4 n Thứ Sáu n Ngày 7/8/2026 XÃ HỘI Mở rộng không gian phát triển Sáng 6/8, Quốc hội thảo luận tổ về một số nội dung quan trọng, trong đó có chủ trương đầu tư Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô. TÁI ĐỊNH CƯ PHẢI ĐI TRƯỚC MỘT BƯỚC Đại biểu Dương Đức Hải (đoàn Hà Nội) bày tỏ đồng tình với việc triển khai đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô và ưu tiên khoảng 116km đoạn phía đông trong giai đoạn 2026 - 2030, do nhu cầu vận tải rất lớn. Theo ông Hải, đây là mắt xích kết nối của trục phát triển phía Tây, có vai trò giảm tải cho Vành đai 4 và các đường hướng tâm, tạo động lực cho các đô thị vệ tinh phía tây Thủ đô Hà Nội. Vì thế, trong giai đoạn 2026 - 2030, cần bố trí vốn cho công tác chuẩn bị đầu tư, cắm mốc giới và từng giai đoạn giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất cho đoạn qua Hà Nội. Về vấn đề vốn, trong các đề xuất, ông Hải nêu, phải có cơ chế xử lý dự án thành phần chậm tiến độ hoặc địa phương không bố trí đủ vốn đúng cam kết. Như vậy mới đảm bảo tính hiệu quả, chứ nếu chỉ dừng lại ở việc đôn đốc, nhắc nhở thì rất khó đảm bảo tiến độ chung của dự án rất lớn. Ông Hải cũng nêu về vấn đề nguyên tắc, tái định cư phải đi trước một bước, hoàn thành khu tái định cư với hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Phải có phương án ổn định sinh kế, chuyển đổi nghề, đào tạo và giải quyết việc làm cho các hộ bị thu hồi đất nông nghiệp - là phần bắt buộc, có kinh phí riêng và có chỉ tiêu đánh giá. LÀM RÕ CƠ CHẾ KHAI THÁC GIÁ TRỊ TĂNG THÊM TỪ ĐẤT Đại biểu Nguyễn Thị Lan nhấn mạnh, tuyến đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô là rất cần thiết và có ý nghĩa chiến lược, không chỉ giải quyết ùn tắc giao thông, tăng cường kết nối vùng mà còn tạo động lực mở rộng không gian phát triển cho thành phố Hà Nội và các địa phương trong vùng Thủ đô trong nhiều thập kỷ tới. Bà Lan kiến nghị, phải làm rõ nguồn vốn thực hiện dự án, cơ chế phối hợp giữa các địa phương; về hiệu quả đầu tư và cơ chế khai thác giá trị tăng thêm từ đất… “Báo cáo thẩm tra đã nêu rõ cần làm rõ cơ chế khai thác giá trị tăng thêm từ đất, nguyên tắc phân chia nguồn thu và giải pháp phòng ngừa đầu cơ đất đai. Điều quan trọng không chỉ là khai thác, mà là quản trị giá trị đất đai như thế nào. Ví dụ, một khu đất nông nghiệp ban đầu giá trị không cao, nhưng khi nhà nước đầu tư đường Vành đai 5, hình thành các nút giao và hạ tầng kết nối, giá trị đất tăng lên nhiều lần. Phần tăng thêm này chủ yếu do nhà nước đầu tư hạ tầng bằng ngân sách, chứ không phải do người sử dụng đất đầu tư”, bà Lan đề xuất. Đại biểu Nguyễn Ngọc Việt đề nghị, cần xác định ưu tiên rõ ràng, triển khai các dự án thành phần nào trước, hạng mục nào trước, khai thác quỹ đất hai bên trục đường ra sao để tạo nguồn lực tài chính tái đầu tư hạ tầng. Ông Việt lưu ý, ngay từ bây giờ cần quản lý chặt chẽ đất đai liên quan đến dự án, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng trục lợi chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng… LUÂN DŨNG- TRƯỜNG PHONG Góp ý vào chủ trương đầu tư dự án Vành đai 5 – Vùng Thủ đô, đại biểu Quốc hội đề nghị cần có cơ chế quản trị quá trình hình thành giá trị đất từ khâu quy hoạch, công khai thông tin, kiểm soát đầu cơ, khai thác nguồn thu, phân bổ nguồn lực phục vụ lợi ích chung. Kiểm soát đầu cơ đất Sáng 6/8, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình của Chính phủ về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội. CHIỀU DÀI TOÀN TUYẾN KHOẢNG 349KM Theo ông Trần Hồng Minh, mục tiêu đầu tư là hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong vùng nhằm đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới... Theo tờ trình của Chính phủ, chiều dài toàn tuyến khoảng 349km, đi qua địa bàn 7 địa phương: TP Hà Nội, tỉnh Ninh Bình, tỉnh Hưng Yên, TP Hải Phòng, tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Phú Thọ. Tuyến chính cao tốc quy mô 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 - 120km/h; đường song hành quy