12 n Thứ Ba n Ngày 4/8/2026 QUỐC TẾ Một số nhà phân tích cho rằng đề xuất của Manila về hợp tác với Kiev trong lĩnh vực UAV có thể tạo ra bước ngoặt đối với Philippines, giúp nước này nhanh chóng xây dựng năng lực tác chiến bất đối xứng linh hoạt hơn, trong bối cảnh căng thẳng trên biển vẫn tiếp diễn. Tuy nhiên, nhiều ý kiến thận trọng hơn cho rằng Philippines cần đánh giá liệu các chiến thuật UAV đã được chứng minh trên chiến trường của Ukraine có thực sự phù hợp với chiến thuật “vùng xám” trên biển hay không, vì vùng biển khu vực chủ yếu diễn ra các hoạt động giám sát và chạm trán giữa lực lượng cảnh sát biển. Nền tảng ngoại giao cho khuôn khổ hợp tác giữa Philippines và Ukraine được thiết lập ngày 24/7, khi Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine Ihor Zhovkva tiếp đoàn đại biểu Philippines do Thứ trưởng Quốc phòng Salvador Mison dẫn đầu. Theo tuyên bố của Văn phòng Tổng thống Ukraine, hai bên nhất trí bắt đầu xây dựng thỏa thuận hợp tác tiềm năng, qua đó làm sâu sắc thêm quan hệ quốc phòng vốn đã được thúc đẩy từ năm ngoái, khi Ukraine lần đầu đề xuất thoả thuận cùng sản xuất UAV, trao đổi công nghệ và hợp tác an ninh mạng. Ông Chester Cabalza - người sáng lập Viện Nghiên cứu Hợp tác phát triển và an ninh quốc tế có trụ sở tại Manila, cho rằng việc tăng cường hợp tác với Ukraine, đặc biệt trong công nghệ chống UAV, có thể nâng cao đáng kể năng lực răn đe của Philippines. Ông kêu gọi Philippines “tích cực tiếp thu” kinh nghiệm của Ukraine trong lĩnh vực giám sát bằng UAV, nhằm tăng cường bảo vệ vùng biển. Tuy nhiên, bà Sylwia Monika Gorska - chuyên gia phân tích chính trị về quan hệ quốc tế tại Đại học Central Lancashire, cảnh báo rằng sẽ là sai lầm nếu coi thỏa thuận này đơn thuần là việc chuyển giao thiết bị quân sự. “Manila không nên cho rằng sẽ được tiếp cận công nghệ Ukraine mà không có bất kỳ hạn chế nào”, bà Gorska nói. Các thỏa thuận của Kiev với đối tác khác rất đa dạng, từ nghiên cứu và thử nghiệm chung tới đồng sản xuất hoàn toàn. Theo bà Gorska, các quy định kiểm soát xuất khẩu, quyền sở hữu trí tuệ và những dữ liệu kỹ thuật mang tính nhạy cảm về quân sự đều là rào cản đáng kể. Chuyên gia phân tích chính trị này khuyến nghị Manila trước tiên cần xác định rõ vấn đề mình muốn giải quyết trước khi quyết định Ukraine là đối tác phù hợp nhất. Theo các nhà phân tích, điều làm nên sự khác biệt của Ukraine không phải là một loại vũ khí cụ thể mà là khả năng liên tục cải tiến trong thời chiến: Nhanh chóng phát hiện điểm yếu trong thực tế, tiếp thu phản hồi từ chiến trường và mở rộng sản xuất với tốc độ cao. GS Arnaud Leveau, chuyên gia về địa-chính trị tại Đại học Paris Dauphine, cho rằng năng lực tổ chức này giá trị hơn bất kỳ mẫu UAV nào. Theo ông, Ukraine đã trở thành chuyên gia trong việc kết nối người vận hành, kỹ sư, nhà phát triển phần mềm, nhân viên tình báo và các nhà sản xuất tư nhân. Ông nhận định, Philippines có thể vận dụng mô hình này để xây dựng một hệ sinh thái quốc phòng linh hoạt hơn, tập trung vào các