3 n Thứ Năm n Ngày 22/10/2026 THỜI SỰ Sáng 21/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về một số dự án luật, trong đó có Luật sửa đổi, bổ sung luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. TRÁNH TÌNH TRẠNG AI CŨNG CÓ TRÁCH NHIỆM NHƯNG KHÔNG AI TRỰC TIẾP LÀM Đại biểu Nguyễn Văn Ngọc, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, dẫn số liệu về tỷ lệ tiếp xúc thụ động với khói thuốc tại các môi trường công cộng có giảm, nhưng không đồng đều. Chẳng hạn, ở nhà hàng, quán ăn vẫn duy trì mức 67,3%, chưa đạt mục tiêu. Ông Ngọc dẫn nguyên nhân được Bộ Y tế chỉ ra, là do hành vi hút thuốc xảy ra nhanh, khó xác định vi phạm nếu không có thiết bị nghiệp vụ, lực lượng mỏng, kiêm nhiệm, chế tài nằm rải rác ở nhiều văn bản… Đại biểu cho rằng, để ngăn chặn tình trạng hút thuốc tại nơi công cộng, một trong những giải pháp cần chú trọng là xác định rõ thẩm quyền kiểm tra và xử phạt, tránh tình trạng "ai cũng có trách nhiệm nhưng không ai trực tiếp làm". Ông Ngọc đề xuất bổ sung theo hướng công an cấp xã là cơ quan trực tiếp kiểm tra, xử lý hành vi hút thuốc lá tại địa điểm cấm trên địa bàn, chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Đặc biệt, cơ quan, người có thẩm quyền được sử dụng hình ảnh, dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật và thông tin, hình ảnh do tổ chức, cá nhân cung cấp qua ứng dụng điện tử để phát hiện, xác minh và xử lý. Đồng thời, người đứng đầu, người quản lý địa điểm cấm hút thuốc lá có quyền buộc người vi phạm chấm dứt việc hút thuốc lá; ghi nhận hình ảnh, lập biên bản sự việc và đề nghị công an cấp xã hoặc người có thẩm quyền xử lý vi phạm. BÁN THUỐC LÁ CHO NGƯỜI DƯỚI 18 TUỔI VẪN PHỔ BIẾN DÙ LUẬT NGHIÊM CẤM Đại biểu Nguyễn Hải Long, đoàn TP Đà Nẵng, đề nghị nâng độ tuổi được mua, sử dụng thuốc lá lên 21 tuổi. Theo ông Long, trước 18 tuổi, phần lớn các em còn sống cùng bố mẹ, đi học phổ thông, có gia đình và thầy cô quản lý, ít tiền riêng, nên tỷ lệ hút thuốc còn thấp. Theo điều tra STEPS năm 2021 được Bộ Y tế dẫn trong báo cáo đánh giá tác động, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới 15 - 19 tuổi là 5,46%; ở học sinh 13 - 15 tuổi, tỷ lệ hút thuốc lá điếu năm 2022 chỉ còn 1,9%.\ Trong khi đó, qua tuổi 18, hoàn cảnh thay đổi. Nhiều em rời gia đình lên thành phố học đại học, ở ký túc xá, nhà trọ; nhiều em đi làm, có đồng lương đầu tiên. Không có bố mẹ bên cạnh, có tiền riêng, sống trong nhóm bạn mới, lại được pháp luật cho phép mua, thì việc bắt đầu hút thuốc rất dễ xảy ra. Kết quả là tỷ lệ hút thuốc ở nam giới tăng từ 5,46% ở độ tuổi 15 - 19 lên 32,6% ở độ tuổi 20 - 24, gấp gần 6 lần và khoảng một nửa số nam giới đang hút thuốc hằng ngày bắt đầu hút từ 19 tuổi trở lên. Sau khi đủ 21 tuổi, phần lớn thanh niên đã ra trường, có việc làm, chuẩn bị lập gia đình; tâm lý ổn định hơn, ít bị bạn bè lôi kéo và biết cân nhắc lợi hại hơn. Do vậy, xác suất bắt đầu hút thuốc thấp hơn nhiều so với lứa tuổi trước đó. TRƯỜNG PHONG - LUÂN DŨNG Sáng 21/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. MUA BÁN LÒNG VÒNG ĐẨY GIÁ LÊN CAO Phát biểu thảo luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu sửa luật với mục tiêu cuối cùng là cắt giảm các khâu trung gian để người bệnh và các bệnh viện được tiếp cận với thuốc và trang thiết bị y tế ở mức giá hợp lý. Theo Thủ tướng, công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra, cho thấy tồn tại rất nhiều lỗ hổng, kể cả trong quy định của pháp luật, các văn bản hướng dẫn và thông tư của Bộ Y tế, cũng như trong khâu tổ chức thực hiện, đẩy khâu trung gian và chi phí lên rất cao. Đặc biệt, có những nhóm thiết bị và thuốc có chi phí “đặc biệt cao” vì qua nhiều khâu trung gian. Hiện nay, các hãng thuốc không được tiếp cận trực tiếp với thị trường mà phải qua doanh nghiệp trung gian, tạo ra kẽ hở. Thủ tướng dẫn chứng vụ việc đang được điều tra liên quan đến Công ty Việt Mỹ - họ lập rất nhiều