67 tienphong.vn VĂN HÓA - VĂN NGHỆ Trong khuôn khổ Triển lãm “51 năm - Bản hùng ca thống nhất" do báo Tiền Phong phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội tổ chức, tại Nhà triển lãm 45 Tràng Tiền (Hà Nội), những ký ức về một thời hoa lửa đã được khơi mở sống động qua lời kể của những nhân chứng sống trong cuộc giao lưu “51 năm - Bản hùng ca thống nhất: Phía sau những bức ảnh lịch sử”. TÂM THẾ KHÔNG SỢ HÃI Các bức ảnh trưng bày tại triển lãm đều được đánh giá như một "thực thể sống" có khả năng đối thoại mạnh mẽ với hiện tại. Nghệ sĩ nhiếp ảnh Vũ Huyến nhận định, mỗi tác phẩm là sự giao thoa kỳ diệu giữa cái “bình thường” và “phi thường”. “Có những khoảnh khắc, người trong ảnh không hề ý thức mình đang đứng trước ống kính. Nhưng chính sự vô thức ấy lại tạo nên giá trị không thể lặp lại”, ông Huyến nói. Đứng trước những bức ảnh về người công nhân, người lính hay người mẹ trong chiến tranh, công chúng được thấy những nhân vật hết sức bình dị đã được lịch sử chọn để trở thành biểu tượng của ý chí dân tộc. Với Trung tướng Nguyễn Đức Soát, nguyên Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, ký ức không chỉ nằm ở bức ảnh mà còn là tâm thế. Khi nhìn lại những bức ảnh về bầu trời Hà Nội rực lửa năm 1972 hay khoảnh khắc các phi công nghỉ ngơi bên cánh máy bay sau trận đánh, vị tướng phi công khẳng định, đó là hiện thân của một quân đội luôn làm chủ tình thế. "Điều cốt lõi làm nên chiến thắng chính là tư tưởng của từng người chiến sĩ. Tâm thế của chúng tôi lúc ấy không chỉ là bắn rơi máy bay, mà phải đánh thắng. Muốn đánh thắng thì phải bắn rơi thật nhiều B-52. Đó là tâm thế của người thắng cuộc", Trung tướng Nguyễn Đức Soát kể lại. Tuy nhiên, diện mạo của cuộc chiến hiện lên qua những tác phẩm còn ngời sáng bởi một giá trị bản sắc đặc trưng xuyên suốt trong từng bức ảnh: sự lạc quan Việt Nam. Nhà báo chiến trường Trần Mai Hưởng nguyên Tổng Giám đốc TTXVN ấn tượng với những "khoảng lặng" nhân văn phía sau tiếng súng - nơi nụ cười vẫn rạng rỡ trên môi những người lính vừa rời buồng lái, hay hình ảnh đàn gà thong thả bắt mồi ngay trên trận địa tên lửa,... Những bức ảnh này gợi mở một chân dung dân tộc yêu hòa bình nhưng đầy ý chí quật cường trong chiến đấu, dấn thân vào nơi hiểm nguy bằng một tâm hồn luôn hướng về sự sống. LỜI HỒI ĐÁP CỦA THẾ HỆ TRẺ Với nhiều người, điều đọng lại sau cuộc giao lưu ấm cúng và ý nghĩa này không chỉ là những câu chuyện từ nhân chứng lịch sử, những bức ảnh tái hiện chiến tranh hay ký ức về một thời bom đạn, mà còn là cách người trẻ hôm nay tiếp nhận lịch sử. NSƯT, đạo diễn Đặng Thái Huyền, Phó Giám đốc Điện ảnh Quân đội cho rằng, thách thức lớn nhất khi chạm đến đề tài chiến tranh không chỉ là tái hiện đúng lịch sử, mà là kể lại quá khứ theo cách để thế hệ trẻ không cảm thấy xa lạ, không xem lịch sử như những bài học khô cứng hay sự tuyên truyền một chiều. Phim Mưa đỏ chính là minh chứng sống động nhất. “Điều quan trọng là sau khi xem, họ có cảm xúc, có xúc động, nhìn