8 n Thứ Năm n Ngày 27/8/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ SỨC ÉP SÁNG TẠO? Những ồn ào liên tiếp trong vài năm qua cho thấy, nghệ sĩ trượt ngã vì ma túy không phụ thuộc tuổi tác, lĩnh vực nghệ thuật mà họ tham gia. NTK Công Trí sinh năm 1978, đánh mất sự nghiệp lừng lẫy vì ma túy khi 47 tuổi. Người mẫu An Tây, sinh năm 1995 bị bắt vì ma túy khi chưa tròn 30 tuổi. Miu Lê sinh năm 1991, bị bắt quả tang sử dụng trái phép chất ma túy ở bãi biển trên đảo Cát Bà (Hải Phòng) vào tháng 5 vừa qua, khi cô 35 tuổi, vừa tham gia chương trình truyền hình thực tế về âm nhạc. Hiện tại, cái tên được nhắc đến nhiều nhất trên mạng xã hội chính là nữ NSƯT Kiều Thanh, sinh năm 1981. Một số khán giả lại cho rằng, những diễn viên như Kiều Thanh và Lệ Hằng bị vai diễn vận vào đời, họ không thoát nổi vai. Kiều Thanh đảm nhận vai Trà “cave” gai góc, có số phận bất hạnh, bị người đời dè bỉu làm nghề bán thân nuôi miệng trong phim Phía trước là bầu trời. Lệ Hằng vào vai Hoài Thatcher, cũng là một nhân vật gai góc, ngang tàng, có máu đại ca, trong phim truyền hình Xin hãy tin em (năm 1997). Nếu nói hóa thân vào nhân vật có số phận bất hạnh hoặc thủ vai phản diện sẽ bị vận vào đời thì ai dám nhận vai Thúy Kiều hay Sở Khanh? Những nghệ sĩ được gắn biệt danh “ông trùm vai phản diện”, “bà trùm vai phản diện” chẳng lẽ đều đưa chân tới lao tù? Biện hộ cho diễn viên trượt ngã trên đường đời theo cách ấy, chỉ khiến họ thiếu ý thức cải tạo và nỗ lực đứng lên làm lại cuộc đời. Đừng đổ thừa cho nguyên nhân nghệ sĩ cần cảm hứng để sáng tạo nên sử dụng ma túy. Những nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch nổi tiếng, những danh họa thế giới, diễn viên lừng danh trở thành huyền thoại, đâu cần đến ma túy để thăng hoa? Thực tế, diễn viên Lệ Hằng, ca sĩ Chi Dân, chân dài An Tây… và nay là NSƯT Kiều Thanh đều trượt ngã vì ma túy khi thời đình đám đã qua. Với phim ảnh, Kiều Thanh có cơ hội góp mặt trong khá nhiều phim: Dòng sông phẳng lặng, Sinh mệnh, Gái nhảy, Những giấc mơ dài, Hai phía chân trời… Cô để lại dấu ấn với khán giả về một gương mặt đẹp cá tính, lối diễn tự nhiên, thậm chí được đánh giá “diễn như là không diễn” khi thủ vai Trà “cave” trong phim truyền hình Phía trước là bầu trời. Tuy nhiên sau một thời gian dài vắng bóng, năm 2019, Kiều Thanh trở lại trong phim Hoa hồng trên ngực trái, vai Kiều Dung (Dung Khàn), lại không thật sự ấn tượng. Từ phim Hoa hồng trên ngực trái đến nay cái tên Kiều Thanh gần như mất hút trên màn ảnh. Cô đột nhiên được nhắc đến vào tháng 7 vừa qua khi xin nghỉ việc tại Nhà hát Kịch Hà Nội. Lúc này, tên tuổi nóng rần trên mạng xã hội theo cách không mong muốn. CẢNH BÁO VỀ LỐI SỐNG BUÔNG THẢ Bao nhiêu huy chương trong các kỳ liên hoan sân khấu chuyên nghiệp, bao nhiêu cúp, giấy chứng nhận trong liên hoan phim, trong các giải thưởng âm nhạc … của một nghệ sĩ dễ dàng đo, đếm được. Chỉ có bóng tối phía sau hào quang lấp lánh của họ mới khó dò. Nghệ sĩ có tiếng trượt ngã vì ma túy gây cú sốc lớn cho khán giả. Nhưng nếu so với Miu Lê, Chi Dân, An Tây hay Lệ Hằng… thì Kiều Thanh khiến người hâm mộ buồn hơn cả. Cô từng là ký ức thanh xuân của nhiều khán giả, có vai diễn ấn tượng Trà “cave” trong bộ phim truyền hình ăn khách một thời Phía trước là bầu trời (2001). Đặc biệt, Kiều Thanh đã được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT) vào năm 2015. Bóng