8 n Thứ Ba n Ngày 3/11/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ GIẢI CỨU RẮN Tôi đã đi với họ rải rác 4 năm, với nhiều hành trình từ Bắc vào Nam, từ đảo xa tới nóc nhà Phanxipang, khắp nhiều Vườn Quốc gia (VQG) và khu bảo tồn. Càng đi, mới càng hiểu, từ chỗ say mê đi tìm rắn, nhóm đã tâm huyết thế nào khi cùng đứng ra thành lập Viet Snake Rescuer - VSR (Cứu hộ rắn Việt Nam) vào năm 2022. Họ có số điện thoại đường dây nóng, để nhà dân, công sở hay bất cứ đâu có rắn, bà con sẽ gọi điện thoại (hoặc nhiều ứng dụng kết nối khác) cho nhóm cứu hộ. Mỗi khi nhận tin, bất kể đêm hôm, mưa gió, các thành viên sẽ tới tìm hiểu, bắt rắn đem đi tái thả. Như thế người dân được an toàn, rắn không bị đánh cho bẹp đầu rồi giết mổ. Có khi họ vào nhà dân, sững sờ bắt ra con trăn nặng 130kg, khiêng tới rừng bảo tồn cách đó 140km và tái thả. Có lần, trong một ngôi chùa cổ ở tỉnh Lâm Đồng, nghe các vị sư báo tin khẩn: nhóm bạn trẻ của VSR do Ung Đình Trí dẫn đầu đã vượt hàng trăm cây số tới chùa. Họ kiên trì bốc dỡ cả một kho củi lớn, tìm ra cặp rắn hổ mang bành to đùng (mỗi cá thể nặng 4 - 6 kg). Chúng phè phè, cái bành ở cổ khum như quạt nan, tất cả người xung quanh bỏ chạy tán loạn. Họ bắt con rắn, bỏ vào bao tải chuyên dụng, liên lạc với lực lượng kiểm lâm, đưa rắn lớn về nơi an toàn. Quả thật, lúc đi rừng, gặp toán người tìm rắn này, tôi cứ nghĩ họ làm đề tài nghiên cứu khoa học, hay đi bắt rắn bán cho… làng Lệ Mật hoặc các nhà hàng đặc sản tương tự. Hỏi ra mới biết: họ đam mê tìm hiểu về các loài rắn, gặp rắn càng độc, càng đặc hữu (chỉ một mình thiên nhiên Việt Nam, hoặc thậm chí một mình hòn đảo nào đó mới có) thì họ càng thích thú. Đi với họ trắng đêm (“soi rắn” hầu như đều đi vào ban đêm), có nhiều du khách quốc tế nhễ nhại mồ hôi, thiết bị chụp ảnh đắt tiền, đèn pin hiện đại, các bộ tản sáng - chao đèn - đèn hắt cứ tưng bừng như của đoàn làm “siêu phẩm phim nhựa” giàu có nào đó. Trang bị đi rừng như “chiến binh hoang dã”. Đi theo họ vào rừng Mã Đà ở Đồng Nai, rừng Hoàng Liên ở Lào Cai, trắng đêm đi bộ “soi tìm rắn” trong các VQG nổi tiếng như Cúc Phương, Ba Vì, Tam Đảo, Cát Tiên, mỗi lần gặp rắn lục, rắn cạp nong, cạp nia hay hổ mang chúa… là họ xông pha, thận trọng tiếp cận gần nhất, chụp các bức ảnh đẹp nhất về chúng - với tất cả sự hào hển, lãng mạn và hít hà không giấu giếm. Thậm chí, cầm trên tay trần mân mê, vuốt ve (với một số loài không độc), dùng găng tay nhập ngoại trị giá vài chục triệu đồng và móc sắt - dụng cụ chuyên nghiệp “bầu bạn với rắn” - để bày tỏ sự thân thiện với các loài siêu độc “cắn phát chết luôn”. PHÚ “RẮN” VÀ NIỀM ĐAM MÊ KHÓ LÝ GIẢI Lần đầu, bạn trẻ Nguyễn Minh Phú (SN 2004, ở TPHCM, sinh viên ngành Marketing Thương mại - Trường Cao đẳng Kinh Tế Đối Ngoại) thấy tôi đeo máy ảnh hiện đại, lại tò mò hỏi về giới “phải lòng rắn độc”, cu cậu (bấy giờ 19 tuổi) bảo: anh cứ chụp thử, ngắm kĩ, dần