêm nhiều thời gian cho môn này. Với học sinh muốn theo đuổi đội tuyển Sinh, việc học sâu vẫn cần tiếp tục song song với ôn thi đầu vào. Vì vậy, đề nghị Bộ đánh giá tác động dựa trên thời gian chuẩn bị, phạm vi ôn tập và chi phí học thêm trước khi đưa ra nhận định, phương án mới giúp giảm tải. GÂY PHẢN ỨNG Chị Phương đồng tình với việc tạo cơ hội cho học sinh trải nghiệm nhiều lĩnh vực trước khi quyết định hướng học lâu dài. Tuy nhiên, với những em đã bộc lộ sở trường, cần tạo cơ hội được giáo viên đánh giá, bồi dưỡng và tham gia dự tuyển đội tuyển theo môn ngay từ đầu lớp 10. Nếu các hoạt động này cũng phải chờ đến cuối học kỳ I, học sinh có thể bỏ lỡ đợt tuyển chọn học sinh giỏi trong năm lớp 10 và mất thời gian chuẩn bị cho những năm sau. "Từ những lý do trên, tôi đề nghị Bộ giữ tuyển sinh theo từng môn chuyên và đổi mới nội dung đề thi theo hướng phân tích dữ liệu, thí nghiệm, lập luận và vận dụng", chị nói. Sau khi Bộ GD&ĐT công bố dự thảo dự kiến bỏ thi chuyên theo từng môn, chuyển sang thành 3 khối gồm: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ đã lập tức gây tranh luận trên các diễn đàn mạng. Nhiều phụ huynh chia sẻ sự bất ngờ và cho rằng, nếu áp dụng ngay trong mùa tuyển sinh năm tới là rất bất cập. Anh Việt, có con học lớp 9, Trường THCS Thanh Xuân (Hà Nội), nói rằng, có nguy cơ công cốc sau gần 2 năm đổ công sức học thêm, luyện thi chuyên. "Con dự định thi chuyên Vật lý, 2 năm qua gia đình đầu tư luyện thi ở các lò có thầy giỏi, học phí không hề rẻ, có nơi ca học 2 giờ 500.000 đồng. Nếu thi bài tổ hợp, cơ hội vô cùng mong manh vì môn Hóa không tốt", anh Việt nói. Anh cho rằng, nếu thay đổi về phương án thi cần có lộ trình để học sinh, gia đình có thời gian chuẩn bị. Không nên thay đổi xoành xoạch, phụ huynh chạy theo "bở hơi tai" vẫn không đạt mục tiêu. Thầy Đức, giáo viên dạy Khoa học tự nhiên ở Hà Nội, cho rằng, vẫn nên duy trì sự phân định rõ ràng giữa các môn chuyên như Vật lí, Hóa học và Sinh học. Bởi mỗi môn học có đặc thù kiến thức, phương pháp tư duy và định hướng phát triển riêng. Việc phân chia rõ ràng không chỉ giúp học sinh phát huy thế mạnh, năng lực chuyên sâu của mình mà còn có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng lựa chọn ngành học, nghề nghiệp ở bậc học cao hơn và trong tương lai. Mặt khác, học sinh lớp 9 có ý định dự thi các môn chuyên năm nay đã ôn tập chuyên sâu từ sớm, thời điểm này mới luyện các môn còn lại trong tổ hợp sẽ rất khó khăn. HÀ LINH Để cụ thể hóa việc triển khai, Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 94, quy định bộ tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá mức độ thực hiện đối với các cơ sở giáo dục. Theo đó, việc đánh giá được chia thành ba mức độ. Cơ sở giáo dục muốn đạt mức độ 2 phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu của mức độ 1 và các tiêu chí bổ sung của mức độ 2. Tương tự, để đạt mức độ 3, đơn vị phải đáp ứng toàn bộ yêu cầu của hai mức trước đó và các tiêu chí bổ sung tương ứng. Trường hợp chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu mức độ 1 thì chưa được xác định mức độ triển khai. Ở mức độ 1, Bộ GD&ĐT quy định, có ít nhất một lãnh đạo của nhà trường có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài; có đủ đội ngũ giáo viên tiếng Anh với số lượng và năng lực ngoại ngữ theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; giáo viên tham gia dạy học nội dung hoặc một số nội dung môn học/hoạt động giáo dục. Có ít nhất 50% học sinh của các lớp tổ chức dạy học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai. Ở mức độ 3, có ít nhất hai lãnh đạo nhà trường có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc trực tiếp với người nước ngoài bằng tiếng Anh. Giáo viên tham gia dạy bằng tiếng Anh có năng lực ngoại ngữ theo quy định và thiết kế được ít nhất 50% (5 điểm/10 điểm) nội dung bài kiểm tra định kỳ bằng tiếng Anh. Có ít nhất 90% học sinh của các lớp tổ chức dạy học tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai của khối lớp kết thúc cấp học, gần nhất với thời điểm xét công nhận. HÀ LINH Bộ GD&ĐT dự kiến bỏ thi tuyển vào lớp 10 THPT chuyên theo từng môn, thay vào đó học sinh sẽ phải thực hiện bài thi tổ hợp. Nhiều phụ huynh sốc vì thay đổi quá lớn, không kịp trở tay. Có ít nhất một lãnh đạo của trường học có năng lực sử dụng tiếng Anh để làm việc với người nước ngoài là quy định tiêu chuẩn đánh giá triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” từ ngày 19/12 tới. Học sinh Hà Nội trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026 Cả nước hiện có 78 trường THPT chuyên, trong đó 71 trường thuộc Sở, 7 trường thuộc các đại học. Trong đó, Hà Nội là địa phương có nhiều trường THPT chuyên gồm 4 trường thuộc Sở GD&ĐT Hà Nội và 4 trường thuộc các cơ sở giáo dục đại học. Thông tư quy định việc tự đánh giá được thực hiện theo chu kỳ, gắn với hoạt động quản lý và chuyên môn của cơ sở giáo dục. Hằng năm, các đơn vị rà soát, cập nhật dữ liệu, tiến độ và những nội dung cần tiếp tục cải thiện, nhưng không phải thực hiện lại toàn bộ quy trình tự đánh giá. Một điểm đáng chú ý là kết quả tự đánh giá, tự công nhận, kiểm tra và điều chỉnh mức độ triển khai không được sử dụng để xếp hạng, xếp loại hoặc làm căn cứ trực tiếp đánh giá, xếp loại thi đua đối với cơ sở giáo dục. Đối với nhà giáo, kết quả tự đánh giá và xác định mức độ triển khai Đề án cũng không được sử dụng làm căn cứ trực tiếp để đánh giá, xếp loại, bổ nhiệm, tuyển dụng hoặc xác định chế độ, chính sách, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. 1. Lĩnh vực Công nghệ số - ThS. Vũ Thị Hạnh (sinh năm 1992) - Trưởng phòng Công nghệ, Kỹ thuật - Lab Học viện Viettel, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội. - TS. Hy Trường Sơn (sinh năm 1993) - trợ lý giáo sư tại Đại học Alabama at Birmingham, Hoa Kỳ. 2. Lĩnh vực Công nghệ robot và tự động hóa - TS. Nguyễn Thị Vân Anh (sinh năm 1992) - giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội. - TS. Thái Mai Thành (sinh năm 1993) - giảng viên Viện Kỹ thuật và Khoa học Máy tính, Trường Đại học VinUni. 3. Lĩnh vực Công nghệ y sinh, dược và sinh học ứng dụng - TS. Lương Xuân Huy (sinh năm 1991) - giảng viên Khoa Kỹ thuật Hóa học, Trường Hóa và Khoa học sự sống, Đại học Bách khoa Hà Nội. - TS. Lê Hữu Thọ (sinh năm 1991), tiến sĩ, giảng viên Khoa Hóa học, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TPHCM. 4. Lĩnh vực Công nghệ môi trường và phát triển bền vững - PGS.TS Đinh Viết Cường (sinh năm 1991) - giảng viên cao cấp Khoa Kỹ thuật Môi trường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội. 5. Lĩnh vực Công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến - TS. Cao Lê Anh Kiệt (sinh năm 1992) - trợ lý giáo sư Khoa Công nghệ kỹ thuật Hóa học, Đại học Hiroshima, Nhật Bản. 6. Lĩnh vực Công nghệ chip bán dẫn - TS. Dương Ngọc Thanh (sinh năm 1992) - giảng viên Khoa Khoa học và Kỹ thuật Vật liệu, Trường Kỹ thuật Phenikaa, Đại học Phenikaa. 7. Lĩnh vực Công nghệ hàng không và vũ trụ - TS. Nguyễn Đông Nhật (sinh năm 1991) - chuyên gia tại Tổ chức Nghiên cứu Khoa học Ứng dụng Hà Lan (TNO).
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==