tối phía sau danh hiệu NGHỆ SĨ TRƯỢT NGÃ VÌ MA TÚY: Nữ diễn viên thủ vai Trà “cave” được khán giả yêu mến nhờ lối diễn tự nhiên Kiều Thanh thành công với vai Trà “cave” trong phim Phía trước là bầu trời Với phim ảnh, Kiều Thanh có cơ hội góp mặt trong khá nhiều phim: Dòng sông phẳng lặng, Sinh mệnh, Gái nhảy, Những giấc mơ dài, Hai phía chân trời… Cô để lại dấu ấn với khán giả về một gương mặt đẹp cá tính, lối diễn tự nhiên, thậm chí được đánh giá “diễn như là không diễn” khi thủ vai Trà “cave” trong phim truyền hình Phía trước là bầu trời. NHỮNG “CHIẾC NÔI” GIEO MẦM TÌNH YÊU DI SẢN Buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ dân ca ví, giặm tại Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng (Nghệ An) không ồn ào như những sân khấu lớn. Trong căn phòng nhỏ, những giọng hát trẻ lần lượt cất lên. Có em còn ngập ngừng khi nhả chữ, có em đã biết cách luyến láy, ngân dài một câu ví. Phía sau mỗi tiếng hát là một niềm say mê đang được vun bồi. Hơn 10 năm qua, Trường THPT Huỳnh Thúc Kháng duy trì các hoạt động đưa văn hóa truyền thống đến gần học sinh. Dân ca không chỉ xuất hiện trong những chương trình văn nghệ theo dịp lễ, mà dần trở thành một phần đời sống học đường. Những học sinh có năng khiếu được tạo điều kiện tham gia câu lạc bộ, luyện tập, biểu diễn và thử sức tại các sân chơi nghệ thuật. Theo thầy Phan Xuân Hoài Linh - Bí thư Đoàn trường - để phong trào có sức sống, điều quan trọng nhất là phải tìm được những “hạt nhân” thực sự đam mê. “Chỉ cần có nguồn, chúng tôi sẽ tạo sân chơi để các em phát huy khả năng, thu hút sự quan tâm từ những bạn khác”, thầy Linh chia sẻ. Không chỉ trong trường học, ở nhiều vùng quê xứ Nghệ, những “chiếc nôi” dân ca vẫn âm thầm được gìn giữ. Tại các địa phương như Hưng Nguyên, Kim Liên, Nam Đàn, Yên Thành, Diễn Châu,..., câu ví, điệu giặm hiện diện trong nhà văn hóa, trường học, câu lạc bộ và những buổi sinh hoạt cộng đồng. Trẻ em được nghe, được hát, được đứng trên sân khấu từ khi còn nhỏ. Di sản vì thế không còn nằm trong những trang sách hay bảo tàng, mà trở thành một phần ký ức tuổi thơ. Ở huyện Hưng Nguyên (cũ), từ lâu được xem là một trong những địa phương có phong trào dân ca ví, giặm phát triển mạnh. Hưng Nguyên có tới 14 xã thì tương ứng trong mỗi xã có 1 Câu lạc bộ dân ca ví, giặm. Những Câu lạc bộ dân ca ví, giặm ở các xã đều có những hạt nhân trẻ tuổi. Điển hình như Câu lạc bộ dân ca ví, giặm Thông Tân có giọng ca trẻ Nguyễn Thị Yến Nhi (17 tuổi) nhiều lần đoạt giải thưởng cấp huyện (cũ), cấp trường và những giải thưởng liên tỉnh khác. “Ở đây, dân ca được nuôi dưỡng một cách tự nhiên trong đời sống. Các em lớn lên cùng lời hát từ gia đình, xóm làng đến các sân khấu lễ hội nên nhiều em sớm bộc lộ năng khiếu. Việc của chúng tôi là khơi dậy tình yêu, bồi đắp đam mê để dân ca tiếp tục được gìn giữ và trao truyền qua nhiều Giữa nhịp sống hiện đại, câu ví, điệu giặm vẫn ngân lên trong tiếng hát của những người trẻ xứ Nghệ. Từ sân trường, nhà văn hóa, câu lạc bộ đến những sân khấu lớn, di sản đang được thế hệ mới tiếp nhận, sáng tạo và trao truyền bằng một sức sống mới, để mạch nguồn quê hương không ngừng chảy. nTHU HIỀN PHÓNG SỰ VÍ, GIẶM "CHẠM" VÀO TRÁI TIM NGƯỜI TRẺ Một buổi dạy hát dân ca ví, giặm của NSND Phạm Tiến Dũng (người đeo kính) Bài cuối: Để mạch nguồn chảy mãi
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==