MẤU CHỐT NẰM Ở HẬU KIỂM Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) đã được Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình Quốc hội và đã được các đại biểu cho ý kiến bước đầu. Đáng lưu ý, dự thảo quy định tổ chức, cá nhân kinh doanh thức ăn đường phố phải có trách nhiệm lưu giữ thông tin nguồn gốc nguyên liệu bằng hóa đơn, chứng từ, sổ ghi chép, để phục vụ truy xuất khi cần thiết. Trong khi đó, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm quản lý an toàn thực phẩm đối với thức ăn đường phố trên địa bàn. Khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, UBND các cấp phải điều tra nguyên nhân và truy xuất nguồn gốc thực phẩm gây ra sự cố. Nêu ý kiến về nội dung này, đại biểu Quốc hội Phạm Khánh Phong Lan (TPHCM) đặt vấn đề: Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm rất được quan tâm nhưng vì sao vi phạm vẫn xảy ra. Theo bà, mấu chốt nằm ở công tác hậu kiểm, khi mới dừng ở mức “cưỡi ngựa xem hoa”, do lực lượng không đủ và thẩm quyền được giao chưa tới. Đại biểu phản ánh thực trạng, doanh nghiệp nộp hồ sơ công bố sản phẩm bảo vệ sức khỏe rồi thuê gia công bên ngoài không bảo đảm chất lượng, dẫn đến tình trạng sữa giả, thực phẩm chức năng giả tràn lan. Bà Lan cho rằng, đây là bài toán của hậu kiểm chứ không phải vấn đề cấp giấy. Do vậy, cần tăng cường hậu kiểm và giảm thiểu tiền kiểm. Nói về hậu kiểm, đại biểu Phạm Thu Xanh (Hải Phòng) dẫn chứng vụ việc 573 nhãn sữa bột giả do Công ty Rance Pharma và Hacofood Group sản xuất, tiêu thụ công khai trong khoảng 4 năm. Theo bà Xanh, đây không chỉ là vi phạm của một doanh nghiệp mà còn là cảnh báo về khả năng phát hiện, truy xuất và xử lý của hệ thống quản lý. Do vậy, bà Xanh đề nghị quy định rõ việc tổ chức hậu kiểm đột xuất khi có cảnh báo hoặc dấu hiệu vi phạm. NGHIÊM KHẮC VỚI KẺ GIAN DỐI “Thông thoáng cho người làm ăn chân chính, nghiêm khắc với kẻ gian dối”. Nêu ý kiến về vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng đồng tình không nên đặt ra quá nhiều thủ tục trước khi doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường, nhưng khi đã chuyển sang hậu kiểm thì phải thực chất, không buông lỏng. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý, hậu kiểm phải có đủ nhân lực, phương tiện và chế tài đủ sức răn đe. Do vậy, cần xác định cụ thể nguồn lực, phương án đầu tư và trách nhiệm tổ chức thực hiện. Đặc biệt, phải làm rõ điều kiện bảo đảm thực thi tại cấp xã. “Nếu không có phòng thí nghiệm, dữ liệu và con người thì chỉ là “hậu kiểm trên giấy”. Tôi lo nhất bây giờ là ở các xã, phường nếu phân cấp xuống phải thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, quản lý an toàn thực phẩm thì phải có phương tiện, điều kiện, thiết bị máy móc mới làm được”, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ. Nội dung quan trọng khác, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị ngay trong luật cần có cơ chế gia hạn tự động trực tuyến đối với các hồ sơ đủ điều kiện, không yêu cầu nộp lại hồ sơ và thu phí tiếp nhận nếu không có thay đổi cần thẩm định. “Thông thoáng cho người làm ăn chân chính, nhưng phải nghiêm khắc với kẻ gian dối. Người chân chính, tuân thủ pháp luật phải được bảo vệ; người vi phạm phải kiểm tra gắt gao để kịp thời phát hiện và xử lý”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ. Đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An (Đồng Nai) đồng tình việc tổ chức một đầu mối quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm là Bộ Y tế, song trong một đầu mối này, "một cửa nhưng vẫn còn rất nhiều khoá". Nếu quy định như thế này thì câu chuyện "một mâm cơm nhiều bộ quản lý vẫn còn, chưa giải quyết dứt điểm được". Đại biểu cho rằng, vai trò đầu mối của Bộ Y tế cần phải được thể hiện rõ. Đồng thời, ông đề nghị, việc chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" cần rà soát chặt chẽ để bảo đảm thực chất. Trao đổi với vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo luật được thiết kế nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn, khắc phục khoảng trống và lỗ hổng pháp lý, đồng thời phải đáp ứng yêu cầu thông thương hàng hóa quốc tế. Theo Bộ trưởng, trước đây trách nhiệm quản lý chia theo nhóm ngành hàng, trong đó Bộ Y tế quản lý 6 nhóm, Bộ Công Thương quản lý 