thấy hình ảnh ông cha mình trong đó và cảm nhận chiến tranh không phải điều xa rời mình. Đó cũng là một cách kết nối lịch sử với hiện tại”, đạo diễn Đặng Thái Huyền nêu. Lịch sử không chỉ được kể lại, mà còn là lời hồi đáp của thế hệ ngày hôm nay. Chính từ tinh thần ấy, một trong những điều đọng lại sâu nhất với nữ đạo diễn là cảnh phim về người đồng đội trước lúc hi sinh và những người còn sống cũng chỉ gửi gắm thông điệp về việc hoàn thành nhiệm vụ đất nước, không phải là sự mong cầu lành lặn để trở về quê hương. Đây cũng là phân đoạn ấy khiến cả ê-kíp lặng đi. Là người đau đáu đề tài hậu chiến và chiến tranh, đạo diễn Mưa đỏ bỗng nhận ra sự thay đổi đáng ngạc nhiên. Những áp lực mưu sinh thường nhật, theo đạo diễn Đặng Thái Huyền, trở nên nhỏ bé hơn khi đặt cạnh sự hi sinh máu xương của các thế hệ đi trước. Bởi với họ, ước mơ rất giản dị: chỉ là được ăn cơm cùng gia đình, mua một chiếc cặp tóc cho con gái… Từ đó, những người sinh ra và lớn lên trong thời đại hôm nay càng thấm thía hơn giá trị của hai chữ hòa bình. Nối tiếp dòng hồi đáp về quá khứ, người đẹp Phạm Thùy Dương, Đại sứ Du lịch và Môi trường, Top 5 Hoa hậu Việt Nam 2024 cho rằng, việc được gặp gỡ, lắng nghe các nhân chứng lịch sử không chỉ khơi dậy lòng ngưỡng mộ, kính phục ở người trẻ, mà còn gợi mở những suy nghĩ về trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Điểm gặp gỡ trong chia sẻ của đạo diễn Đặng Thái Huyền và người đẹp Phạm Thùy Dương là việc đặt lịch sử trong mối liên hệ chặt chẽ với hiện tại. Nếu điện ảnh nỗ lực đưa chiến tranh đến gần hơn thông qua những câu chuyện giàu tính nhân văn, thì người trẻ hôm nay cũng tiếp cận lịch sử từ một câu hỏi trực diện: sống thế nào để xứng đáng với những gì đã được trao gửi. n "Điều cốt lõi làm nên chiến thắng chính là tư tưởng của từng người chiến sĩ. Tâm thế của chúng tôi lúc ấy không chỉ là bắn rơi máy bay, mà phải đánh thắng. Muốn đánh thắng thì phải bắn rơi thật nhiều B-52. Đó là tâm thế của người thắng cuộc". TRUNG TƯỚNG NGUYỄN ĐỨC SOÁT Anh Nguyễn Minh Triết, Ủy viên Dự khuyết BCH T.Ư Đảng, Bí thư thường trực T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam - cùng các đại biểu: nhà báo Trần Mai Hưởng (bìa trái), Trung tướng Nguyễn Đức Soát (thứ hai từ phải qua) và nhà báo Phùng Công Sưởng (bìa phải) tham quan triển lãm "51 năm - Bản hùng ca thống nhất" ẢNH: TRỌNG TÀI Có những bức ảnh buộc người ta phải dừng lại rất lâu. Ở triển lãm “51 năm - Bản hùng ca thống nhất”, ký ức tập thể được đánh thức qua những câu chuyện sống động của những nhân chứng lịch sử, mở ra cuộc đối thoại đặc biệt với thế hệ trẻ hôm nay. GIA LINH - PHÙNG LINH Cuộc giao lưu “51 năm - Bản hùng ca thống nhất: Phía sau những bức ảnh lịch sử” trong khuôn khổ triển lãm thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn trẻ ẢNH: DUY PHẠM Lời hồi đáp của thế hệ sinh ra sau chiến tranh - NSƯT Đặng Thái Huyền, người đẹp Phạm Thùy Dương ẢNH: DUY PHẠM
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==