mô tối thiểu 2 làn xe, tốc độ thiết kế 60 - 80km/h. Bộ trưởng Bộ Xây dựng cũng cho biết, hướng tuyến được nghiên cứu, lựa chọn bảo đảm phù hợp với quy hoạch, chiều dài ngắn nhất có thể, hạn chế khối lượng giải phóng mặt bằng. Dự kiến, chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khoảng 78.143 tỷ đồng. Về hình thức đầu tư, Chính phủ đề xuất áp dụng phương thức đầu tư đối tác công tư (PPP) và hình thức đầu tư công. Về tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 288.268 tỷ đồng, bao gồm phần tuyến chính cao tốc khoảng 215.192 tỷ đồng, thực hiện bằng ngân sách Trung ương và đường song hành khoảng 73.076 tỷ đồng, làm bằng vốn ngân sách địa phương. Chính phủ dự kiến bố trí cho dự án trong giai đoạn 2026-2030 khoảng 59.700 tỷ đồng. Trên địa bàn mỗi địa phương dự kiến chia làm 3 dự án thành phần, gồm: công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; xây dựng tuyến chính cao tốc; xây dựng đường song hành. Các công trình cầu lớn qua 2 địa phương được thành lập dự án thành phần riêng. Dự kiến, có tổng cộng 22 dự án thành phần. CÓ GIẢI PHÁP NGĂN NGỪA ĐẦU CƠ ĐẤT ĐAI Thẩm tra tờ trình của Chính phủ về dự án này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi đề nghị làm rõ phạm vi thu hồi đất, số hộ bị ảnh hưởng, tái định cư, đối tượng yếu thế để bảo đảm tính đầy đủ và chính xác của hồ sơ. Về tổng mức đầu tư, nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ cập nhật suất vốn đầu tư, đơn giá, chi phí dự phòng và các yếu tố biến động giá nhằm bảo đảm sát thực tế, hạn chế điều chỉnh trong quá trình thực hiện. Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Chính phủ bổ sung, làm rõ nguồn vốn, cơ cấu nguồn vốn, tiến độ bố trí vốn, khả năng cân đối và bố trí vốn của ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương (nhất là các địa phương dự kiến được giao bố trí số vốn lớn như Hà Nội, Hải Phòng) theo từng giai đoạn và căn cứ chứng minh khả năng cân đối vốn, làm cơ sở đánh giá tính khả thi và xem xét, quyết định. Có ý kiến cho rằng, trường hợp chỉ cân đối được 59.700 tỷ đồng trong giai đoạn 2026-2030, đề nghị Chính phủ nghiên cứu đầu tư giai đoạn 1 của dự án tương ứng với nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả. Liên quan nội dung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và nguồn vật liệu xây dựng, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị rà soát đầy đủ số liệu về đất đai, dân cư bị ảnh hưởng; chuẩn bị đầy đủ quỹ đất tái định cư; đồng thời có chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế. Đặc biệt, theo cơ quan thẩm tra, Chính phủ cần làm rõ cơ chế khai thác giá trị tăng thêm từ đất, phương pháp xác định nguồn thu, nguyên tắc phân chia giữa ngân sách Trung ương và địa phương cũng như cơ chế hoàn trả cho dự án; đồng thời có giải pháp ngăn ngừa đầu cơ đất đai. TRƯỜNG PHONG- LUÂN DŨNG Theo tờ trình của Chính phủ, chiều dài toàn tuyến Vành đai 5 - Vùng Thủ đô khoảng 349km, đi qua địa bàn 7 địa phương: TP Hà Nội, tỉnh Ninh Bình, tỉnh Hưng Yên, TP Hải Phòng, tỉnh Bắc Ninh, tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Phú Thọ. Tuyến Vành đai 5 Vùng Thủ đô Hà Nội được đề xuất đầu tư quy mô 6 làn xe, có đường song hành hai bên (Ảnh minh họa: baochinhphu.vn) Việc chuẩn bị đầu tư dự án xây dựng đường Vành đai 5 từ năm 2026, thực hiện năm 2027 và cơ bản hoàn thành công trình năm 2030. Các đoạn còn lại sẽ tiếp tục huy động các nguồn vốn để ưu tiên đầu tư sớm, phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. DỰ ÁN VÀNH ĐAI 5 – VÙNG THỦ ĐÔ: ĐBQH Dương Đức Hải: “Vừa rồi triển khai đường Vành đai 4 cho thấy, chi phí giải phóng mặt bằng thường tăng rất nhanh theo thời gian. Do vậy, việc giữ mặt bằng sớm là giải pháp tiết kiệm ngân sách hiệu quả” ẢNH: NHƯ Ý ĐBQH Nguyễn Thị Lan: “Phải có cơ chế quản trị quá trình hình thành giá trị đất từ khâu quy hoạch, công khai thông tin, kiểm soát đầu cơ, khai thác nguồn thu đến phân bổ nguồn lực phục vụ lợi ích chung”
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==