KHÔNG ĐỂ DOANH NGHIỆP CẢM NHẬN SỰ XÁO TRỘN Giữa tháng 3/2025, khi các Chi cục Hải quan khu vực chính thức vận hành theo mô hình mới, Hải Phòng là một trong những địa bàn chịu áp lực lớn nhất cả nước. Là cửa ngõ xuất nhập khẩu hàng đầu miền Bắc, mỗi ngày có hàng nghìn container hàng hóa được làm thủ tục qua hệ thống cảng biển. Chỉ cần quá trình chuyển đổi bộ máy xảy ra trục trặc, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp có thể bị ảnh hưởng ngay lập tức. Bởi vậy, trước thời điểm vận hành mô hình mới, Chi cục Hải quan khu vực III đã chủ động thông báo rộng rãi tới cộng đồng doanh nghiệp về các thay đổi liên quan đến bộ mã hải quan, hệ thống thư điện tử, thời gian chuyển đổi dữ liệu trên hệ thống cũng như các đầu mối hỗ trợ doanh nghiệp và người khai hải quan. Nhớ lại những ngày đầu chuyển đổi, ông Nguyễn Thái Hưng, Đội trưởng Hải quan cửa khẩu cảng Đình Vũ, Chi cục Hải quan khu vực III cho biết, đơn vị đã bố trí đầy đủ cán bộ tại các bộ phận nghiệp vụ, duy trì làm việc cả trong những ngày cuối tuần để hỗ trợ doanh nghiệp và xử lý ngay các vướng mắc phát sinh. "Chúng tôi xác định mục tiêu cao nhất là không để việc sắp xếp bộ máy ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu. Mọi phát sinh đều được xử lý ngay trong quá trình chuyển đổi để bảo đảm hoạt động thông quan diễn ra bình thường", ông Hưng chia sẻ. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng đã nhanh chóng phát huy hiệu quả. Chỉ trong hai ngày đầu vận hành theo mô hình mới, Chi cục Hải quan khu vực III đã xử lý gần 2.000 tờ khai, thông quan lượng hàng hóa có tổng kim ngạch hơn 166 triệu USD, số thuế phát sinh gần 70 tỷ đồng. Những con số ấy không chỉ phản ánh khối lượng công việc rất lớn mà còn cho thấy yêu cầu xuyên suốt mà ngành Hải quan đặt ra trong quá trình sắp xếp: bộ máy có thể thay đổi nhưng hoạt động thông quan không được phép gián đoạn. Ông Trần Mạnh Cường, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực III chia sẻ, để làm được điều đó, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở việc tổ chức lại bộ máy mà còn ở công tác cán bộ. Theo ông Cường, việc sắp xếp tại đơn vị được thực hiện rất thận trọng, trách nhiệm, công tâm, khách quan, công khai và minh bạch. Trong quá trình tham mưu, đề xuất nhân sự, đơn vị bám sát thực tiễn, lựa chọn những cán bộ có năng lực, phẩm chất phù hợp với từng vị trí việc làm theo nguyên tắc "vì việc bố trí người". "Cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, chúng tôi luôn chú trọng đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn, kỹ năng làm việc cho cán bộ, công chức nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới; đồng thời thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực", ông Cường cho hay. Tại Chi cục Hải quan khu vực V - đơn vị quản lý địa bàn Bắc Ninh và Thái Nguyên, nơi tập trung các tổ hợp sản xuất điện tử lớn của Samsung, Foxconn, Goertek cùng hàng nghìn doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng, khối lượng công việc tiếp tục tăng mạnh ngay cả khi bộ máy đã được tinh gọn. Trước áp lực ngày càng lớn, đơn vị xác định đồng hành cùng doanh nghiệp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Bên cạnh việc duy trì hoạt động thông quan thông suốt, Chi cục Hải quan khu vực V cũng thường xuyên tổ chức đối thoại, hướng dẫn thực hiện các quy định mới và kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong hoạt động xuất nhập khẩu. Những nỗ lực đó được phản ánh qua các con số cụ thể. Năm 2025, Chi cục Hải quan khu vực V đã xử lý hơn 2,54 triệu tờ khai hải quan, tăng 23% so với năm trước; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt trên 221 tỷ USD, tăng 22%, tiếp tục nằm trong nhóm dẫn đầu toàn ngành. Số doanh nghiệp thường xuyên làm thủ tục hải quan trên địa bàn cũng đã vượt mốc 8.000. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì trong năm 2026. Chỉ trong 5 tháng đầu năm, đơn vị đã tiếp nhận và giải quyết hơn 10.400 hồ sơ dịch vụ công trực tuyến, tăng gần 35% so với cùng kỳ năm trước. Tỷ lệ phân luồng xanh đạt gần 79%, góp phần rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp. ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP TRONG MÔ HÌNH MỚI Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Lưu Hưng, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Cục Hải quan cho biết, năm 2025 là năm đặc biệt đối với ngành Hải quan khi phải triển khai liên tiếp hai đợt sắp xếp tổ chức bộ máy theo chủ trương của Trung ương và Bộ Tài chính. Đợt thứ nhất diễn ra từ tháng 3/2025 khi Tổng cục Hải quan được tổ chức lại thành Cục Hải quan trực thuộc Bộ Tài chính và toàn hệ thống được sắp xếp theo mô hình 20 Chi cục Hải quan khu vực. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, khi cả nước triển khai sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, ngành Hải quan tiếp tục bước vào đợt điều chỉnh thứ hai để rà soát, sắp xếp lại địa bàn quản lý của các Chi cục Hải quan khu vực theo địa giới hành chính mới. "Việc sắp xếp bộ máy đã khó, nhưng vừa sắp xếp tổ chức vừa phải bảo đảm hoạt động xuất nhập khẩu thông suốt còn khó hơn rất nhiều", ông Hưng nói. Theo mô hình mới, ngành Hải quan được tổ chức theo 3 cấp gồm Cục Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực và Hải quan cửa khẩu, ngoài cửa khẩu. Sau hai đợt sắp xếp, toàn ngành giảm 485/902 đầu mối, tương đương 53,77%; tổ chức lại thành 20 Chi cục Hải quan khu vực; số đơn vị thuộc cơ quan Cục Hải quan giảm từ 16 xuống còn 12 đơn vị. Tuy nhiên, theo ông Hưng, thách thức lớn nhất không phải là thay đổi cơ cấu tổ chức mà là bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước và thông quan hàng hóa diễn ra liên tục. "Nếu doanh nghiệp phải chờ đợi thêm, hàng hóa bị ách tắc hoặc phát sinh khoảng trống quản lý thì cuộc sắp xếp sẽ không đạt mục tiêu đề ra. Vì vậy, yêu cầu xuyên suốt là bộ máy mới phải vận hành thông suốt ngay từ ngày đầu tiên", ông Hưng nhấn mạnh. Theo đại diện Cục Hải quan, quy mô thương mại của Việt Nam những năm gần đây liên tục mở rộng, số lượng doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu ngày càng tăng. Năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam lần đầu tiên vượt mốc 930 tỷ USD, tăng 18,2% so với năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Điều đó đồng nghĩa với việc bộ máy sau sắp xếp phải xử lý khối lượng hồ sơ, tờ khai và hàng hóa lớn hơn trước. Đặc biệt, sau khi tổ chức lại theo mô hình khu vực và tiếp tục điều chỉnh địa bàn quản lý, nhiều đơn vị được hình thành trên cơ sở hợp nhất từ hai đến ba cục hải quan địa phương trước đây. Địa bàn quản lý rộng hơn, số lượng doanh nghiệp nhiều hơn, trong khi yêu cầu về chất lượng phục vụ ngày càng cao. Ông Nguyễn Minh Giang, đại diện Công ty CP Giao nhận vận tải Con Ong khu vực miền Bắc chia sẻ, qua đợt sắp xếp vừa rồi điều cộng đồng doanh nghiệp quan tâm nhất không phải bộ máy thay đổi như thế nào mà là thủ tục có được giải quyết thông suốt hay không. "Trước khi thay đổi mô hình tổ chức, cơ quan hải quan đã thông tin đầy đủ tới doanh nghiệp. Trong quá trình triển khai, cán bộ hải quan hỗ trợ rất kịp thời nên hoạt động thông quan không bị ảnh hưởng", ông Giang nói. n Sau cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy lớn nhất trong nhiều năm qua, ngành Hải quan đã giảm hơn một nửa đầu mối trong khi hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục tăng tốc. Giữa áp lực khối lượng công việc ngày càng lớn, đội ngũ cán bộ, công chức Hải quan vẫn phải bảo đảm một yêu cầu xuyên suốt: không để doanh nghiệp cảm nhận sự xáo trộn từ bên trong bộ máy quản lý. DƯƠNG HƯNG Hải quan vượt áp lực sắp xếp, giữ dòng chảy xuất nhập khẩu thông suốt Sau sắp xếp, khối lượng công việc tăng hơn nhiều, song các cán bộ Hải quan đều cố gắng không để ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu "Có những thời điểm cán bộ vừa phải ổn định tổ chức, vừa phải xử lý khối lượng công việc rất lớn để bảo đảm không ảnh hưởng đến doanh nghiệp. Nhiều công chức phải làm thêm ngoài giờ để hoàn thành nhiệm vụ, bảo đảm hoạt động thông quan diễn ra thông suốt và không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là áp lực không nhỏ, nhưng cũng là động lực để các đơn vị tiếp tục đổi mới phương thức làm việc, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan". Ông NGUYỄN LƯU HƯNG, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Cục Hải quan Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ và Phó Cục trưởng Cục Hải quan Âu Anh Tuấn cùng đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, chỉ đạo tại Chi cục Hải quan khu vực III (TP Hải Phòng) CĐ12 DẪN DẮT TIÊN PHONG 21/6/2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==