UAV giám sát giá rẻ, hệ thống điều khiển góc nhìn trực tiếp (FPV), công nghệ phát hiện và đối phó UAV cùng các hệ thống thông tin liên lạc có khả năng chống chịu cao. Tuy nhiên, ông Leveau cũng cho rằng, một quốc gia vẫn đang phải chiến đấu để tồn tại khó có thể trở thành nhà cung cấp số lượng lớn khí tài quân sự cho nước khác. “Ukraine có lẽ có nhiều khả năng cung cấp chuyên môn, thiết kế, đào tạo và hợp tác công nghiệp hơn là bàn giao số lượng lớn các hệ thống hoàn chỉnh”, chuyên gia về địa - chính trị tại Đại học Paris Dauphine nói. CẦN THÍCH NGHI MÔI TRƯỜNG VÙNG XÁM Theo ông Leveau, bài học lớn nhất Philippines có thể học từ Ukraine chính là năng lực đổi mới sáng tạo. Ngay cả các UAV giá thành thấp, nếu được kết hợp với tình báo, thông tin liên lạc an toàn và tác chiến điện tử, cũng có thể khiến đối phương phải tính toán phức tạp hơn và tạo ra những hiệu quả chiến lược vượt xa chi phí đầu tư. Đối với Philippines, điều này có thể đồng nghĩa với việc nâng cao nhận thức về tình hình trên biển, cải thiện khả năng giám sát các đảo xa và giảm số lượng nhân sự phải trực tiếp đối mặt với rủi ro tại khu vực tranh chấp. “Việc Ukraine phát triển các hệ thống không người lái trên biển cũng cho thấy UAV có thể tác động đến tính toán chiến lược của lực lượng hải quân mà không cần hạm đội hải quân truyền thống”, chuyên gia về địa - chính trị tại Đại học Paris Dauphine nói. Do lực lượng Philippines thường hoạt động dưới ngưỡng xung đột vũ trang công khai, trong môi trường có sự hiện diện của hải cảnh, dân quân biển và tàu dân sự, ông Leveau cho rằng UAV sẽ hữu ích hơn trong việc thu thập bằng chứng và giám sát liên tục, thay vì trực tiếp tham chiến. BÌNH GIANG (theo SCMP) Philippines và nhiều quốc gia muốn học hỏi công nghệ UAV của Ukraine Philippines sở hữu lực lượng UAV quân sự ngày càng lớn, bao gồm hệ thống ScanEagle phục vụ giám sát hải quân và thủy quân lục chiến, các UAV Hermes 450 và Hermes 900 của không quân, cùng các hệ thống chiến thuật của lục quân. Nước này cũng đang phát triển các hệ thống không người lái nội địa. Việc Ukraine sử dụng các máy bay không người lái (UAV) giá rẻ, linh hoạt để làm chậm bước tiến quân sự của Nga đang trở thành hình mẫu cho nhiều quốc gia muốn hiện đại hóa lực lượng vũ trang. Philippines là nước mới nhất tìm cách học từ Kiev. Philippines muốn học bí quyết UAV của Ukraine “Trục kháng chiến” hồi sinh, xoay chuyển cục diện đối đầu Iran-Mỹ Theo giới chuyên gia, trong nhiều thập kỷ qua, các nhóm này đóng vai trò then chốt khi hoạt động như một lực lượng răn đe mạnh mẽ, ngăn chặn các đòn tấn công trực tiếp nhằm vào Iran. Tuy nhiên, “Trục kháng chiến” - liên minh các lực lượng dân quân chống Israel và phương Tây được Cộng hòa Hồi giáo Iran hậu thuẫn - đã suy yếu đáng kể sau chiến dịch quân sự quy mô lớn của Israel nhằm đáp trả cuộc tấn công của Hamas năm 2023. Chính vào thời điểm “Trục kháng chiến” suy yếu, cuộc chiến trực tiếp giữa Israel, Mỹ và Iran bùng phát. Tuy nhiên hiện nay, nhiều nhóm vũ trang đồng minh của Tehran