Ngày 13/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng dự và phát biểu chỉ đạo tại lễ khai khóa năm 2026 của Đại học Quốc gia TPHCM (ĐHQGHCM), với chủ đề “Đại học Quốc gia TPHCM với khát vọng tự chủ công nghệ chiến lược bằng nhân tài Việt Nam”. Phát biểu tại buổi lễ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh giáo dục đại học giữ vai trò nòng cốt trong phát triển nhân lực trình độ cao, bồi dưỡng nhân tài, thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia. Ghi nhận những kết quả của ĐHQG-HCM, người đứng đầu Chính phủ đặt ra 5 nhiệm vụ trọng tâm đối với hệ thống đại học này trong giai đoạn tới. Trước hết, ĐHQG-HCM cần xây dựng hệ sinh thái phát hiện, đào tạo và quy tụ nhân tài, kết nối từ học sinh, sinh viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh đến nhà khoa học trẻ và chuyên gia đầu ngành. Quản trị đại học phải được đổi mới để thu hút và tạo điều kiện giữ chân nhân tài lâu dài. Thủ tướng đồng thời yêu cầu phát huy vai trò trung tâm trí tuệ, tư vấn chính sách, cung cấp luận cứ khoa học tin cậy phục vụ hoạch định chủ trương, chính sách phát triển đất nước, vùng Đông Nam Bộ và các địa phương. Tri thức từ giảng đường, phòng thí nghiệm cần được đưa vào giải quyết những bài toán thực tiễn. Về tổ chức hệ thống, ĐHQGHCM phải thống nhất về chiến lược và sức mạnh, tránh phân mảnh hoặc chỉ là phép cộng cơ học giữa các trường thành viên. Các nhóm nghiên cứu liên ngành cần sớm được hình thành, dùng chung nguồn lực, dữ liệu và phòng thí nghiệm. Một yêu cầu khác là kết nối đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thành chuỗi thống nhất. Không để sinh viên chỉ học trong lớp, nhà khoa học chỉ làm đề tài và doanh nghiệp chỉ xuất hiện ở khâu cuối. Doanh nghiệp, chuyên gia cần tham gia ngay từ đầu vào các ngành mới như bán dẫn, lượng tử, hàng không vũ trụ. Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu ĐHQG-HCM nhận trách nhiệm làm chủ một số công nghệ chiến lược, tránh dàn trải nguồn lực. Mỗi nhiệm vụ phải xác định rõ công nghệ cần làm chủ, sản phẩm đầu ra, thời điểm có kết quả và đối tượng sử dụng, hướng tới hình thành năng lực công nghệ nội sinh và thương mại hóa nghiên cứu. Để tạo điều kiện thực hiện, Thủ tướng yêu cầu Bộ GD&ĐT khẩn trương xây dựng đề án, triển khai cơ chế đầu tư mạnh và cơ chế đặc thù vượt trội phát triển đại học tinh hoa; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho các đại học quốc gia về tổ chức bộ máy, mở ngành và phương thức đào tạo, gắn với trách nhiệm giải trình. Bộ KH&CN và Bộ Tài chính được yêu cầu nghiên cứu cơ chế khoán kinh phí trọn gói cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; hoàn thiện cơ chế chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, đưa nghiên cứu từ phòng thí nghiệm ra thị trường. Đối với TPHCM và các tỉnh vùng Đông Nam Bộ, ĐBSCL, Thủ tướng đề nghị nghiên cứu đặt hàng trực tiếp, hỗ trợ đầu tư hạ tầng dùng chung và phối hợp đào tạo nhân lực chất lượng cao theo cơ chế đặc thù. ĐHQG-HCM được yêu cầu phấn đấu đến năm 2030 thuộc nhóm 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á; đến năm 2045 trở thành hệ thống đại học nghiên cứu hàng đầu châu Á, có ít nhất bốn ngành thuộc nhóm 50 trên các bảng xếp hạng quốc tế uy tín. Gửi gắm tới người học, Thủ tướng mong học sinh, sinh viên chủ động học để hiểu bản chất, biết đặt câu hỏi, tranh luận và thực nghiệm; rèn luyện bản lĩnh, giữ vững tinh thần dân tộc, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm. Lễ khai khóa năm 2026 của Đại học Quốc gia TPHCM (ĐHQGHCM) mang chủ đề “Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh với khát vọng tự chủ công nghệ chiến lược bằng nhân tài Việt Nam”. Phát biểu tại lễ khai khóa, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc ĐHQG-HCM, nhấn mạnh: “Một đại học không lớn vì có nhiều đơn vị, có đông người học. Tầm vóc của đại học nằm ở những con người mà đại học đào tạo, ở tri thức mà đại học đóng góp, và ở việc có mặt khi xã hội cần một lời giải đáng tin cậy”. Từ lợi thế đa ngành, đa lĩnh vực, bà Mai đặt ra yêu cầu tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu và thực tiễn. Người thầy cần thiết kế trải nghiệm học tập, hướng dẫn nghiên cứu, kết nối sinh viên với những bài toán thực tế, tạo điều kiện để người học thử nghiệm và trưởng thành. NGUYỄN DŨNG 3 n Thứ Tư n Ngày 14/10/2026 THỜI SỰ Dự lễ khai khóa Đại học Quốc gia TPHCM, Thủ tướng yêu cầu hoàn thiện cơ chế chuyển giao, thương mại hóa kết quả nghiên cứu; đồng thời đề nghị Đại học kết nối đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo thành một chuỗi thống nhất. Thủ tướng Lê Minh Hưng tham quan trưng bày sản phẩm nghiên cứu, sáng tạo của Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh năm 2026 ẢNH: TTXVN Trước đó, Thủ tướng Lê Minh Hưng tham quan triển lãm thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo “Made by VNUHCM”. Triển lãm giới thiệu robot cứu hỏa bốn chân, hệ thống giao diện não - máy tính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ sinh sản, chip vi mạch bán dẫn, sản phẩm từ dược liệu bản địa, công nghệ tế bào gốc, miếng dán vi kim và pin mặt trời thế hệ mới. Đây là những sản phẩm, công nghệ tiêu biểu do đội ngũ nhà khoa học của ĐHQG-HCM nghiên cứu, phát triển, thể hiện năng lực nghiên cứu và tiềm năng ứng dụng, chuyển giao công nghệ. Thủ tướng nêu 5 nhiệm vụ cho Đại học Quốc gia TPHCM Người dân TPHCM tiếp tục đối mặt với tình trạng kẹt xe, ngập nước, kinh doanh buôn bán ế ẩm... Giao thông đi lại ngoài phố vốn đã khó khăn, về đến nhà có khi còn khổ hơn. Thật khó diễn tả hết nỗi khổ của những người phải sinh sống trong những căn nhà hễ mưa xuống, triều lên là ngập. Cả khu dân cư - dù là xóm trọ nghèo hay phố nhà giàu, những căn biệt thự bạc tỷ chỉ trong phút chốc biến thành các ốc đảo. Tài sản, vật dụng trong nhà hư hỏng, trôi theo con nước. Thậm chí, nơi giải quyết nhu cầu tế nhị nhất cũng không còn sử dụng được. Đó là chưa nói đến những hiểm họa chết người luôn rình rập, bủa vây. Chỉ vài ngày trước, tại phường Thủ Đức, đã có một người tử vong vì bị điện giật trong lúc ngâm mình trong nước kê cao đồ đạc, tài sản để tránh hư hỏng. Ngập nước không phải là thách thức mới. Nó đã tồn tại dai dẳng hàng chục năm qua tại TPHCM và luôn nhức nhối bởi không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống người dân, các điệp khúc "ngập do mưa", " ngập vì triều"... đã tiêu tốn hàng nghìn tỷ đồng cho các dự án, chương trình chống ngập nhưng dường như chỉ mang tính chất đối phó, chưa phát huy hiệu quả. Người dân làm tường chắn ngăn nước tràn vào nhà thì nước tràn lên từ các miệng cống, bơm ra hết rồi, dọn dẹp vệ sinh chưa xong thì nhà lại tái ngập… Trong khi đó chính quyền chi ngân sách xây dựng đê bao, bờ bao bằng đất, thậm chí bằng bê tông chỉ vài năm thì nước sông, nước từ kênh rạch tràn qua. Các công trình nâng đường chuyển nước vào khu dân cư hoặc các khu vực thấp trũng xung quanh... Sự bế tắc kéo dài của bài toán ngập lụt đặt ra một câu hỏi nhức nhối: Phải chăng TPHCM đang đối đầu với tự nhiên bằng một tư duy đã cũ? Nhiều chuyên gia đã chỉ ra, TPHCM cần thay đổi tư duy “chống ngập”. Ý tưởng này gần đây nhất đã được lãnh đạo UBND TPHCM tiếp thu. Thay vì tiếp tục dốc sức vào những công trình bê tông tốn kém nhưng mang tính "đối phó", đã đến lúc TPHCM mở ra một lối đi căn cơ và đột phá. Từ trước đến nay, chúng ta thường nhìn nhận ngập lụt là một "sự cố" cần triệt hạ triệt để bằng cống to, đê cao hay kè kiên cố. Thế nhưng, nước vận động theo địa hình và lưu vực tự nhiên chứ không dừng lại trước ranh giới hành chính. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng, bê tông hóa tràn lan, san lấp hồ ao và nâng nền tùy tiện đã trực tiếp triệt hạ không gian tự nhiên của nước, đẩy toàn bộ áp lực lên hệ thống thoát nước vốn đã quá tải. Chính vì vậy, việc thay đổi chiến lược sang mô hình “Giữ - Trữ - Thoát” mà lãnh đạo UBND TPHCM yêu cầu nghiên cứu thực hiện là một bước ngoặt về tư duy quy hoạch. Nguyên lý “sống chung với nước” mở ra cơ hội tích hợp hạ tầng đa năng cho đô thị. Một công viên xanh, hồ điều hòa hay dải cây xanh ven sông hoàn toàn có thể là nơi vui chơi, thư giãn vào ngày nắng, nhưng sẵn sàng trở thành vùng chứa nước tạm thời khi mưa lớn. Nói cách khác, đã đến lúc TP.HCM chuyển từ thế bị động ứng phó sang chủ động điều tiết. Thay vì coi nước là "kẻ thù" cần đẩy đi bằng mọi giá, Thành phố cần thuận theo quy luật tự nhiên, dành không gian hợp lý cho nước để xây dựng một đô thị an toàn, linh hoạt và phát triển bền vững. H. T Thay đổi tư duy chống ngập CHUYỆN HÔM NAY TIẾP THEO TRANG 1
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==