11 nThứ Ba n Ngày 27/10/2026 Gần 1/3 diện tích Cà Mau và An Giang có thể bị ngập Đẩy mạnh trồng rừng ngập mặn tại nhiều địa phương Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại Việt Nam sẽ đồng hành Huế, Gia Lai và Cần Thơ trồng mới và trồng bổ sung hàng trăm héc-ta rừng ngập mặn tại các vùng bãi bồi ven biển. Dự kiến từ năm 2026 đến 2027 sẽ trồng 477 ha rừng ngập mặn tại ba địa phương với khoảng 250.000 cây ngập mặn phân tán. Đây là một trong những hoạt động của Dự án Cộng đồng ven biển thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam (VN-CSCC) do Chính phủ Canada tài trợ, thông qua Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) tại Việt Nam. Bên cạnh việc phát triển rừng ngập mặn, Dự án cũng hỗ trợ và nhân rộng các mô hình sinh kế dựa vào thiên nhiên như nuôi ong lấy mật và nuôi trồng thuỷ sản dưới tán rừng ngập mặn, du lịch sinh thái cộng đồng, làm đòn bẩy giúp cải thiện thu nhập và nâng cao đời sống cho người dân địa phương. Thông qua các hoạt động trên, Dự án đặt mục tiêu góp phần nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu của các cộng đồng ven biển dễ bị tổn thương và làm giàu đa dạng sinh học biển, ven biển ở Việt Nam. TUỆ MINH Theo Kịch bản biến đổi khí hậu bản cập nhật 2025 vừa được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công bố, nước biển dâng là một vấn đề rất nghiêm trọng tại Việt Nam. Số liệu thống kê cho thấy, trong giai đoạn 1993-2023, mực nước biển tại Việt Nam dâng 4,3-4,5mm/năm, cao hơn trung bình toàn cầu là 3,4mm/ năm, khiến ngập úng xảy ra thường xuyên và khốc liệt hơn. Trong tương lai, vấn đề được nhận định còn nghiêm trọng hơn nhiều. Mực nước biển dâng trung bình toàn Biển Đông sẽ tăng liên tục với gia tốc lớn và có sự phân hóa rõ ràng theo các kịch bản biến đổi khí hậu (có ba kịch bản thấp, trung bình và cao, tương ứng các mức nóng lên toàn cầu khác nhau), đặc biệt là ở nửa sau của thế kỷ này. Đến cuối thế kỷ, mực nước biển dâng trung bình toàn dải ven biển Việt Nam được dự báo vào khoảng 61,9cm (riêng với kịch bản cao nhất có thể lên tới 82cm). Xu hướng nước biển dâng sẽ tăng dần từ Bắc vào Nam, do tác động kết hợp của giãn nở nhiệt, hoàn lưu đại dương (như dòng Kuroshio) và chuyển động thẳng đứng của nền đất. Cụ thể, mức dâng thấp nhất tại Vịnh Bắc Bộ (Quảng Ninh khoảng 60,2cm), sau đó đến bờ biển Nam Bộ (Cà Mau khoảng 64,3cm), mức lớn nhất tại các vùng biển khơi xa như quần đảo Hoàng Sa (63,7cm) và Trường Sa (67,4cm). Cùng với nước biển dâng, kịch bản biến đổi độ cao sóng tại vùng biển ven bờ Việt Nam thể hiện sự phân hóa phức tạp theo không gian và thời gian. Trong đó, khu vực phía Bắc có xu hướng giảm nhẹ, khu vực phía Nam và các quần đảo có xu hướng tăng chủ đạo, đạt mức cực đại vào cuối thế kỷ (khoảng +4,15% tại Lâm Đồng - Cà Mau theo kịch bản trung bình). NHIỀU VÙNG VEN BIỂN CÓ NGUY CƠ BIẾN MẤT Nước biển dâng cùng với sự biến đổi của độ cao sóng sẽ gây nhiều tác động với vùng ven biển nước ta, đặc biệt là tình trạng ngập. Theo Cục Biến đổi khí hậu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nguy cơ ngập do nước biển dâng theo Kịch bản biến đổi khí hậu được xác định dựa trên mô hình số độ cao (DEM) kết hợp mực nước biển dâng dự tính của từng kịch bản. Sáu yếu tố địa hình tính toán từ DEM gồm độ dốc, hướng địa hình, độ cong địa hình, hướng dòng chảy, tích lũy dòng chảy và cao độ, được sử dụng làm các biến đầu vào cho mô hình trí tuệ nhân tạo nhằm hiệu chỉnh và nâng cao độ chính xác sự phân bố không gian của nguy cơ ngập dưới tác động của nước biển dâng. Với kịch bản cao được sử dụng, hầu hết các tỉnh ven biển Bắc Bộ và Trung Bộ có tỷ lệ ngập thấp nhờ địa hình cao hoặc dốc, ngoại trừ những đồng bằng ven biển thấp trũng hoặc các khu vực chịu lan truyền từ hệ thống sông lớn. Ngược lại, Đồng bằng sông Cửu Long và một số tỉnh ven biển phía Nam chịu nguy cơ ngập cao nhất cả nước, đặc biệt tại An Giang (29,1%) và Cà Mau (32,4%). Với hệ thống đảo, các đảo lớn như Cát Bà, Cô Tô, Lý Sơn, Phú Quý hay Phú Quốc thường có địa hình đồi núi xen đồng bằng ven biển hẹp nên tỷ lệ ngập thấp. Ở miền Bắc, các đảo ven bờ có nền địa hình nâng cao nên nguy cơ ngập thấp, nhưng các đảo san hô nhỏ vẫn có nguy cơ bị thu hẹp diện tích. Ở miền Trung, các đảo lớn ít ngập diện rộng nhờ địa