MẶT HỒ THĂNG HOA TÂM HỒN Trong cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm, chị thường viết về những chuyến đi từ Bệnh xá Bác Mười nằm trên vùng rừng núi Ba Tơ, khu vực giáp ranh xuống các xã ven biển. Có một địa danh mà chị luôn đi cắt ngang để xuống đồng bằng, đó là hồ Liệt Sơn. Bà con người dân tộc H’rê ở vùng này cho biết, đang vào mùa nắng, không đi ghe trên mặt hồ để tới chân núi được, vì vậy phải đi xe, đi bộ, rồi leo núi, người đi phải có sức khỏe, mang theo nước ngọt đầy đủ. Nếu đi theo hướng từ Ba Tơ qua Nước Đang thì đường càng khó đi hơn. Vài ngày trước khi quyết định đi theo hướng đường đất từ phía Ba Tơ, tôi thử đi một đoạn trên con đường lòng hồ. Xe máy phải đi qua những ngách nhỏ, có đoạn đường đất lún sâu, hai bên vách đất cao gần 30 cm và chỉ vừa lọt bánh xe máy ở giữa. Từ đây tới đập Liệt Sơn, một bình nguyên đột ngột hiện ra trước mắt. Cách đây hơn 60 năm, mỗi khi chị Trâm đặt chân tới phía Đông của hồ Liệt Sơn, giáp ranh với xã đồng bằng, chị bắt đầu nhắc người dẫn đường là cậu lính giao liên Phạm Văn Đe: “Coi phía trước có tình hình gì không… cẩn thận với bẫy mìn và lính mai phục!”. Tháng 7, hồ Liệt Sơn đang vào mùa nước cạn nên phần đất từng nằm dưới mực nước bây giờ giống như tầng sa thạch, những đường cong uốn lượn theo mép nước, chân núi và bầu trời giống như hạ thấp xuống mặt hồ, soi bóng mây trắng như bông. Người lính dẫn đường cho chị Trâm năm xưa, bây giờ đã là một cụ già 73 tuổi, nhưng bước chân vẫn khỏe mạnh. Cụ Phạm Văn Đe cho biết, thời lính Mỹ còn đóng căn cứ ở Gò Hội, huyện Đức Phổ, ngày nào máy bay cũng ầm ầm qua làng, có khi đi 3 chiếc, có khi 5 chiếc một lúc. Vì phía Tây của hồ Liệt Sơn có tuyến đường mòn vận tải đạn, và là tuyến đường công tác của quân giải phóng. Trong nhật ký, ngày 8/6/1968, bác sĩ Đặng Thùy Trâm viết: “Và như một dòng suối nước chảy trong veo nhưng đôi chỗ vẫn có những vũng nước đọng ven bờ đá. Dù sao dòng suối vẫn đẹp, ta nhìn cả dòng suối và yêu cái nên thơ của nó chứ ai lại vì một vũng nước nhỏ mà ghét bỏ nó. M. ơi, M. cũng như dòng suối ấy chăng? M. cũng là dòng nước chảy rì rào êm đẹp và cũng còn những vũng nước đọng ven bờ? Thùy là người đi giữa rừng, nghĩ sao đây?”. 8 n Thứ Ba n Ngày 4/8/2026 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ Thay vì động viên “thần tượng” sửa sai, một bộ phận khán giả lại bày tỏ sự bất bình, luyến tiếc khi những bài hát thô tục bị gỡ bỏ, thậm chí họ đã kịp sao chép chúng để tung lên mạng, tiếp tục phổ biến những ca khúc có ngôn ngữ lệch chuẩn. NHẠC TỤC ĐỂ… RA BIỂN LỚN? Không khó để tìm thấy bài Tây Thi, một trong những ca khúc với phần lời tục tĩu (được thể hiện bằng tiếng Việt xen lẫn tiếng Anh) trong album HVL. Tây Thi khẳng định cái tôi của một người nổi tiếng đang sống trong hào quang cùng quan niệm về phong cách người chơi, chất chơi lệch lạc. Bất chấp lệnh “tuýt còi” từ cơ quan chức năng, một kênh YouTube đã đăng lại Tây Thi, trong 2 ngày đã hút gần 20.000 lượt xem. Chủ kênh còn nhận được rất nhiều lời ủng hộ từ một bộ phận khán giả vì đã phổ biến sản phẩm đã bị gỡ bỏ. Họ kêu gọi chủ kênh đừng xóa sản phẩm này. Đáng nói, không chỉ một kênh YouTube đăng lại Tây Thi. Không cần phải xem và nghe hết HVL, chỉ cần đọc tên