15-16/8/2026 www.tienphong.vn KHOA GIÁO 4 KỲ THI LẠI Ở TUYÊN QUANG: ĐỀ VĂN CÓ TÍNH KẾT NỐI CUỘC SỐNG Cô Tô Lan Hương, Tổ trưởng Ngữ văn, Trường THCS – THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội), nhận định đề thi lại môn Ngữ văn tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang vừa sức, an toàn, mang hơi thở cuộc sống và có tính kết nối cao giữa văn học với đời sống. Các vấn đề được lựa chọn trong đề khá gần gũi với học sinh, đặc biệt ở câu nghị luận xã hội khi đặt ra yêu cầu về sự trung thực trong tạo lập và chia sẻ thông tin trong bối cảnh mạng xã hội phát triển. “Đề mang hơi thở của cuộc sống, tính kết nối giữa văn học và cuộc sống cao”, cô Hương nhận xét. Ở câu nghị luận xã hội, vấn đề tin xấu độc, thông tin chưa kiểm chứng và video giả mạo là những hiện tượng học sinh có thể bắt gặp trong đời sống số. Từ thực tế đó, đề hướng thí sinh đến câu chuyện về trách nhiệm của người trẻ khi tiếp nhận, tạo lập và chia sẻ thông tin. Theo cô Hương, đây là cách đặt vấn đề vừa có tính thời sự, vừa mang ý nghĩa giáo dục. Thay vì chỉ nhận diện tác hại của tin giả, đề yêu cầu học sinh suy nghĩ về sự trung thực, qua đó đặt ra trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng trong môi trường mạng. Ở câu nghị luận văn học, đề sử dụng bài thơ “Cánh đồng tuổi thơ” của tác giả Trịnh Thanh Sơn. Hình ảnh cánh đồng, tuổi thơ, lao động và ký ức quê hương tạo nên chất liệu gần gũi để học sinh cảm nhận và phân tích. Qua đó, văn học được đặt trong mối liên hệ với những trải nghiệm đời sống và quá trình trưởng thành của con người. Tuy nhiên, khi so sánh với đề thi lần một, cô Hương cho rằng đề thi lại giảm tính đột phá và sáng tạo. “Nếu đề Tốt nghiệp THPT trước đó có cách lựa chọn vấn đề và cách đặt câu hỏi tạo nhiều bất ngờ, đề thi lại ở Tuyên Quang thiên về sự ổn định, an toàn và khả năng tiếp cận của số đông thí sinh. Nhưng đây không hẳn là điểm yếu, bởi một đề thi lại cần bảo đảm sự tương đương về ma trận, mức độ và cơ hội thể hiện năng lực của thí sinh”, cô Hương nói. Nhìn tổng thể, cô Hương đánh giá đề thi lại không quá khó, không đánh đố, nhưng vẫn có khả năng phân hóa thông qua cách học sinh triển khai lập luận, lựa chọn dẫn chứng và thể hiện chiều sâu cảm nhận. ĐỀ GIẢM ĐỘ KHÓ SO VỚI LẦN TRƯỚC Trong khi đó, hiệu trưởng một trường THPT tại Hà Nội đánh giá đề Ngữ văn thi lại tốt nghiệp THPT 2026 tại Tuyên Quang có ma trận, bố cục và độ khó tương đương đề thi lần một. Điều này không tạo bất lợi cho thí sinh. Theo cô, đề cũng có tính thời sự, khi đưa vấn đề “tin xấu độc”, “tin chưa kiểm chứng” hay “phát tán các video giả mạo”. Đây là vấn đề an ninh, an toàn trên không gian mạng gắn liền với đời sống giới trẻ hiện nay nên hầu hết thí sinh đều thấy gần gũi. Đặc biệt, điểm đáng ghi nhận là đề không khai thác vấn đề theo hướng gây sốc hay tạo tranh luận không cần thiết như đề thi lần một. Thay vào đó, đề vừa có tính văn học, vừa hướng đến giáo dục đạo đức, lối sống và giúp học sinh suy nghĩ về những vấn đề đang diễn ra trong xã hội. Câu 1 phần Viết (2 điểm) theo cô giáo, đây cũng là câu phân hóa thí sinh. Để viết hay đòi hỏi các em phải có chiều sâu tư duy khi nói đến trách nhiệm của người dùng mạng xã hội, thói quen kiểm chứng trước khi chia sẻ cũng như cảnh báo hậu quả và vai trò người trẻ trong việc xây dựng môi trường thông tin lành mạnh. “Đồng thời, đây cũng là nội dung mang ý nghĩa giáo dục người dùng mạng cần có tính trung thực khi tạo lập và chia sẻ thông tin. Ngược lại, nếu khai thác một vấn đề theo hướng quá cực đoan, chỉ tập trung làm nổi bật sự việc mà không hướng học sinh đến cách ứng xử, giải quyết, có thể vô tình tác động đến tâm lý xã hội, đặc biệt là tâm lý của trẻ em”, cô giáo nói. Cô N.T.T.H, giáo viên bộ môn Ngữ văn ở Phú Thọ đánh giá, đề thi lần này giảm độ khó so với đề thi đợt trước, thiên về sự ổn định, vừa sức và dễ tiếp cận với thí sinh. Nhìn chung, đề thi bám khá sát cấu trúc đề Ngữ văn của Bộ GD&ĐT trong những năm gần đây. Phần Đọc hiểu gồm các dạng câu hỏi quen thuộc, gần