hình dốc. Tuy nhiên, Kịch bản biến đổi khí hậu cũng lưu ý, nguy cơ ngập do nước biển dâng chịu ảnh hưởng không chỉ bởi các yếu tố biến đổi khí hậu, mà còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố động lực khác như sự nâng hạ địa chất, biến động độ cao địa hình do sụt lún, thay đổi đường bờ, hệ thống đê bao, bờ bao, và yếu tố thủy triều. TUỆ MINH Theo ông Nguyễn Trường Sơn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Dự thảo Luật Phòng, chống thiên tai (sửa đổi) đề xuất ba chính sách mới. Đầu tiên là quy định trách nhiệm quản trị, kiểm soát rủi ro thiên tai, sử dụng kết quả đánh giá, phân vùng rủi ro thiên tai để nâng cao khả năng chống chịu của khu dân cư, công trình hạ tầng. Quy định mới xác định rõ cơ quan có trách nhiệm đánh giá, phân vùng rủi ro thiên tai, cập nhật, công khai kết quả; cơ quan có trách nhiệm xem xét, sử dụng kết quả này trong xây dựng, thực hiện chiến lược, kế hoạch, lồng ghép vào quy hoạch và quản lý công trình, bố trí dân cư theo thẩm quyền. Đồng thời, Dự thảo luật nghiên cứu bổ sung trách nhiệm phối hợp, cung cấp thông tin, theo dõi và kiểm soát rủi ro liên ngành, liên vùng, liên lưu vực trong phạm vi hoạt động phòng, chống thiên tai. Một điểm mới khác của Dự thảo luật là hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, sử dụng thông tin cảnh báo và tổ chức ứng phó thiên tai tại cơ sở. Trong đó làm rõ trách nhiệm chuyển tải, tiếp nhận và sử dụng thông tin cảnh báo tác động, tổ chức các biện pháp ứng phó theo thẩm quyền, bảo đảm năng lực thực hiện nhiệm vụ của cấp xã. Điểm mới khác là bổ sung quy định về hoạt động xây dựng mới công trình, cơ sở hạ tầng và di dời dân cư trong khắc phục hậu quả thiên tai, nhằm hoàn thiện cơ chế phục hồi, tái thiết sau thiên tai theo hướng an toàn, bền vững và ổn định dân cư. Trong đó quy định trường hợp cần xây dựng mới công trình thay thế cho công trình bị phá hủy, hư hỏng nặng, không thể sửa chữa, khôi phục hoặc không bảo đảm an toàn tại vị trí cũ, bổ sung quy định xây dựng hạ tầng thiết yếu và di dời, bố trí dân cư ra khỏi khu vực nguy hiểm để khắc phục hậu quả thiên tai. Tại Hội nghị tham vấn chính sách Luật Phòng, chống thiên tai (sửa đổi) mới đây, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị nghiên cứu cách chuyển tải thông tin khí tượng thủy văn thành những cảnh báo dễ hiểu. Ông nhấn mạnh, người dân không cần biết báo động thiên tai cấp mấy, họ chỉ quan tâm nhà mình ngập mấy mét. Vì vậy, thông tin phải thiết thực, phục vụ trực tiếp cho việc ra quyết định ứng phó của người dân. Nhiều địa phương góp ý, Dự thảo luật cần cung cấp công cụ pháp lý cho địa phương trong việc giải ngân quỹ phòng chống thiên tai, triển khai công trình khắc phục khẩn cấp và di dời dân cư khỏi vùng nguy cơ cao, tạo hành lang pháp lý an toàn để cán bộ cơ sở dám nghĩ, dám làm và quyết định nhanh trong tình huống cấp bách. Bên cạnh đó, các ngành cần đẩy mạnh tích hợp dữ liệu đa ngành nhằm chủ động quản lý rủi ro thiên tai. NGUYỄN HOÀI Gần 1/3 diện tích của Cà Mau và gần 30% diện tích của An Giang có thể bị ngập vào cuối thế kỷ này khi nước biển dâng lên. Nhiều vùng ven biển khác cũng đối mặt nguy cơ tương tự, dẫn đến hiện tượng ngập úng xảy ra thường xuyên và khốc liệt hơn. Cửa biển Ấp Hạp ở xã Tân Thuận là một trong những điểm nóng về sạt lở bờ biển của tỉnh Cà Mau Lồng ghép rủi ro thiên tai vào quy hoạch, bố trí dân cư Luật Phòng, chống thiên tai (sửa đổi) đề xuất làm rõ cơ quan có trách nhiệm đánh giá, phân vùng rủi ro thiên tai cũng như cơ quan có trách nhiệm xem xét, sử dụng các kết quả này trong xây dựng chiến lược, kế hoạch, lồng ghép vào quy hoạch, quản lý công trình và bố trí dân cư. Gia Lai hứng chịu ngập kỷ lục vào năm 2025 Bản đồ nguy cơ ngập trong Kịch bản biến đổi khí hậu chỉ thể hiện nguy cơ ngập tĩnh do sự dâng lên của mực nước biển, không xem xét đến sự thay đổi đường bờ, các mô phỏng thủy lực về triều cường, lũ và quy hoạch đê bao. Với cơ quan chức năng, bản đồ nguy cơ ngập nên được sử dụng như cơ sở ban đầu để nhận diện các khu vực có nguy cơ bị ngập theo các kịch bản nước biển dâng. Dự thảo Luật Phòng, chống thiên tai (sửa đổi) dự kiến được trình Quốc hội vào tháng 2/2027, được xem xét, thông qua trong cùng năm.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==