8 nhóm, Bộ NN&MT quản lý 19 nhóm. Trong lần sửa đổi này, dự thảo luật tách riêng mảng an toàn thực phẩm giao Bộ Y tế chịu trách nhiệm quản lý nhà nước thống nhất. Theo đó, an toàn thực phẩm sẽ được quản lý theo chuỗi từ sản xuất ban đầu, thu hoạch, giết mổ, chế biến, vận chuyển, lưu thông đến khi sản phẩm đến tay người tiêu dùng. LUÂN DŨNG 4 XÃ HỘI n Thứ Hai n Ngày 26/10/2026 Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, dự thảo gồm 9 chương, 74 điều và 2 phụ lục, trong đó sửa đổi, bổ sung trách nhiệm quản lý nhà nước của các bộ: Y tế, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương cùng các bộ, ngành liên quan. Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo bổ sung nghĩa vụ của doanh nghiệp khi kinh doanh thực phẩm theo phương thức thương mại điện tử; quy định về hệ thống thông tin, dữ liệu ATTP. Dự thảo cũng quy định thực phẩm sau thu hái, đánh bắt, khai thác, giết mổ phải đáp ứng các mức giới hạn dư lượng thuốc thú y, thuốc bảo vệ thực vật và các tác nhân gây ô nhiễm trong thực phẩm. Đối với các cơ sở chế biến thực phẩm, kinh doanh dịch vụ ăn uống, bao gồm cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, dự thảo bổ sung yêu cầu lưu trữ hồ sơ, cam kết và thông báo cho chính quyền địa phương theo chính sách được thông qua tại Nghị quyết 184 của Chính phủ. Dự thảo đồng thời quy định rõ các trường hợp thực phẩm không bảo đảm an toàn phải thu hồi và các biện pháp xử lý phù hợp. LÀM RÕ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ Qua thẩm tra, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cho rằng, một số nội dung được xác định là đột phá lại giao Chính phủ quy định chi tiết, dẫn đến tình trạng nhiều nội dung thực chất của chính sách chưa được thể hiện cụ thể trong dự thảo luật. Về mô hình tổ chức bộ máy, dự thảo xác định Bộ Y tế là cơ quan đầu mối, đồng thời quy định trách nhiệm của các bộ và UBND các cấp. Tuy nhiên, theo cơ quan thẩm tra, vẫn còn nhiều bộ cùng thực hiện quản lý nhà nước chuyên ngành, trong khi ranh giới trách nhiệm tại các khâu giao thoa như giết mổ, sơ chế, chợ đầu mối và xuất khẩu chưa thực sự rõ ràng. Theo Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải, có ý kiến cho rằng mô hình quản lý nhà nước trong dự thảo vẫn dừng ở mức “đầu mối điều phối”, chưa phải “một cơ quan chịu trách nhiệm đến cùng”. Do đó, Ủy ban đề nghị nghiên cứu kỹ để thực hiện đúng chủ trương kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về ATTP theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương. Theo đó, việc xác lập một đầu mối phải đi đôi với trách nhiệm đến cùng; phân cấp phải gắn với thẩm quyền, nguồn lực và trách nhiệm giải trình. Đối với quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm, Ủy ban KHCN&MT đề nghị làm rõ các quy định tại Điều 13 về trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử. Các nội dung cần được quy định cụ thể gồm xác minh người bán, tiếp nhận phản ánh, lưu trữ dữ liệu giao dịch và gỡ bỏ các vi phạm. Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị bổ sung chế tài và giải trình rõ việc chưa quy định trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại của chủ quản nền tảng và cơ sở đứng tên đăng ký bản công bố sản phẩm. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG Trình Quốc hội dự án Luật An toàn thực phẩm Sáng 24/10, Chính phủ trình Quốc hội dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), với nhiều quy định nhằm tăng cường quản lý trong lĩnh vực quan trọng, thiết yếu này. Theo tờ trình, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa năm 2025 hiện phân loại sản phẩm theo 3 mức độ rủi ro để quản lý, trong khi đó, thực phẩm được quản lý theo hướng phân loại nguy cơ. SIẾT AN TOÀN Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT Nguyễn Thanh Hải ẢNH: NHƯ Ý Cảnh báo từ vụ 573 nhãn sữa bột giả Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan (TPHCM) Dẫn chứng vụ việc 573 nhãn sữa bột giả do Công ty Rance Pharma và Hacofood Group sản xuất, tiêu thụ công khai trong khoảng 4 năm, đại biểu Phạm Thu Xanh (Hải Phòng) cho rằng, đây không chỉ là vi phạm của một doanh nghiệp mà còn là cảnh báo về khả năng phát hiện, truy xuất và xử lý của hệ thống quản lý.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==