đã quay trở lại gây sức ép lên các đối thủ của Iran bằng cách mở thêm những mặt trận mới, khiến cuộc chiến trở nên phức tạp hơn và đe dọa làm gián đoạn nền kinh tế toàn cầu. “Trục kháng chiến đã hoạt động rất hiệu quả trong hơn 2 thập kỷ, giúp đảm bảo Iran không bị tấn công. Khi họ suy yếu, Iran đã phải trả giá bằng việc bị cả Mỹ và Israel tấn công”, ông Trita Parsi - Phó Chủ tịch điều hành của Viện Quincy về Quản trị nhà nước có trách nhiệm, nói với CNN. Theo ông Parsi, Iran không từ bỏ chiến lược phòng thủ từ xa mà là tái đầu tư mạnh mẽ vào chiến lược này. Từ lâu, Tehran đã theo đuổi chiến lược cách mạng xuyên biên giới, xuất khẩu các giá trị của cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 sang các nước và vùng lãnh thổ lân cận như Li-băng, Yemen, Iraq, Syria và Dải Gaza. Sau cuộc tấn công của Hamas năm 2023, Israel phát động chiến dịch nhằm loại bỏ các thủ lĩnh nhiều lực lượng đồng minh của Iran. Trong số những người thiệt mạng có thủ lĩnh Hamas Yahya Sinwar và lãnh đạo Hezbollah Hassan Nasrallah có ảnh hưởng lớn tại Trung Đông. Israel cũng tăng cường tấn công các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn ở Iraq, đồng thời giao tranh với lực lượng Houthi tại Yemen. Thậm chí, Israel còn nhắm vào các lãnh đạo cấp cao của Iran, sát hại Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Ba năm sau, các đồng minh khu vực của Tehran một lần nữa cho thấy họ đang hồi sinh và hoạt động tích cực, thích nghi với cục diện chiến trường mới theo cách giúp gia tăng đáng kể sức mạnh của Iran. Ông Danny Citrinowicz, cựu lãnh đạo bộ phận Iran thuộc tình báo quân đội Israel, nhận định: “Trục kháng chiến vẫn còn tồn tại. Nó không biến mất mà đang thay đổi”. Mặc dù những lực lượng này đang tiếp tục hỗ trợ Tehran, họ cũng có động cơ chính trị riêng. “Mối quan hệ giữa Iran với các nhóm này phức tạp và đa chiều hơn nhiều so với cách truyền thông thường gọi họ là ‘lực lượng ủy nhiệm’”, ông Ali Ahmadi - chuyên gia của Trung tâm Chính sách an ninh Geneva và Viện Trung Đông Thụy Sĩ, nói với CNN. “Mỗi nhóm đều có bản sắc và lợi ích riêng, nhưng đồng thời gắn bó chặt chẽ với Iran vì họ chia sẻ những lợi ích sâu sắc cả về ý thức hệ lẫn địa - chính trị”, ông Ahmadi nói. Những ngày gần đây, Houthi mở thêm một mặt trận mới trong cuộc chiến liên quan Iran khi đối đầu với Ả-rập Xê-út, đồng minh chủ chốt của Mỹ. Cuối tuần qua, Houthi phóng tên lửa vào 2 cơ sở dầu mỏ của Ả-rập Xê-út trên bờ biển Đỏ. Trước đó, Houthi tấn công hai tàu chở dầu của Ả-rập Xê-út trên biển Đỏ, sau khi lực lượng này tuyên bố phong tỏa hoạt động vận tải biển của Ả-rập Xê-út qua eo biển Bab al-Mandeb. BÌNH GIANG (theo CNN) Những người ủng hộ Houthi hô khẩu hiệu trong cuộc biểu tình chống lại liên minh do Ả-rập Xê-út dẫn đầu tại Yemen ngày 31/7 ẢNH: AP Sau 3 năm chao đảo, các nhóm vũ trang trung thành với Iran dường như đang hồi phục sức mạnh trên khắp Trung Đông, củng cố đòn bẩy của Iran trong cuộc chiến với Mỹ và Israel.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==