một số ca khúc, những khán giả yêu âm nhạc lành mạnh đã thấy khó chấp nhận. Trong tâm thư xin lỗi khán giả, MCK giãi bày, khi thực hiện album HVL mong muốn của anh là “được cống hiến cho nền âm nhạc và nghệ thuật nước nhà, sao cho đạt được thành tích tốt nhất trên thị trường âm nhạc quốc tế”. Anh cũng thông báo HVL từng đạt được thứ hạng 4 album toàn cầu cùng nhiều thành tích khích lệ khác. Thành tích vẫn không thể dùng để bao biện cho việc sử dụng ngôn từ tục tĩu, tuyên truyền chất chơi lệch lạc đi trái với văn hóa của người Việt. Rap Việt cần có “chuẩn”, không thể hòa nhập rồi hòa tan khi ra biển lớn. MCK thừa nhận cú “tuýt còi” từ cơ quan chức năng giúp anh có bài học sâu sắc và hoàn thiện mình hơn trên con đường hoạt động nghệ thuật sắp tới. Nhưng dưới tâm thư khá dài của MCK đăng tải công khai trên Facebook, nhiều khán giả để lại bình luận quá khích, bênh vực thần tượng của mình, phản đối ý kiến của cơ quan chức năng. Trước làn sóng bảo vệ thần tượng một cách lệch lạc, chính MCK lại vừa lên tiếng, đề nghị khán giả và cộng đồng người hâm mộ, người theo dõi MCK “ngừng đưa ra những đánh giá tiêu cực hoặc có động thái hướng đến các cơ quan có thẩm quyền và các bên liên quan, làm ảnh hưởng đến bản chất sự việc và có thể cấu thành những hành vi vi phạm pháp luật không đáng có”. MCK tuyên bố trong HVL - 3600 Album Trailer: “Đây là tiếng nói của thế hệ”. Ca từ tục tĩu cần chỉnh sửa, tuyên bố này cũng cần chỉnh sửa. Dù nổi tiếng, tiếng nói của MCK cũng không thể đại diện cho “tiếng nói của thế hệ”. Đề cao cái tôi thái quá, ảo tưởng sức mạnh đang là “bệnh” ở không ít rapper Việt. CHỈ “TUÝT CÒI” VẪN CHƯA ĐỦ SỨC RĂN ĐE Những năm gần đây những sản phẩm âm nhạc bị “tuýt còi” vì ca từ, hình ảnh phản cảm, thô tục không hiếm. Hồi tháng 4, MV Truth or Dare của Jun Phạm vừa bị phản ứng vì hình ảnh gợi dục, phản cảm. Ba tháng sau, lại đến MCK Sau khi làm việc với đại diện Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, tiếp thu ý kiến đóng góp từ khán giả, rapper MCK đã gỡ toàn bộ các bản ghi có từ ngữ không phù hợp trong album mới phát hành HVL. Hành động này chính là cách khắc phục sai sót thường thấy hiện nay ở những sản phẩm bị “tuýt còi”. Nhiều người từng ghé thăm di tích Bệnh xá Đặng Thùy Trâm nằm sát quốc lộ, nhưng để đặt chân lên tới nơi từng đặt Trạm xá Bác Mười (Bệnh xá Đức Phổ) nơi Anh hùng, bác sĩ Đặng Thùy Trâm anh dũng hy sinh là một cuộc hành trình rất gian nan. Màn kết hợp giữa MCK (trái) và Đàm Vĩnh Hưng (phải) vừa gây sốt mạng xã hội Theo dấu nhật ký Đặng Thùy Trâm Bài 1: Đường lên Trạm xá giữa rừng Các em học sinh dân tộc H’rê ở xã Đặng Thùy Trâm đón xem phim về bác sĩ Đặng Thùy Trâm ẢNH: LÊ VĂN CHƯƠNG Chấn chỉnh âm nhạc lệch chuẩn Những ngày cuối tháng 7 tri ân, nhận tin hồ Liệt Sơn cạn nước lộ khung cảnh hùng vĩ từng in dấu trong cuốn nhật ký nổi tiếng của nữ bác sĩ Anh hùng Đặng Thùy Trâm, tôi quyết định ngược ngàn. Cứ thế lần theo lần theo những địa danh, câu chuyện, nhân vật… trong cuốn nhật ký, mô phỏng lại tuyến đường hành quân và cuộc sống đầy hiểm nguy, gian khổ của người nữ Anh hùng đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. n LÊ VĂN CHƯƠNG PHÓNG SỰ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==