7-8/11/2026 www.tienphong.vn ĐỜI SỐNG - XÃ HỘI 16 GIỮ DI SẢN CHO NGÀY MAI Vớt hàng trăm tấn rác, làm sao giữ sạch vịnh Hạ Long? NỖI LO RÁC THEO NƯỚC TRỞ LẠI Theo thông tin cơ quan quản lý di sản công bố, năm 2025, gần 405 tấn rác trôi nổi trên vịnh Hạ Long đã được thu gom. Trong sáu tháng đầu năm 2026, lượng rác thu gom đạt hơn 371 tấn. Khối lượng rác vớt được trong nửa năm đã gần bằng cả năm trước. Tuy nhiên, con số này chưa đủ để kết luận ô nhiễm gia tăng tương ứng, bởi lượng thu gom còn phụ thuộc phạm vi, tần suất làm sạch và lực lượng tham gia. Phía sau những con số là công việc thường xuyên trên mặt nước. Rác được vớt, đưa lên phương tiện rồi chuyển về nơi xử lý. Nhưng nếu nguồn phát sinh chưa được kiểm soát, khu vực vừa làm sạch vẫn có thể xuất hiện rác trở lại. Thực tế này từng được người kinh doanh tàu du lịch phản ánh. Ông Hoàng Long, một chủ tàu hoạt động trên vịnh Hạ Long, cho biết đã phải bố trí nhân viên gom rác tại khu vực hang Trinh Nữ trước khi đưa khách tới. Ông cũng đề nghị đổi mới công nghệ thu gom, giảm phụ thuộc vào cách làm thủ công. Ở phía du khách, Ana Mich, người Lithuania, chia sẻ sau chuyến tham quan rằng cảnh quan vịnh Hạ Long gây ấn tượng, nhưng túi nilon và chai nhựa trên mặt nước khiến cô buồn. Phản hồi này cho thấy vệ sinh môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm du lịch, ngay cả khi cảnh quan vẫn được đánh giá cao. Để giảm lượng rác phải vớt, công việc cần bắt đầu ngay từ lúc chuẩn bị một chuyến tàu. Chai nước, bao bì thực phẩm, đồ dùng phục vụ khách sau sử dụng được lưu giữ ở đâu, đưa lên bờ thế nào là những khâu có thể chủ động. Giảm đồ nhựa dùng một lần, bố trí nơi bỏ rác thuận tiện và phân loại trên tàu sẽ hạn chế chất thải thất thoát xuống biển. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc khâu tiếp nhận tại cảng. Rác đã phân loại cần được thu gom tương ứng; giờ tiếp nhận cũng phải phù hợp với lịch tàu trở về. Một quy trình bàn giao rõ ràng giúp nhà tàu biết ai tiếp nhận, tiếp nhận lúc nào và rác được chuyển đi đâu. Đây là phần việc ít xuất hiện trong trải nghiệm của du khách nhưng góp phần giữ sạch hành trình của họ. GIỮ SẠCH TỪ BỜ RA VỊNH Rác nổi là phần dễ nhận thấy. Với nước thải, việc đánh giá cần dựa vào quan trắc và kiểm tra nguồn phát sinh. Mặt nước không có rác chưa đủ để khẳng định chất lượng môi trường đã bảo đảm. Trong các trao đổi về sức tải di sản, PGS.TS Lưu Thế Anh, Viện trưởng Viện Tài nguyên và Môi trường, Đại học Quốc gia Hà Nội, lưu ý áp lực môi trường đối với vịnh Hạ Long đến từ hoạt động kinh tế - xã hội tại địa phương. Ông đề xuất dành nguồn thu phí tham quan để đầu tư tương xứng cho xử lý môi trường, đồng thời gắn trách nhiệm chi trả với hoạt động sử dụng tài nguyên và phát sinh ô nhiễm. Góc nhìn này đặt công tác bảo vệ vịnh trong mối liên hệ với cả vùng ven bờ. Lực lượng thu gom trên biển khó giải quyết triệt để vấn đề nếu rác và nước thải từ đất liền vẫn tiếp tục đổ vào vịnh. Hồ sơ đề án cũng đặt ra yêu cầu theo dõi chất lượng nước, trầm tích và hoàn thiện hạ tầng xử lý. Kết quả quan trắc cần giúp xác định khu vực có biến động bất thường, hỗ trợ kiểm tra nguồn thải và đánh giá hiệu quả các biện pháp đã triển khai. Đối với tàu lưu trú, yêu cầu bảo vệ môi trường gắn với cả quá trình phục vụ khách. Khả năng lưu giữ nước thải, công suất xử lý và phương án bàn giao phải phù hợp với lượng người trên tàu. Thiết bị xử lý cần đi cùng vận hành, bảo dưỡng và kiểm tra hiệu quả thực tế. Trên đất liền, mạng lưới thu gom nước thải, vệ sinh khu dân cư và quản lý chất thải tại các khu vực ven biển cũng ảnh hưởng đến chất lượng nước vịnh. Thu gom rác trước khi lọt xuống cống thoát nước, quản lý nơi tập kết và xử lý nước thải ngay từ nguồn sẽ giảm phần việc phải giải quyết ngoài biển. Chi phí cho những hoạt động này cần được tính đầy đủ trong quá trình đầu tư, kinh doanh. Cùng với yêu cầu doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm môi trường là dịch vụ tiếp nhận chất thải thuận tiện và việc kiểm tra nhất quán giữa các đơn vị. Du khách cũng dễ tham gia hơn khi được hướng dẫn cụ thể: bỏ rác ở đâu, loại nào cần để riêng, có thể sử dụng sản phẩm gì thay cho đồ nhựa dùng một lần. Một chiếc thùng đặt đúng chỗ hay cách phục vụ giảm bao bì sẽ giúp lời nhắc giữ vệ sinh trở thành hành động ngay trong chuyến đi. Hơn 371 tấn rác được đưa khỏi mặt nước là khối lượng công việc đáng ghi nhận. Thành quả ấy sẽ bền hơn khi rác được giữ lại từ tàu, khu dân cư và các điểm phát sinh trên bờ, để những chuyến thu gom ngoài vịnh bớt phải quay lại nơi vừa làm sạch. HOÀNG DƯƠNG BÀI 2: HƠN 371 TẤN RÁC ĐƯỢC THU GOM TRÊN VỊNH HẠ LONG TRONG SÁU THÁNG ĐẦU NĂM 2026. ĐỂ NHỮNG KHOẢNG NƯỚC VỪA LÀM SẠCH KHÔNG TIẾP TỤC ĐÓN RÁC, CẦN KIỂM SOÁT NGUỒN THẢI TỪ TÀU DU LỊCH, KHU DÂN CƯ VEN BỜ VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG TRÊN BIỂN. Kiểm soát chặt nguồn phát thải là yêu cầu quan trọng để giữ vịnh Hạ Long sạch đẹp Bè nuôi hàu của ngư dân dạt vào ven bờ vịnh sau bão KHÔNG CHỈ NHÌN VÀO RÁC NỔI Rác nổi là phần dễ nhận thấy nhất của ô nhiễm môi trường vịnh. Với nước thải, cần dựa vào quan trắc chất lượng nước và kiểm tra nguồn phát sinh. Mặt nước không có rác chưa đủ để khẳng định môi trường đã bảo đảm. Lực lượng chức năng thu gom rác trôi nổi trên vịnh Hạ Long
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==