Báo Tiền Phong số 212

6 n Thứ Sáu n Ngày 31/7/2026 KHOA GIÁO VỪA THI TRÊN GIẤY, VỪA THI TRÊN MÁY Theo GS. TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lí Chất lượng (Bộ GD&ĐT), chuyển từ thi trên giấy sang thi trên máy tính là đổi mới công cụ và quy trình tổ chức thi, giữ ổn định mục tiêu đánh giá chuẩn đầu ra của chương trình giáo dục phổ thông. Ưu điểm của hình thức thi này là giảm các khâu thủ công như in sao, vận chuyển, bàn giao và chấm bài trắc nghiệm; ghi nhận trực tiếp, đầy đủ quá trình làm bài, hạn chế sai sót do con người; tổ chức nhiều ca thi với các đề thi được chuẩn hóa, bảo đảm tương đương; mở rộng dạng thức câu hỏi, từng bước sử dụng âm thanh, hình ảnh, video và mô phỏng; phân tích dữ liệu thi chi tiết để đánh giá chất lượng câu hỏi và chất lượng giáo dục. Ông Chương cho hay, đề thi được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ đến máy chủ tại điểm thi. Thí sinh làm bài trong mạng LAN nội bộ, không kết nối Internet. Một trong những định hướng quan trọng của đề án là ứng dụng công nghệ để tự động hóa tối đa các công đoạn có thể tự động hóa, qua đó giảm thiểu sai sót và hạn chế sự can thiệp chủ quan của con người. Đồng thời, hệ thống vẫn bảo đảm cơ chế kiểm soát, giám sát và trách nhiệm của cán bộ trong các khâu cần sự tham gia của con người. Các công nghệ dự kiến được nghiên cứu, ứng dụng tập trung vào bảo mật dữ liệu, tự động hóa quy trình tổ chức thi, giám sát hệ thống, chấm thi và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ một số công đoạn trong quá trình xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa. Dữ liệu đề thi và bài thi được mã hóa trong quá trình truyền, lưu trữ và sao lưu. GS Huỳnh Văn Chương thông tin, việc tổ chức thi trên máy tính được thực hiện theo lộ trình, chỉ áp dụng tại những địa phương, điểm thi đáp ứng đầy đủ các điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng kĩ thuật và nhân lực. Không triển khai đồng loạt khi điều kiện giữa các vùng chưa được bảo đảm. Học sinh phải được làm quen trước với hình thức thi. Địa phương phải có phương án hỗ trợ học sinh ít có điều kiện sử dụng máy tính. Trong giai đoạn chuyển tiếp, đề án dự kiến tổ chức song song thi trên giấy và thi trên máy tính tại những địa phương, điểm thi đáp ứng điều kiện. Việc tổ chức phải bảo đảm tương đương về yêu cầu đánh giá và giá trị sử dụng kết quả giữa hai phương thức. Phương án bố trí thí sinh sẽ được quy định cụ thể, công khai trước kì thi và không tạo ra khác biệt về quyền lợi của thí sinh. Theo lộ trình dự kiến năm 2027, thí sinh thi trên máy tính và thi trên giấy sử dụng chung nội dung đề thi đối với các môn trắc nghiệm, khác nhau chủ yếu ở phương thức làm bài và ghi nhận kết quả. CÓ SỰ CỐ KHÔNG THỂ SỬA PGS.TS Nguyễn Phong Điền, Phó giám đốc ĐH Bách khoa Hà Nội nhìn nhận, việc thi trên máy tính để hạn chế sự can thiệp của con người vào các khâu của kì thi. Nhưng để ngăn chặn gian lận tiêu cực thi cử, cần rất nhiều điều kiện. Đề gốc dồi dào để 2 thí sinh gần nhau không chung câu hỏi, câu hỏi được chuẩn hóa để đảm bảo cùng độ khó và không phân biệt giữa các đợt/kíp thi. Có camera giám sát phòng thi, có công cụ phát hiện thiết bị điện tử mang trong người. Phần mềm thi (hệ thống thi trực tuyến) cần có 2 chức năng: Ngăn chặn việc kích hoạt các phần mềm khác trên máy tính, cho phép trưởng điểm thi quan sát tiến trình thi tại các phòng thi. Chủ tịch hội đồng thi được cấp quyền giám sát các điểm thi. Theo ông Điền, thi trên máy tính gặp nhiều sự cố hơn khi thi trên giấy. Bộ GD&ĐT cũng cần phải xây dựng các kịch bản cụ thể từng tình huống. Kì thi TSA năm 2024 của ĐH Bách khoa Hà Nội từng ghi nhận xảy ra lỗi hệ thống khiến hơn 6.500 thí sinh không làm được bài. Nguyên nhân do tài nguyên server của hệ thống nền tảng thi bị quá tải. Sự cố thi trên máy tính đa dạng, có những sự cố không thể sửa. Tại kì thi TSA năm 2026, điểm thi Hạ Long (Quảng Ninh), giám thị vô tình đá vào ổ cắm điện dưới đất, gây mất nguồn máy tính của 5 thí sinh và kết quả làm bài sau 35 phút không được ghi nhận do máy tính sập đột ngột. Ông Điền cũng nêu một số sự cố khác có thể xảy ra như mất điện, mất mạng LAN, máy tính hỏng đột ngột (phần cứng), phần mềm thi trục trặc khiến 1 số phòng thi không tải được đề thi đúng giờ, thí sinh kết thúc bài thi mà không nộp được... và nghiêm trọng hơn là sập máy chủ (như tình huống của ĐH Bách khoa năm 2024). NGHIÊM HUÊ Bộ GD&ĐT vừa trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt Đề án Tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính giai đoạn 2026 - 2036, áp dụng từ năm 2027 tại một số khu vực đáp ứng điều kiện. Một trong những định hướng quan trọng của đề án là ứng dụng công nghệ để tự động hóa tối đa các công đoạn có thể tự động