dà sẽ biết vì sao em và nhiều người khác sẵn sàng bỏ rất nhiều sở thích cá nhân khác, để… sểnh ra là vào rừng tìm rắn. Cũng như người mê cây cảnh, mê thể thao, mê câu cá, mê chụp ảnh chim chóc, chúng em mê rắn. Cả trong nước và quốc tế, anh thử “google” (tìm kiếm trên internet) mà xem, cộng đồng “yêu rắn” này rất đông. Nói rồi, Phú giới thiệu tôi với các bạn người Mỹ, người Singapore đang leo núi cùng cu cậu. Minh Phú là hướng dẫn viên, là chuyên gia tổ chức nói chuyện, đi rừng trải nghiệm, giảng dạy chuyên đề về rắn độc và các loài bò sát nói chung. “Uy tín” trong giới mê rắn của cậu lớn, nên bạn bè khắp năm châu đã thường xuyên liên lạc, nhờ đưa đi khắp các cánh rừng từ Bắc chí Nam nước ta để tìm, ngắm và chụp ảnh rắn. Tiền Đô la thu được từ hoạt động này, họ dùng để hoá giải xung đột người - rắn, bảo vệ bà con mình, cứu hộ, bảo tồn các loài rắn quý trước rất nhiều nguy cơ mai một, thậm chí tuyệt chủng hiện nay. Một trong số đó là nạn săn bắt rắn làm đặc sản trên bàn tiệc; nhưng nguy hiểm nhất là các đường dây thu gom rắn, bò sát quý hiếm, đặc hữu của Việt Nam, bán buôn với số lượng lớn ra nước ngoài. Tôi và Phú sau đó đã dành nhiều thời gian điều tra, tố cáo các hoạt động này. Một ngày Hà Nội nắng nỏ nồng nã, Phú nhắn tin rủ tôi bay vào TPHCM, rồi đi tái thả rắn vào Khu Bảo tồn Thiên nhiên - Văn hóa Đồng Nai. Phú, Tấn Lộc (một sinh viên trong Với những người sợ rắn cùng những cú đớp và thứ sát thủ kịch độc của rắn, thì “giới người” yêu thương mê mẩn loài máu lạnh kể trên quả là hết sức “điên rồ”. Nhưng, sự thật không hẳn thế. Lội rừng xanh tìm rắn lục Quả thật, lúc đi rừng, gặp toán người tìm rắn này, tôi cứ nghĩ họ làm đề tài nghiên cứu khoa học, hay đi bắt rắn bán cho… làng Lệ Mật hoặc các nhà hàng đặc sản tương tự. Hỏi ra mới biết: họ đam mê tìm hiểu về các loài rắn, gặp rắn càng độc, càng đặc hữu (chỉ một mình thiên nhiên Việt Nam, hoặc thậm chí một mình hòn đảo nào đó mới có) thì họ càng thích thú. nĐỖ DOÃN HOÀNG PHÓNG SỰ Lâu nay, từ chỗ yêu thiên nhiên, đi chụp ảnh nhiều loài chim, thú và điều tra bảo vệ môi trường khắp Việt Nam và nhiều quốc gia, tôi thường xuyên gặp các nhóm bạn trẻ say mê… rắn độc. Họ quanh năm đi tìm rắn để ngắm nghía, chụp ảnh và dẫn những người cùng sở thích khắp trong và ngoài nước cùng lên rừng, xuống thác, ra hải đảo với… rắn. Rắn càng độc thì họ càng thích. Kỳ 1 - Những “chiến binh hoang dã” Tác giả theo chân Nhóm Cứu hộ rắn cùng 2 người Singapore đi tìm và chụp con rắn hổ mang này ở Bãi giữa Sông Hồng, Hà Nội ẢNH: ĐỖ DOÃN HOÀNG Nguyễn Minh Phú và niềm đam mê rắn độc bắt đầu từ thuở học cấp 2 (Ảnh: Đ.D.H, chụp trên đường lên đỉnh Phanxipang) Bức ảnh rắn phóng viên chụp ở Đồng Nai, khi đi “tái thả” bò sát lưỡng cư cùng nhóm Minh Phú, Tấn Lộc ẢNH: Đ.D.H Phóng viên báo Tiền Phong khi tác nghiệp cùng nhóm cứu hộ rắn ẢNH: TẤN LỘC
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==