gũi với học sinh, yêu cầu ở mức vừa sức, không tạo áp lực quá lớn cho thí sinh. Đáng chú ý, phần Viết có mức độ nhẹ nhàng hơn so với đề thi đợt ngày 11-12/6, đặc biệt ở câu 1. Vấn đề nghị luận được đặt ra gần gũi với đời sống, giúp học sinh dễ dàng liên hệ, xác định hướng triển khai và thể hiện quan điểm của mình. Ở câu Nghị luận văn học, chiếm 4 điểm, ngữ liệu trích từ bài thơ “Cánh đồng tuổi thơ” của tác giả Trịnh Thanh Sơn có nội dung tương đối dễ tiếp cận. Điều này tạo thuận lợi cho thí sinh trong việc nhận diện vấn đề, tìm ý và triển khai các luận điểm, qua đó có thể phát huy khả năng cảm thụ và phân tích văn học. ĐỀ TOÁN PHÂN LOẠI THÍ SINH Theo cô P.N.H, giáo viên môn Toán của Hà Nội, đề thi tốt nghiệp THPT đợt 1 vừa sức, bám sát chương trình. Học sinh phải nắm chắc kiến thức mới có thể đạt khoảng 7 điểm, sau đó đề mới tăng dần mức độ phân hóa. Trong khi đó, đề thi lại môn Toán tại Tuyên Quang vẫn bám cấu trúc của đề đợt 1, song có một số câu ở mức độ khó, thậm chí khó hơn. Vì vậy, nếu học sinh tự làm bài, khó đạt nhiều điểm 10. “Học sinh ở nhóm 8-10 điểm phải thực sự là học sinh giỏi, được phân hóa khá rõ”, cô H. nói. Một trong những câu hỏi khó theo cô H. là câu 4, phần III, yêu cầu học sinh vận dụng tư duy tổ hợp, vượt ra ngoài việc tính toán đơn thuần. Theo cô, đây là dạng câu không dễ để giải ngay mà đòi hỏi thí sinh phải có khả năng suy luận và xử lý vấn đề. Ngay ở 12 câu đầu, đề cũng không hoàn toàn dễ. Chẳng hạn, một số câu khai thác kiến thức lớp 11, nếu học sinh thuộc các lớp chuyên Văn, Sử hoặc các môn khác nhưng không ôn tập kỹ vẫn có thể gặp khó khăn. “Không phải cứ nhìn vào là làm được ngay”, cô nói. Ở phần Đúng - Sai, đề có những câu có tính phân hóa, trong đó cô H. đánh giá cao câu liên quan đến mô hình bơm nước. Đây là dạng bài có yếu tố thực tiễn, đòi hỏi học sinh phải hiểu bản chất thay vì chỉ áp dụng công thức máy móc. Câu hỏi về elip ở phần III cũng được đánh giá là nội dung khiến nhiều học sinh phổ thông e ngại. Theo cô H., đề thi lại vẫn nằm trong mặt bằng chung của đề thi tốt nghiệp THPT, nhưng khả năng phân hóa ở nhóm 8-10 điểm được thể hiện rõ hơn. Nếu kỳ thi diễn ra trong điều kiện bình thường, không có sự can thiệp hay hỗ trợ trái quy định, kết quả sẽ phản ánh sát hơn năng lực thực chất của thí sinh. “Không phải học sinh chuyên Toán - Tin nào cũng dễ dàng đạt điểm 10, bởi còn phụ thuộc vào quá trình ôn tập. Với đề này, điểm 10 không bị “chặn” hoàn toàn, nhưng để đạt được phải thực sự giỏi và làm bài chắc chắn”, cô H. đánh giá. Một giáo viên dạy Toán khác ở Hà Nội nhận định, đề môn Toán bám sát cấu trúc của Bộ GD&ĐT vừa đánh giá được mục tiêu xét tốt nghiệp vừa đảm bảo phân hóa, lấy kết quả xét tuyển. Buổi chiều 14/8, hơn 300 thí sinh ở điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang thực hiện bài thi môn Toán. Đây cũng là môn có kết quả bất thường ở đợt thi tháng 6. Toàn tỉnh có 154 bài thi đạt mức điểm tuyệt đối nhưng riêng Trường THPT Chuyên Tuyên Quang đã có tới 146 bài thi đạt mức này, chiếm 95%. Dữ liệu điểm thi cũng cho thấy sự bất thường khi một dải số báo danh liền nhau đều đạt điểm 10. Đặc biệt, Trường THPT Chuyên Tuyên Quang có mức điểm trung bình môn Toán cao vượt trội 9,6, vượt xa, dẫn đầu tất cả các trường chuyên toàn quốc. n Đề Văn thực tế, Toán phân hóa cao Bộ GD&ĐT đã quyết định hủy kết quả thi của toàn bộ thí sinh ở điểm thi THPT Chuyên Tuyên Quang hồi tháng 6 và tổ chức kỳ thi lại trong ngày 14 và 15/8. Điểm thi lại của thí sinh sẽ được sử dụng làm căn cứ mới phục vụ xét tuyển đại học. CHIỀU 14/8, HƠN 300 THÍ SINH THAM DỰ ĐỢT THI LẠI KỲ THI TỐT NGHIỆP THPT 2026 Ở ĐIỂM THI THPT CHUYÊN TUYÊN QUANG HOÀN THÀNH BÀI THI MÔN NGỮ VĂN VÀ MÔN TOÁN. NHIỀU GIÁO VIÊN NHẬN XÉT, ĐỀ VĂN CÓ TÍNH KẾT NỐI CAO GIỮA VĂN HỌC VÀ ĐỜI SỐNG THỰC TẾ, CÒN ĐỀ TOÁN PHÂN LOẠI THÍ SINH KHÁ RÕ. Thí sinh rời điểm thi sau khi hoàn thành ngày thi thứ nhất ẢNH: PHÚ NGUYỄN HÀ LINH Nhiều phụ huynh chờ con ở cổng trường
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==