công ty ở nước ngoài rồi mua bán lòng vòng. Đến khi hàng về đến doanh nghiệp nhập khẩu của Việt Nam thì giá đã bị đội lên rất nhiều, lại còn trốn thuế. Quan trọng nhất là khi đẩy giá lên như thế, chi phí khám, chữa bệnh và sử dụng trang thiết bị y tế bị đội giá lên, gây thiệt hại rất lớn: Thứ nhất, người bệnh phải chịu gánh nặng chi phí lớn hơn, đồng thời khả năng tiếp cận thuốc và dịch vụ y tế bị hạn chế; thứ hai là ngân sách Nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế phải thanh toán cho các chi phí khám chữa bệnh đó. “Chi phí bị đẩy lên quá mức cần thiết, rất phi lý”, Thủ tướng nói. Người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh, thuốc và trang thiết bị y tế là để phục vụ khám chữa bệnh, mà nước ta còn đang khó khăn, người bệnh rất khó khăn. Đồng ý là các doanh nghiệp phải có lợi nhuận, nhưng chỉ ở mức hợp lý. “Nhà nước và người bệnh phải được sử dụng trang thiết bị, thuốc ở mức giá phù hợp với khả năng chi trả. Hiện nay chi phí từ tiền túi của người bệnh bỏ ra còn rất cao”, Thủ tướng nhấn mạnh. CẮT KHÂU TRUNG GIAN, KÉO GIẢM GIÁ THUỐC, THIẾT BỊ Y TẾ Thủ tướng cho biết, Chính phủ rất quyết tâm phối hợp với các cơ quan sửa Luật Dược và Luật Khám bệnh, chữa bệnh, những điều khoản liên quan đến trang thiết bị y tế bắt buộc phải công khai, minh bạch. Thủ tướng đặt vấn đề: Tại sao các bệnh viện tư nhân đều có thể mua được thuốc và thiết bị y tế ở mức giá rất phù hợp, mà các bệnh viện công của Nhà nước lại không mua được? Đấy là vấn đề rất lớn mà chúng ta phải suy nghĩ một cách có trách nhiệm. Chúng ta phải nghiên cứu các cơ chế, ví dụ loại nào thì mua sắm, đấu thầu tập trung; loại nào cho phép trong một khuôn khổ nhất định để các bệnh viện trực tiếp đàm phán và mua trang thiết bị, thuốc chữa bệnh. Nhà nước phải quản lý chặt chẽ về giá thuốc và trang thiết bị, nhưng cũng không thể để hoàn toàn cho cơ chế thị trường tự điều chỉnh. “Tất nhiên doanh nghiệp kinh doanh phải có lợi nhuận, nhưng đây là lĩnh vực rất đặc thù nên Nhà nước phải kiểm soát được”, Thủ tướng khẳng định, phải có quyết tâm chính trị cao để cắt giảm các khâu trung gian. “Giống như chúng ta đang và sẽ làm đối với xăng dầu, điện, với thuốc và trang thiết bị y tế cũng phải làm như vậy”, Thủ tướng bày tỏ. LUÂN DŨNG - TRƯỜNG PHONG Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu quyết liệt cắt giảm khâu trung gian, kiểm soát chặt giá thuốc và thiết bị y tế, tránh đẩy chi phí khám, chữa bệnh lên mức vô lý, gây gánh nặng cho người bệnh và ngân sách Nhà nước. Đại biểu Quốc hội cho biết, việc bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi vẫn phổ biến dù pháp luật đã nghiêm cấm; đề nghị nâng độ tuổi được mua, sử dụng thuốc lá lên 21 tuổi. Góp ý vào Luật sửa đổi, bổ sung luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, đại biểu Tô Huy Vũ, đoàn TP Hà Nội, cho rằng, đối với người chưa đủ 18 tuổi, báo cáo tổng kết thi hành luật cho thấy việc bán thuốc lá cho nhóm này vẫn phổ biến dù pháp luật đã nghiêm cấm. Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu ẢNH: NHƯ Ý Khi đẩy giá lên như thế, chi phí khám, chữa bệnh và sử dụng trang thiết bị y tế bị đội giá lên, gây thiệt hại rất lớn: Thứ nhất, người bệnh phải chịu gánh nặng chi phí lớn hơn, đồng thời khả năng tiếp cận thuốc và dịch vụ y tế bị hạn chế; thứ hai là ngân sách Nhà nước và Quỹ Bảo hiểm y tế phải thanh toán cho các chi phí khám chữa bệnh đó. “Chi phí bị đẩy lên quá mức cần thiết, rất phi lý”, Thủ tướng nói. Đề nghị nâng độ tuổi được mua, sử dụng thuốc lá lên 21 tuổi Đại biểu Nguyễn Văn Ngọc ẢNH: QUOCHOI Đại biểu Nguyễn Hải Long ẢNH: PV Chi phí thuốc, thiết bị y tế bị đẩy lên mức phi lý “Tất nhiên doanh nghiệp kinh doanh phải có lợi nhuận, nhưng đây là lĩnh vực rất đặc thù nên Nhà nước phải kiểm soát được”, Thủ tướng nói và nhấn mạnh, phải có quyết tâm chính trị cao để cắt giảm các khâu trung gian.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==