32 tienphong.vn CUỘC BỨT TỐC KHÔNG CÒN LỰA CHỌN Trong nhiều năm, tăng trưởng của TPHCM phần lớn dựa vào vốn đầu tư, lao động và thị trường tiêu dùng. Mô hình này từng giúp thành phố bứt phá mạnh mẽ, nhưng đến một ngưỡng nhất định, chính nó lại trở thành rào cản. Năng suất lao động không còn tăng nhanh, dư địa đất đai hạn chế, chi phí sản xuất leo thang… tất cả buộc TPHCM phải chuyển sang một mô hình phát triển mới. Sự thay đổi đang diễn ra rõ ràng trong cách tiếp cận. Thành phố không còn đặt trọng tâm vào gia công hay các ngành thâm dụng lao động, mà chuyển hướng sang công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức. Việc đưa vào vận hành sàn giao dịch công nghệ vào giữa tháng 3/2026 không chỉ mang tính biểu tượng, mà còn là một bước đi cụ thể nhằm rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng. Bà Nguyễn Hoàng Bảo Trân- Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TPHCM, cho biết, trong giai đoạn mới, Sàn giao dịch được thiết kế lại với mục tiêu cốt lõi là đưa công nghệ vào sản xuất, tạo ra giá trị thực, thay vì dừng lại ở mức kết nối thông tin hay trưng bày. “Ở đó, doanh nghiệp không chỉ “tìm kiếm công nghệ”, mà có thể kết nối trực tiếp với các viện nghiên cứu, trường đại học, startup công nghệ để giải quyết bài toán sản xuất. Quan trọng hơn, mỗi giao dịch công nghệ không dừng lại ở việc ký kết, mà được theo dõi đến khi tạo ra giá trị thực tế. Đây là điểm khác biệt mang tính bản chất”- bà Trân thông tin thêm. Các lĩnh vực ưu tiên cũng đã thay đổi rõ nét: trí tuệ nhân tạo, robot, công nghệ sinh học, công nghệ môi trường, dữ liệu lớn… Đây là những ngành không chỉ tạo ra giá trị gia tăng cao, mà còn định hình năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong dài hạn. Ở cấp độ chiến lược, TPHCM đang từng bước xây dựng các “cực tăng trưởng mới”, đó là trung tâm tài chính quốc tế, đô thị thông minh, kinh tế số. Những khái niệm này không còn nằm trên giấy, mà đã bắt đầu đi vào triển khai cụ thể thông qua các dự án hạ tầng số, dữ liệu đô thị và hợp tác với các tập đoàn công nghệ lớn. Có thể nói, TPHCM đang đứng trước một cuộc “tái cấu trúc kinh tế” mang tính nền tảng- nơi mà công nghệ không còn là yếu tố hỗ trợ, mà trở thành động cơ chính của tăng trưởng. CẢI CÁCH THỂ CHẾ: “CHÌA KHÓA” CHO TĂNG TRƯỞNG Nếu nhìn vào các chỉ tiêu cụ thể, áp lực mà TPHCM đang đối mặt là rất lớn. Để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm, thành phố phải duy trì mức tăng trưởng ít nhất khoảng 10,3% trong nửa đầu năm, một yêu cầu không dễ trong bối cảnh hiện nay. Các kịch bản tăng trưởng quý I/2026 cho thấy sự dao động đáng kể, phản ánh mức độ phụ thuộc lớn vào diễn biến kinh tế toàn cầu. Trong khi đó, những tín hiệu tích cực từ thị trường nội địa như tổng mức bán lẻ tăng mạnh, xuất khẩu phục hồi, sản xuất công nghiệp cải thiện, vẫn chưa đủ để đảm bảo một quỹ đạo tăng trưởng ổn định. Điều đáng lo ngại không nằm ở những con số hiện tại, mà ở các yếu tố bên ngoài như: xung đột địa chính trị kéo dài, giá năng lượng biến động, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu chưa hoàn toàn phục hồi. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, dòng vốn đầu tư và niềm tin thị trường. Trong bối cảnh đó, TPHCM không thể tiếp tục tăng trưởng theo quán tính mà buộc phải chuyển từ trạng thái “ứng phó” sang “chủ động thiết kế tăng trưởng”- nghĩa là chủ động tạo ra các động lực mới, thay vì chờ đợi điều kiện thuận lợi. Theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, TPHCM đặt mục tiêu huy động nguồn vốn đầu tư xã hội ở mức rất cao, tương đương khoảng 30% GRDP. Điều này cho thấy một sự chuyển dịch rõ ràng trong tư duy là Nhà nước không làm thay thị trường, mà tạo điều kiện để thị trường vận hành tốt hơn. Ở góc độ này, cải cách thể chế không chỉ là một giải pháp, mà là điều kiện tiên quyết để đạt được tăng trưởng hai con số. HẠ TẦNG VÀ NĂNG LƯỢNG LÀM NỀN MÓNG PGS.TS Trần Hoàng Ngân cho rằng, tăng trưởng cao mà không đảm bảo nguồn cung năng lượng sẽ dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Thiếu điện không chỉ làm gián đoạn sản xuất, mà còn làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư. Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân, rút kinh nghiệm từ ảnh hưởng khủng hoảng năng lượng những lần trước, nên có giải pháp chính sách tài khóa ổn định giá xăng dầu, đảm bảo an sinh xã hội và kiểm soát tốt buôn lậu xăng dầu qua biên giới. Trong đó, cần chống tình trạng đầu cơ, "tát nước theo mưa" tăng giá hàng hóa. Thành phố tăng cường khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng. “Đây là cơ hội đẩy mạnh tuyến metro, xe buýt điện và vận dụng Nghị quyết 98 về cơ chế đặc thù hỗ trợ cho chuyển đổi năng lượng” - ông nói và thêm rằng, TPHCM cũng cần khơi thông điểm nghẽn hạ tầng và đầu tư công, tập trung cho những dự án trọng điểm. “Những dự án trọng điểm TPHCM đang tập trung cần đẩy nhanh xây dựng mạng lưới metro, khi có mạng lưới này thì người dân sẽ sử dụng nhiều, không phải xếp hàng mua xăng, dầu khi khủng hoảng năng lượng" - PGS.TS Trần Hoàng Ngân chia sẻ. n 3 trụ cột tăng trưởng mới: l Khoa học - công nghệ - đổi mới sáng tạo l Kinh tế số - dữ liệu - trí tuệ nhân tạo l Hạ tầng hiện đại - năng lượng bền vững Không còn chỗ cho sự chần chừ Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho rằng, tăng trưởng hai con số không chỉ là mục tiêu kinh tế mà là một yêu cầu phát triển mang tính chiến lược của Thành phố trong giai đoạn mới. Với vai trò là đầu tàu kinh tế của cả nước, TPHCM có trách nhiệm tiên phong trong việc tạo ra các cực tăng trưởng mới, thúc đẩy đổi mới mô hình phát triển và đóng góp mạnh mẽ hơn vào tăng trưởng chung của quốc gia. Đồ họa về 3 trụ cột tăng trưởng mới của TPHCM THỰC HIỆN: L.N TPHCM xem cải cách thể chế là “chìa khóa” cho tăng trưởng ẢNH ĐỒ HOẠ: L.N- AI TĂNG TRƯỞNG HAI CON SỐ Không còn là khẩu hiệu mang tính kỳ vọng, mục tiêu tăng trưởng hai con số đang được TPHCM đặt lên bàn như một mệnh lệnh phát triển. Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều bất ổn, áp lực cạnh tranh ngày càng khốc liệt, việc duy trì vai trò “đầu tàu” không còn là điều hiển nhiên mà trở thành một cuộc chạy đua thực sự. NGỌC LÂM “ĐƯỜNG BĂNG” 50 NĂM THÀNH PHỐ MANG TÊN BÁC
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==