Từ thực tế này, ông Kiệt cho rằng không nên mặc nhiên áp dụng giá điện theo giờ với tất cả hộ gia đình. Trước mắt, có thể nghiên cứu thí điểm với nhóm tiêu thụ nhiều điện, có khả năng điều chỉnh phụ tải, chẳng hạn các hộ sử dụng khoảng 500 kWh/ tháng trở lên. Ngược lại, nhóm sử dụng ít điện, đặc biệt là hộ thu nhập thấp, cần được đánh giá riêng. Việc khảo sát phải phân loại theo khu vực đô thị, nông thôn, mức thu nhập và sản lượng điện tiêu thụ, bởi điều kiện sinh hoạt và khả năng thích ứng của mỗi nhóm rất khác nhau. PHẢI BẢO VỆ NGƯỜI TIÊU DÙNG Ở góc độ vận hành hệ thống điện, TS Nguyễn Huy Hoạch, Hội đồng Khoa học Tạp chí Năng lượng Việt Nam, nhìn nhận giá điện theo giờ là một công cụ có thể khuyến khích khách hàng điều chỉnh thời điểm sử dụng điện. Về dài hạn, đây cũng là tiền đề để phát triển các chương trình điều chỉnh phụ tải, trong đó khách hàng tự nguyện giảm hoặc dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện khi hệ thống căng thẳng và được hưởng lợi ích kinh tế tương ứng. Tuy nhiên, ông Hoạch lưu ý việc áp dụng giá điện theo giờ không đồng nghĩa tất cả hộ gia đình đều phải trả thêm tiền. Những hộ có khả năng chuyển một phần nhu cầu sang giờ thấp điểm hoặc giờ bình thường có thể giảm hóa đơn. Ngược lại, các gia đình buộc phải sử dụng điện nhiều vào giờ cao điểm có thể chịu bất lợi, tùy theo mức giá được thiết kế. Vì vậy, biểu giá phải được xây dựng trên cơ sở đánh giá tác động đối với từng nhóm khách hàng. Mức chênh lệch giá giữa các khung giờ cần đủ sức khuyến khích thay đổi hành vi, nhưng không gây xáo trộn lớn đến sinh hoạt và chi phí của người dân. Theo ông Hoạch, điều kiện tiên quyết để triển khai là hệ thống công tơ có khả năng ghi nhận chính xác sản lượng điện theo từng khung giờ, kết hợp với nền tảng dữ liệu minh bạch để khách hàng theo dõi. Biểu giá cũng phải dễ hiểu, ổn định và được công khai đầy đủ, giúp người dân chủ động lựa chọn phương án sử dụng điện phù hợp. Đặc biệt, cơ quan quản lý cần thông tin rõ đối tượng áp dụng, thời điểm triển khai, mức giá từng khung giờ và cách tính hóa đơn trước khi thực hiện, tránh tạo tâm lý lo lắng hoặc gây bất lợi cho những hộ không có điều kiện dịch chuyển phụ tải. Ông Ngô Tuấn Kiệt - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Năng lượng cũng cho rằng sửa đổi Luật Điện lực lần này cũng cần nghiên cứu tách chính sách hỗ trợ hộ nghèo khỏi cơ cấu giá điện. Thay vì hỗ trợ thông qua giá bán, Nhà nước có thể xác định đúng đối tượng khó khăn để hỗ trợ trực tiếp một khoản tiền điện hằng tháng. Cách làm này giúp chính sách minh bạch, đúng đối tượng, tránh tình trạng hộ thu nhập cao cũng được hưởng lợi tương tự hộ nghèo. “Giá điện theo giờ có thể giúp điều tiết phụ tải, nhưng phải chứng minh bằng những con số cụ thể: ai sẽ áp dụng, hóa đơn thay đổi ra sao, hệ thống được lợi bao nhiêu và hộ khó khăn được bảo vệ thế nào. Có đủ căn cứ đó mới xây dựng được lộ trình phù hợp và tạo sự đồng thuận”, ông Kiệt nói. DƯƠNG HƯNG 5 n Thứ Năm n Ngày 22/10/2026 KINH TẾ SINH HOẠT THEO GIỜ Chiều 20/10, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng trình Quốc hội tờ trình của Chính phủ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực. Trong lần sửa đổi này, dự thảo bổ sung các vấn đề liên quan đến thị trường điện, mua bán điện, vận hành hệ thống điện theo hướng triển khai các cấp độ thị trường điện cạnh tranh; mở rộng đối tượng mua bán điện trực tiếp. Dự thảo cũng bổ sung các trường hợp ngừng, giảm mức cung cấp điện; hiệu chỉnh quy định về thanh toán, chất lượng điện năng. Về giá điện, dự thảo đưa ra lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện giữa các nhóm khách hàng; làm rõ giá hợp đồng của một số loại hình nguồn điện; cơ chế giá khuyến khích năng lượng tái tạo, năng lượng mới, hệ thống lưu trữ điện. Đáng chú ý, trong lần sửa đổi này, dự thảo cũng bổ sung cụm từ “áp dụng giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường với khách hàng khi điều kiện kỹ thuật cho phép” vào sau cụm từ “trên thị trường điện cạnh tranh”. Bên cạnh đó, dự thảo cũng bổ sung cụm từ “lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường cho nhóm khách hàng sinh hoạt. Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban KHCN&MT của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải cho biết, Ủy ban đề nghị làm rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình thực hiện chính sách xóa bỏ bù chéo và hỗ trợ tiền điện. Đồng thời, cần phân biệt rõ việc xóa bỏ bù chéo trong giá điện với chính sách hỗ trợ trực tiếp cho hộ nghèo, hộ chính sách và người dân tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. “Việc hỗ trợ cần có tiêu chí, nguồn lực và trách nhiệm thực hiện rõ ràng, công khai, minh bạch, không để quá trình thị trường hóa giá điện làm ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận điện của các nhóm đối tượng cần được Nhà nước hỗ trợ”, bà Hải nêu rõ. Về cơ chế giá điện, giá dịch vụ về điện và phân bổ rủi ro, Ủy ban cơ bản tán thành nguyên tắc giá điện phản ánh chi phí hợp lý, hợp lệ, tạo điều kiện huy động nguồn lực đầu tư, từng bước xóa bỏ bù chéo và phát triển thị trường điện cạnh tranh. Tuy nhiên, cách quy định như dự thảo về giá hợp đồng mua bán điện phải “bảo đảm thu hồi đầy đủ” chi phí, vốn đầu tư và lợi nhuận hợp lý có thể được hiểu là Nhà nước bảo đảm kết quả tài chính cho nhà đầu tư. Cơ quan thẩm tra đề nghị thể hiện rõ giá điện được hình thành trên cơ sở chi phí hợp lý, hợp lệ, hiệu quả đầu tư, mức độ rủi ro và điều kiện thị trường; không chuyển toàn bộ rủi ro đầu tư, kinh doanh sang Nhà nước, bên mua điện hoặc người sử dụng điện. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG CHUYỆN HÔM NAY Tăng trưởng sử dụng điện luôn đạt mức 2 con số mỗi năm đang là vấn đề đau đầu không chỉ với ngành điện mà với cả ngành Công Thương. Chia giờ cao điểm, thấp điểm cho hộ gia đình suy cho cùng cũng chỉ là một giải pháp tình thế “cực chẳng đã” của cơ quan quản lý của Bộ Công Thương nhằm giảm tải khi nhu cầu điện tăng cao vào buổi tối. Nhưng thực tế luôn có độ vênh với dự tính của những người làm chính sách. Với mùa Hè, đây là giải pháp tích cực. Nhưng với mùa Đông, việc áp dụng cách tính giá như vậy sẽ thật sự không hợp lý. Với các hộ gia đình, giờ cao điểm tối cũng là lúc các bố, mẹ tập trung nấu ăn, tắm, giặt, con cái học tập và nghỉ ngơi. Chính sách chưa được ban hành nhưng người dân đều có thể dự báo tổng tiền điện sinh hoạt phải trả hàng tháng của hầu hết hộ gia đình tăng. Với việc kéo dài khung giờ cao điểm tối (từ 17h30 - 22h30 thay vì 17h - 20h như trước) các gia đình sẽ không thể giải bài toán làm