7 n Thứ Tư n Ngày 4/11/2026 NGƯỜI LÍNH CHỐT TRÊN ĐÁ Từ Đồn Biên phòng Ia Nan đi thêm 5 km, luồn qua cánh rừng trồng đào lộn hột và nương rẫy của đồng bào thì tới được Chốt số 5. Tôi dự định ngủ lại chốt một đêm, nhưng Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Trần Hữu Chiến, chốt trưởng Chốt 5 nói, chỉ cần đến ở lại vài tiếng đồng hồ là đủ cảm nhận về cuộc sống nhọc nhằn của người lính Biên phòng ngày đêm bám chốt. Có tiếng xe máy của người dân đi làm băng qua con đường nhỏ nằm sát chốt. Anh em ở chốt cho biết, đã quen thuộc đến mức chỉ cần nghe tiếng nổ xe máy từ xa là đã biết được đó là ai. Tây Nguyên đang vào cuối mùa mưa, màu xanh rờn của cây cỏ hiện ra bốn phía. Trung tá Trần Thanh Trường, nhân viên trinh sát Đồn Biên phòng Ia Nan đang trực ở chốt chỉ ra phía dốc thoai thoải và cho biết, chốt được đóng trên một triền đồi nhỏ, bên dưới toàn là đá. Vì vậy cuộc sống ở đây thiếu nhiều thứ, nước sinh hoạt phải bơm ngược từ dưới suối lên các thùng chứa sẵn. Trong bảng phân công công việc hàng ngày tại Chốt số 5, Hạ sĩ Rơ Lan Vượng, chiến sĩ duy nhất đang tham gia trực ở chốt, chờ trời đổ mưa sẽ gạt ống ra khỏi miệng thùng để những khối nước mưa đầu tiên gột rửa sạch mái nhà đầy lá rừng, sau đó mới hứng nước để lưu lại. Chốt 5 là nơi còn có thể kết nối được điện thoại, mạng 5G từ tấm pin năng lượng 35W. Còn Chốt 1 nằm sâu trong rừng, sóng điện thoại chập chờn và nhiều khi mất kết nối. CHỐT TRONG RỪNG LE Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai hiện nay quản lý hơn 80 km đường biên giới đất liền. Trên tuyến biên giới giữa tỉnh Gia Lai (Việt Nam) và tỉnh Ratanakiri (Campuchia) vẫn còn những đoạn thuộc diện 16% khối lượng công việc chưa phân giới cắm mốc hoàn tất trên toàn tuyến biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia. Đây là khoảng trống khiến các đối tượng buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, vượt biên trái phép… tìm kẽ hở để hoạt động. Việc cắm các chốt trên tuyến biên giới chỉ là bề nổi, vì anh em trong chốt thường rời vị trí để đi tuần tra, mật phục trong rừng. Bất cứ lúc nào, từ mờ sáng tới nửa đêm, tổ công tác cắm chốt đều có thể rời vị trí để ẩn mình trong rừng. Từ Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh, rẽ sang tuyến đường bên trái và đi dọc theo dòng sông Pô Kô, cứ đi vài km lại bắt gặp các chốt quản lý, bảo vệ biên giới và chống xuất nhập cảnh nằm ngay cạnh tuyến đường tuần tra. Sương trắng lững lờ tỏa lên từ mặt sông Pô Kô mờ ảo, hòa cùng tiếng chim hót vang vọng giữa núi rừng ngàn xanh. So với các chốt do Đồn Biên phòng Ia Nan đang quản lý, đường đến các chốt nằm dọc sông Pô Kô khá thuận lợi. Tại khu vực này, đồng bào người Jrai ở địa phương thường đi thành từng tốp vào rừng để hái, bẻ măng. Vì vậy những người lính ở chốt hàng ngày vẫn nhìn thấy bóng người, nghe được tiếng xe máy. Thiếu tá Nông Ngọc Tân, Đội phó đội vũ trang Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh cho biết, đến thời điểm hiện tại, việc trực trên chốt dù vất vả nhưng đã đỡ rất nhiều so với những năm trước đây. Thiếu tá Tân dẫn phóng viên đi cùng đội tuần tra dọc bờ sông. Sông Pô Kô vẫn miệt mài chảy, dọc bờ sông là đất ẩm lẫn trong lá cây khô rơi xuống tạo thành lớp phù sa màu mỡ. Đêm xuống, mùi lá rừng ngập tràn không gian. Những người lính có thâm niên thì chỉ cần nghe mùi lá của cây le, ký ức cũ lập tức ùa về. Trung tá quân nhân chuyên nghiệp Nguyễn Duy Hưng (nhập ngũ năm 1995) đứng cạnh khóm le gần cột mốc cho biết, năm 1998, rừng ở nơi này bạt ngàn và nhìn đâu cũng thấy bóng cây Kơ nia. Lúc đó cả đồn bị sốt rét, có chiến sĩ nuôi quân xuống ao hái rau muống đúng lúc lên cơn sốt rét ác tính, ngã xuống ao và qua đời. Sự hy sinh thầm lặng ấy như ghim vào tảng đá dã chiến vẻ bi tráng của núi rừng. "BA ĐANG TRÊN CHỐT" Lính đâu thì vườn rau ở đó. Dù hạ trại trên một mô đất toàn đá núi, lính Chốt 5 vẫn trồng được một vườn rau xanh. Để chồi non nhú lên, mấy anh em phải đi vài cây số chở đất thịt về phủ lên, sau đó bón phân và gieo hạt. Chốt có 3 người, bạn hằng ngày của lính trên chốt thường là những chú chó, chú mèo. Chốt số 5 nuôi 2 con mèo và 1 con chó. Cứ tới bữa ăn, 3 con thú cưng này mới chạy về, còn ban ngày thì lang thang ra rừng, có lúc chạy sang bên kia biên giới. Câu chuyện của Trung tá Chiến bị cắt ngang bởi chuông điện thoại. Thì ra đó là điện thoại của hai cậu con sinh đôi 10 tuổi. Trung tá Chiến sinh năm 1974, quê gốc ở tỉnh Hà Tĩnh, hiện gia đình ở Pleiku. Do công việc của người lính Biên phòng suốt tháng năm bám núi, bám rừng, mãi tới năm 37 tuổi anh mới kết hôn với chị Lê Thị Diễn. Anh Chiến kể, dường như “ông trời có mắt”, bù đắp cho một cặp song sinh kháu khỉnh đặt tên là Trần Gia Phúc và Trần Gia Huy, hiện đang học lớp 4. Hằng ngày cứ thấy mẹ chở đi học, các bé lại bảo “ba con ở trên chốt”. LÊ VĂN CHƯƠNG Điện thu từ tấm năng lượng, tắm nước suối, sóng điện thoại chập chờn, tuần tra mật phục xuyên đêm… Đó là cuộc sống của những người lính Biên phòng đang ngày đêm bám chốt tại địa bàn biên giới tỉnh Gia Lai. Các chiến sĩ biên phòng đi tuần tra dọc theo sông Pô Kô ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG Những người lính trực chốt tuần tra ban đêm giữa tiếng lá cây Kơ nia rì rào ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG Đêm và ngày trên chốt Đại tá Nguyễn Tiến Hải, Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai chia sẻ về những lần cùng đoàn công tác đến từng chốt thăm hỏi, tặng quà và động viên cán bộ, chiến sĩ. Dù khó khăn, thiếu thốn đến đâu, cán bộ, chiến sĩ vẫn luôn giữ vững ý chí, quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Nghe tên mình được gọi giữa tiếng vỗ tay, tôi đứng dậy, chào điều lệnh mà cứ thấy ngượng. Thường ngày, tôi vẫn tập động tác ấy cùng cả trung đội. Hôm nay, đứng trước đồng đội trong buổi sinh nhật của mình, bỗng dưng tay chân có chút lúng túng. Mọi người cười, tôi cũng cười theo. Lần đầu đón tuổi mới ở doanh trại, tôi được chung một chiếc bánh với những người có ngày sinh cùng tháng. Trên bàn là bánh, mấy đĩa trái cây, nước ngọt. Chỉ vậy thôi mà vui. Những gương mặt quen từ bãi tập, phòng ở giờ cùng hướng về phía chúng tôi, hát chúc mừng. Tôi nhìn những ngọn nến, nghĩ đến sinh nhật những năm ở nhà, có gia đình, bạn bè bên cạnh. Trước đó, tôi vẫn lo lần đầu xa nhà đúng dịp này sẽ buồn. Vậy mà lúc cùng nhau thổi nến, quanh tôi rộn rã đến mức nỗi nhớ cũng trở nên dịu dàng. Các tiết mục văn nghệ cứ nối nhau, giọng hát của những đồng đội làm buổi tối thêm rộn ràng. Tôi nghe trong đó cả sự hào hứng được cùng nhau chia vui. Món quà tôi nhận là cây bút và cuốn sổ nhỏ. Cầm trên tay, tôi thấy quý cả việc người khác đã nhớ đến ngày sinh của mình. Để có buổi tối này, các anh cán bộ đã xem danh sách, chuẩn bị quà, lo từng tiết mục. Có những sự quan tâm vẫn lặng lẽ diễn ra giữa nền nếp học tập, huấn luyện hằng ngày, đến một dịp thế này tôi mới cảm nhận rõ hơn. Rồi những cuộc gọi video nối doanh trại với gia đình. Giọng người thân vang lên giữa hội trường, lời chúc dành cho một người mà bao nhiêu đồng đội cùng nghe. Qua màn hình nhỏ, cha mẹ được nhìn thấy con đón sinh nhật bên những người cùng màu áo. Tôi nghĩ gia đình sẽ yên lòng hơn khi thấy chúng tôi sống với nhau như vậy. Còn người lính xa nhà có thêm một cách để được ở gần những người mình thương nhớ. Buổi sinh nhật cũng là lúc chúng tôi kể nhiều hơn về quê hương, gia đình. Cùng ăn, cùng ở, cùng tập luyện chưa có nghĩa là đã hiểu hết nhau. Có những điều chỉ được nói ra trong lúc quây quần, khi câu chuyện được đón nhận bằng sự lắng nghe. Tôi nhận ra phía sau mỗi gương mặt quen thuộc còn có một mái nhà, những người thân và những nỗi nhớ rất riêng. Biết thêm về nhau, tôi thấy hai tiếng đồng đội gần gũi hơn. Tôi thích cách gọi sinh nhật đồng đội. Ngày sinh của từng người được gom lại thành một niềm vui chung, để cả những người không thêm tuổi trong tháng cũng có phần. Sau buổi tối này, chúng tôi vẫn trở lại với những yêu cầu rèn luyện quen thuộc. Nhưng tôi nghĩ mình sẽ nhớ lâu khoảnh khắc được gọi tên giữa tiếng vỗ tay ấy. Tuổi mới của tôi có thêm một kỷ niệm, còn cuốn sổ nhỏ vừa nhận có một câu chuyện để dành trang đầu tiên. Trích nhật ký chiến sĩ Hoàng Trọng Bình (Quân khu 5) NHẬT KÝ QUÂN NGŨ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==