7 n Thứ Năm n Ngày 2/7/2026 KHOA GIÁO Năm ngoái, số điểm này có hơn 16.000 thí sinh đạt được, năm nay chỉ còn không đến 1.400. Dẫu vậy, đây không phải là điều bất ngờ, khó dự đoán bởi trước đó, nhiều giáo viên dạy Ngữ văn đã nhận định, đề có sự phân hóa tốt năng lực của học sinh. Nhất là câu 1 phần Viết đặt vấn đề: “Làm thế nào để có những ‘Steve Jobs Việt Nam’?” là câu chiếm 2 điểm, phân hóa học sinh. PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, nhận định: “Phổ điểm đẹp, phân hoá tốt, có lợi cho các trường đại học sử dụng tuyển sinh”. PGS.TS Bùi Thanh Hoa, giảng viên cao cấp, Khoa Xã hội học, Trường Đại học Tây Bắc, cho rằng, đề thi Ngữ văn năm nay đã hoàn thành rất tốt nhiệm vụ của mình là đánh giá năng lực của học sinh để phục vụ việc xét tốt nghiệp THPT và phục vụ xét tuyển vào các trường đại học. Việc áp dụng mô hình Rubric với các tiêu chí và mức độ yêu cầu rõ ràng đã làm giảm tương đối nhiều sự chênh lệch giữa các giám khảo trong cùng một hội đồng thi, và giữa các hội đồng thi trên toàn quốc. Khi có một Rubric đủ mạnh, việc chấm thi không còn định tính mà có cơ sở vững chắc hơn. ĐỀ THI TIẾNG ANH KHÓ HƠN? Theo thầy Lê Trung Kiên, giáo viên bộ môn tiếng Anh tại Hà Nội, thống kê về phổ điểm tiếng Anh năm 2026 cho thấy sự suy giảm rõ rệt về điểm số so với năm 2025. Tỷ lệ bài có điểm dưới trung bình tăng lên hơn 50%, cao hơn nhiều so với mức 38% của năm 2025. Điểm trung bình giảm từ 5,38 xuống 5,07; điểm nhiều thí sinh đạt được rơi từ mốc 5,25 xuống 4,25. “Những thay đổi này cho thấy không chỉ một nhóm nhỏ bị ảnh hưởng, mà toàn bộ mặt bằng điểm bị kéo xuống. Độ lệch chuẩn tăng mạnh lên 1,68 và độ lệch tuyệt đối trung vị tăng lên 1,37 phản ánh phổ điểm loãng hơn, phân tán hơn, lệch trái rõ rệt”, thầy Kiên phân tích. Dù số bài điểm 10 tăng nhưng không đủ để bù lại sự gia tăng lớn của nhóm yếu. Nhiều học trò, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, có hoàn cảnh khó khăn, có ít điều kiện tiếp cận các chương trình tiếng Anh học thêm bên ngoài nhà trường. Theo thầy Kiên, kết quả này không hẳn phản ánh chất lượng dạy và học bộ môn tiếng Anh suy giảm so với năm trước, mà có lẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi cách ra đề. Đề thi khó hơn bởi kiến thức phủ ngoài khá nhiều so với nội dung được học trong sách giáo khoa, cách thức diễn đạt và văn phong ở các bài đọc trong đề có những yếu tố còn chưa hợp lý với đối tượng học sinh phổ thông nói chung trên cả nước. GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, nhận định: “Xu hướng học sinh học tốt tiếng Anh được miễn thi ngày càng nhiều, điểm trung bình thấp không phải vấn đề chất lượng dạy và học”. Theo GS Vinh, tiếng Anh là môn thi tự chọn, do đó thí sinh có năng lực không tốt sẽ chọn môn khác và nhiều thí sinh có khả năng tiếng Anh tốt sẽ được miễn thi hoặc có một cách quy đổi khác; xu hướng này sẽ ngày càng rõ. HÀ LINH Trong khi môn Ngữ văn giảm mạnh số bài thi đạt từ 9 điểm trở lên do đề thi có tính phân hóa cao, môn tiếng Anh dù xuất hiện nhiều điểm 10 hơn vẫn có hơn một nửa thí sinh có điểm dưới mức trung bình. Ngày 1/7, thí sinh trên toàn quốc nhận kết quả điểm thi tốt nghiệp THPT Các chuyên gia cho rằng, kết quả điểm thi phản ánh tác động của cách ra đề, mục tiêu phân loại thí sinh cũng như đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới việc dạy và học ở nhà trường. Với môn Toán và Hóa học đạt 10 điểm, Vật lí 9,75 điểm, Ngữ văn 8,75 điểm, Đặng Quỳnh Trang trở thành một trong hai thí sinh dẫn đầu cả nước về điểm tổ hợp. Bố mất khi Trang mới 2 tuổi; mẹ là điều dưỡng công tác tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Điện Biên, một mình gồng gánh nuôi hai chị em Trang khôn lớn. Có giai đoạn, khi mẹ Trang theo học hệ cao đẳng điều dưỡng tại Trường Cao đẳng Y dược Công cộng Bắc Ninh, cả ba mẹ con đều đi học. Với mức lương khoảng 13,4 triệu đồng/tháng, mẹ Trang vừa lo học phí, tiền ăn, vừa trang trải mọi chi phí sinh hoạt của cả gia đình nên cuộc sống gặp không ít khó khăn. “Có lúc em muốn đi làm thêm để phụ giúp mẹ, nhưng mẹ luôn bảo hai chị em chỉ cần tập trung học thật tốt, sau này có cuộc sống tốt hơn và theo đuổi được ước mơ của mình”, Trang nói. Ngoài chăm lo cho hai con, mẹ Trang còn là người trực tiếp chăm sóc ông bà đã lớn tuổi. Hiểu những vất vả