hóa, qua đó giảm thiểu sai sót và hạn chế sự can thiệp chủ quan của con người. GS Huỳnh Văn Chương cho hay, đối với các tình huống kĩ thuật như mất điện, hỏng máy hoặc lỗi phần mềm, hệ thống phải có khả năng tự động lưu bài định kì và ghi nhật kí thao tác; điểm thi phải có máy dự phòng, nguồn điện dự phòng và quy trình xử lí phù hợp. Mọi tình huống phát sinh phải được ghi nhận đầy đủ bằng biên bản và dữ liệu hệ thống để phục vụ hậu kiểm; đồng thời có phương án bảo đảm đủ thời gian làm bài và quyền lợi của thí sinh. Giảm thiểu sai sót Rà soát thiết bị điện tử trước khi thí sinh vào thi trên máy tính THI TỐT NGHIỆP THPT TRÊN MÁY TÍNH: CHUYỆN HÔM NAY Nhiệm kỳ Đại hội Đoàn XIII được triển khai trong giai đoạn có ý nghĩa đặc biệt của đất nước, hướng tới dấu mốc 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và 100 năm thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh. Đây cũng là giai đoạn đất nước đứng trước vận hội phát triển mới, với những mục tiêu mới, đặc biệt là tăng trưởng 2 con số do Đại hội XIV của Đảng đề ra. Trong bối cảnh đó, Đại hội Đoàn XIII mang theo một sứ mệnh lớn hơn: Chuẩn bị một thế hệ thanh niên đủ bản lĩnh, tri thức và năng lực để trực tiếp kiến tạo tương lai. Sứ mệnh này càng thể hiện rõ qua thông điệp mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi gắm tại phiên trọng thể Đại hội Đoàn XIII: “Thanh niên hôm nay không chỉ là lực lượng kế tục sự nghiệp của Đảng, của cách mạng, mà trực tiếp tham gia kiến tạo tương lai”; “Tương lai rạng rỡ của đất nước được góp sức từ từng bạn trẻ hôm nay”. Một trong những chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi gắm tại Đại hội là yêu cầu đổi mới phương thức hoạt động của Đoàn. Phong trào thanh niên không chỉ tạo khí thế mà phải tạo giá trị; không chỉ đông người tham gia mà phải có kết quả đo đếm được; không chỉ diễn ra trong một thời điểm mà phải để lại mô hình, sản phẩm và đội ngũ. Mỗi phong trào đều phải trả lời được những câu hỏi rất cụ thể: phục vụ ai, giải quyết việc gì, tạo ra sản phẩm gì và để lại giá trị gì cho xã hội. Đó cũng là lời nhắc để các phong trào hành động cách mạng thực sự bám sát nhu cầu của đất nước, của Nhân dân và nguyện vọng chính đáng của thanh niên. Tinh thần ấy đã nhanh chóng được chuyển hóa thành hành động. Chỉ 3 tuần sau Đại hội, BCH T.Ư Đoàn khóa XIII đã tổ chức hội nghị lần thứ hai, hoàn thiện Báo cáo chính trị theo ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và thông qua Chương trình hành động với 123 nhóm giải pháp. Bên cạnh đó, khung chương trình công tác toàn khóa, quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cho từng ủy viên Ban Chấp hành cũng được ban hành ngay, tạo nền tảng để Nghị quyết sớm đi vào cuộc sống. Tinh thần “hành động ngay” tiếp tục được Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Bùi Quang Huy nhấn mạnh tại hội nghị. Yêu cầu đặt ra không phải là ban hành thêm nhiều văn bản hay tổ chức nhiều cuộc họp, mà là triển khai nhanh, thực chất và đồng bộ. Sáng 31/7, T.Ư Đoàn tổ chức hội nghị toàn quốc triển khai nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Đại hội; buổi chiều các tỉnh, thành Đoàn phải triển khai ngay chương trình hành động của mình. Một điểm nhấn khác là phương châm “3 dễ, 3 rõ, 3 đo” được xác định là nguyên tắc xuyên suốt trong triển khai Nghị quyết. Mọi chương trình phải dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm; rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; đồng thời đo được kết quả đầu vào, đầu ra và sức lan tỏa. Một trong những yêu cầu mà Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Bùi Quang Huy nhấn mạnh: mỗi quý, mỗi đơn vị phải có ít nhất một kết quả nổi bật, cụ thể, có thể kiểm chứng. Đó là cách tiếp cận mới, chuyển từ đánh giá bằng số lượng hoạt động sang hiệu quả và giá trị tạo ra. Nhiều tỉnh, thành Đoàn đã khẩn trương xây dựng chương trình hành động, triển khai học tập Nghị quyết đến từng cơ sở, đồng thời cụ thể hóa bằng những công trình, phần việc gắn với chuyển đổi số, tình nguyện vì cộng đồng, hỗ trợ người dân và phát triển kỹ năng cho thanh niên. Khoảng cách từ nghị quyết đến thực tiễn vì thế đang được rút ngắn bằng những việc làm cụ thể, thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu. Tinh thần thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII đang lan tỏa mạnh mẽ từ Trung ương đến cơ sở, từ mỗi cán bộ Đoàn đến từng đoàn viên, thanh niên. Thước đo của nhiệm kỳ sẽ không nằm ở những khẩu hiệu, mà ở những công trình, phần việc, những kết quả cụ thể được tạo ra mỗi ngày. Đó cũng là cách tuổi trẻ khẳng định bản lĩnh, trách nhiệm và sứ mệnh làm chủ tương lai bằng hành động. L.TR Kiến tạo tương lai TIẾP THEO TRANG 1

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==