sao có thể tiết kiệm tiền điện khi quỹ thời gian sinh hoạt sau một ngày làm việc, học tập của các gia đình đều tập trung sau 18h đến đêm với các nhu cầu đơn giản nhất là tủ lạnh, quạt, nấu ăn, tắm, giặt. Các gia đình không thể cắm cơm từ sáng để tối về có sẵn cơm để ăn hoặc cũng không thể, tắt đèn, không dùng bếp, quạt, điều hòa để chờ giá điện đến 23h đêm rẻ hơn rồi mới dùng. Máy giặt, máy rửa bát, sạc xe điện có thể thư thư vào ban đêm để dùng điện rẻ nhưng đây cũng không phải là giải pháp tối ưu. Sau một ngày lao động mệt nhọc, nhóm gia đình là cán bộ, công chức, người lao động sẵn sàng bỏ thêm vài chục nghìn đồng để được đi ngủ sớm hơn để giữ sức khỏe cho ngày làm việc tiếp theo, thay vì canh đêm hôm mới đi phơi, giặt quần áo, bật điều hòa. Chia sẻ với PV Tiền Phong, một chuyên gia ngành điện cũng thẳng thắn cho rằng, dù Bộ Công Thương đã cẩn thận bổ sung việc giá điện giờ cao điểm, thấp điểm sẽ được áp dụng khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật nhưng đừng để người dân trả giá cho những nhu cầu không thể dịch chuyển. Cơ quan quản lý muốn điều tiết phụ tải, nhưng không thể chỉ tính mỗi việc can thiệp bằng cách chỉ ngồi tính giá cao, giá thấp bao nhiêu trong khi giờ cao điểm. Khác biệt và cũng là bài toán khó nhất với Bộ Công Thương chính là sự khác biệt giữa dùng điện của doanh nghiệp và hộ gia đình. Chưa kể, nếu chênh lệch tiền điện giữa giờ cao điểm và thấp điểm quá nhỏ, động lực dịch chuyển phụ tải có thể không đủ mạnh. Bài toán lúc này với Bộ Công Thương là phải công khai phương án giá cụ thể, cách tính hóa đơn và các kịch bản tác động đối với từng nhóm hộ gia đình. Cùng đó, giai đoạn đầu nên xem xét thí điểm với nhóm khách hàng đủ điều kiện kỹ thuật và có khả năng dịch chuyển phụ tải. Cũng cần xác định rõ cơ chế hỗ trợ hộ nghèo, hộ chính sách và những gia đình khó thay đổi thời điểm sử dụng điện. Giá điện theo giờ có thể là công cụ hữu ích để sử dụng nguồn lực điện hiệu quả hơn. Nhưng thành công của chính sách không nên được đo bằng số hộ chuyển sang biểu giá mới hay doanh thu thu được, mà phải bằng mức giảm phụ tải thực tế. Chỉ khi giải quyết đồng thời bài toán kỹ thuật, hiệu quả kinh tế và an sinh xã hội, giá điện theo giờ mới thực sự trở thành công cụ điều tiết phụ tải, thay vì tạo thêm gánh nặng cho những nhu cầu sinh hoạt không thể dịch chuyển. P.T Không tạo thêm gánh nặng TIẾP THEO TRANG 1 Trình Quốc hội việc áp giá điện sinh hoạt theo giờ Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng ẢNH: NHƯ Ý Khiêm - Phó Bí thư thường trực Tỉnh ủy Quảng Trị - bày tỏ ủng hộ khi dự thảo quy định theo hướng giá điện phải phản ánh đúng chi phí hợp lý, hợp lệ và có lợi nhuận để nhà đầu tư yên tâm bỏ vốn. Song, cũng cần lưu ý đến vấn đề bảo đảm an sinh xã hội. Theo ông Khiêm, cử tri hiện nay rất quan tâm, lo lắng về áp lực tăng giá điện, đặc biệt là tác động của biểu giá theo thời gian sử dụng trong ngày (giờ cao điểm, thấp điểm) đối với sinh hoạt và sản xuất nhỏ. Chính vì vậy, việc áp dụng cơ cấu biểu giá điện theo thời gian trong ngày cho khách hàng sinh hoạt chỉ nên thực hiện thí điểm, đồng thời đánh giá tác động kỹ lưỡng đối với các hộ gia đình thu nhập thấp, đi kèm với giải pháp hỗ trợ chuyển đổi thiết bị tiết kiệm điện. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==