của mẹ, Trang luôn tự nhủ phải nỗ lực học tập. Từ lớp 1 đến lớp 9, em đều đạt danh hiệu học sinh giỏi; ba năm học tại Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, em đều đạt danh hiệu học sinh xuất sắc. Bên cạnh đó, Trang liên tiếp đạt thành tích cao tại kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn Hóa học với giải Nhất năm lớp 10, giải Nhì năm lớp 11 và trở lại vị trí cao nhất năm lớp 12. “Em chưa bao giờ cảm thấy tự ti vì hoàn cảnh của mình. Em biết mẹ đã rất vất vả nên hai chị em càng phải cố gắng nhiều hơn”, Trang chia sẻ. Không chỉ học giỏi, Trang còn tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện. Mùa hè năm lớp 11, em tham gia chương trình “Ánh lửa trao tay”, bán hàng gây quỹ hỗ trợ học sinh khuyết tật tại Trường THCS dân lập Dạy trẻ câm điếc Hà Nội. Những ngày trực tiếp bán hàng, gặp gỡ và tiếp xúc với các em nhỏ đã giúp Trang cảm nhận sâu sắc hơn về sự sẻ chia, nghị lực và ý chí vươn lên trong cuộc sống. Chính những trải nghiệm từ các hoạt động thiện nguyện cùng sự đồng hành của gia đình và thầy cô đã nuôi dưỡng ước mơ trở thành giáo viên Toán của nữ sinh Điện Biên. Em bắt đầu yêu thích các môn khoa học tự nhiên từ năm lớp 8. Với Trang, điều quan trọng nhất không phải làm được ngay mà là kiên trì sửa từng lỗi sau mỗi lần làm bài. Khoảng 3-4 tháng trước kỳ thi tốt nghiệp THPT, Trang tập trung luyện đề và hệ thống lại lý thuyết. Mỗi ngày em làm từ 2-3 đề, những ngày cận thi có khi hoàn thành 5-6 đề. Trước ngày thi, nữ sinh duy trì thói quen đi ngủ từ 21 giờ, không thức khuya ôn bài và hạn chế sử dụng điện thoại để giữ tâm lý ổn định. Với môn Ngữ văn, Trang bắt đầu tăng cường ôn tập khoảng một tháng trước kỳ thi. Ngoài giờ học trên lớp, em sử dụng các chatbot AI như ChatGPT... như một “người chấm bài”. “Em yêu cầu AI đưa ra những dạng câu hỏi thường gặp, tự viết bài rồi nhờ phân tích, chỉ ra những ý còn thiếu, những lỗi trong lập luận và gợi ý cách hoàn thiện bài viết”, Trang chia sẻ. Ngoài môn Hóa học được học thêm trực tiếp tại trường, với các môn còn lại, Trang chủ yếu tự học và theo các khóa học trực tuyến. Theo cô Bùi Thị Anh, Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, ngay từ khi Trang nhập học, nhà trường đã nắm được hoàn cảnh đặc biệt của em và luôn quan tâm, tạo điều kiện để em tiếp cận các suất học bổng cũng như nguồn hỗ trợ từ cựu học sinh. “Trang là học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhưng luôn giàu ý chí, nghị lực. Với hai lần đạt giải Nhất học sinh giỏi cấp tỉnh môn Hóa học ở lớp 10 và lớp 12, em đã cho thấy sự bền bỉ trong học tập. Chúng tôi luôn xem Trang là tấm gương để lan tỏa tinh thần vượt khó tới các học sinh khác”, cô nói. THÊM ĐỘNG LỰC PHẤN ĐẤU Với tổng điểm 38,5 ở 4 môn thi, nữ sinh Phạm Bích Phương, học sinh Trường THPT Thanh Miện II (xã Bắc Thanh Miện, TP Hải Phòng), đã trở thành một trong hai thủ khoa toàn quốc kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Em đạt điểm 10 ở các môn Toán và Hóa học, 9,5 điểm môn Vật lý và 9 điểm môn Ngữ văn. Trao đổi với phóng viên báo Tiền Phong, ông Hứa Tiến Nam, Hiệu trưởng Trường THPT Thanh Miện II chia sẻ, suốt ba năm học THPT, Bích Phương luôn là học sinh có thành tích nổi bật, chăm chỉ, nghiêm túc trong học tập và có tinh thần tự học cao. Ngoài giờ chính khóa, Bích Phương và các em học sinh khác kiên trì tự rèn luyện thêm ở nhà. Khi gặp bài khó, các em chủ động trao đổi và được các thầy cô hỗ trợ giải đáp. “Thành tích của em sẽ tiếp thêm động lực để các thế hệ học sinh tiếp tục phấn đấu, khẳng định học sinh ở khu vực nông thôn hoàn toàn có thể chinh phục những thành tích cao nếu có quyết tâm và phương pháp học tập phù hợp”, ông Nam chia sẻ. THÀNH ĐẠT- NGUYỄN HOÀN Mồ côi bố từ khi còn nhỏ, Đặng Quỳnh Trang (SN 2008, tỉnh Điện Biên), học sinh lớp 12C3, Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, đạt 38,5/40 điểm, trở thành một trong hai thí sinh có điểm tổ hợp xét tốt nghiệp THPT cao nhất cả nước năm 2026. Hai nữ sinh ở Điện Biên, Hải Phòng trở thành thủ khoa toàn quốc Đặng Quỳnh Trang chụp ảnh lưu niệm cùng mẹ (bên phải) và cô Bùi Thị Thu Hà (bên trái) ẢNH: NVCC Ngữ văn phân loại tốt, tiếng Anh còn trăn trở Chân dung nữ sinh Hải Phòng là một trong hai thủ khoa toàn quốc trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==