12 n Thứ Tư n Ngày 24/6/2026 QUỐC TẾ Thông tin được công bố chỉ vài ngày sau khi hai bên đạt được biên bản ghi nhớ tại Thụy Sĩ, mở ra hy vọng hạ nhiệt một trong những cuộc khủng hoảng địa chính trị kéo dài nhất thế giới. Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, Iran đã đồng ý cho phép các cuộc thanh sát hạt nhân quốc tế được nối lại, đồng thời cam kết sử dụng một phần nguồn tiền được giải ngân để mua các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ. Tuy nhiên, phía Tehran nhanh chóng phát tín hiệu thận trọng. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei khẳng định, nước này không đưa ra bất kỳ cam kết mới nào liên quan chương trình hạt nhân trong các cuộc đàm phán tại Thụy Sĩ. Ông nhấn mạnh, mọi hoạt động hợp tác với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) sẽ phải tuân thủ các quy định hiện hành của Quốc hội Iran và Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao. Các nhà quan sát nhận định, đây là dấu hiệu cho thấy khoảng cách giữa những gì Washington kỳ vọng và những gì Tehran sẵn sàng chấp nhận vẫn còn khá lớn. Việc nối lại các cuộc thanh sát, nếu diễn ra, sẽ đối mặt hàng loạt thách thức pháp lý, kỹ thuật và hậu cần, đặc biệt tại những cơ sở từng bị ảnh hưởng bởi các cuộc tấn công quân sự thời gian qua. DÒNG TIỀN DẦU MỎ SẼ CHẢY MẠNH Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của thỏa thuận là quyết định tạm thời nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với ngành dầu khí Iran. Trong nhiều năm, dù vẫn xuất khẩu được dầu thô, Iran buộc phải bán với mức giá thấp hơn đáng kể so với thị trường do các khách hàng lo ngại nguy cơ bị Mỹ trừng phạt thứ cấp. Nay, việc được phép tiếp cận thị trường quốc tế một cách thuận lợi hơn có thể giúp Tehran thu về hàng trăm triệu USD doanh thu bổ sung mỗi tháng. Giới phân tích tại Washington đánh giá đây là sự thay đổi chính sách mang tính bước ngoặt. Tuy nhiên, Nhà Trắng khẳng định việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt sâu rộng hơn vẫn phụ thuộc vào việc Iran thực hiện đầy đủ các cam kết trong thỏa thuận. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng phát đi thông điệp cứng rắn khi nhấn mạnh hiệu quả của các cuộc đàm phán phụ thuộc vào việc các bên tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ đã thống nhất. Ông cho rằng, những tuyên bố nằm ngoài nội dung thỏa thuận không giúp thúc đẩy tiến trình đối thoại. LI-BĂNG TIẾP TỤC LÀ ĐIỂM NÓNG Trong khi Mỹ và Iran tìm kiếm tiếng nói chung, tình hình Libăng vẫn là phép thử lớn đối với mọi nỗ lực hòa giải. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội Israel sẽ tiếp tục hiện diện tại miền Nam Li-băng và phá hủy cơ sở hạ tầng của lực lượng Hezbollah. Tuy nhiên, cựu Thủ tướng Israel Naftali Bennett công khai chỉ trích chính phủ, cáo buộc ông Netanyahu không nói đúng sự thật khi khẳng định Israel vẫn có toàn quyền hành động quân sự tại Li-băng. Theo ông Bennett, binh sĩ Israel tại thực địa đang phải tuân thủ nhiều hạn chế mới, trong khi các tay súng Hezbollah bị cáo buộc đang tái thiết lực lượng và khôi phục hoạt động tại khu vực biên giới. Về phía Hezbollah, Phó Chủ tịch Hội đồng Chính trị Mahmoud Qamati cảnh báo lực lượng này sẽ đáp trả tương xứng trước bất kỳ hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn nào của Israel. Ông khẳng định Hezbollah vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất. Ngày 23/6, vòng đàm phán mới do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Li-băng cũng bắt đầu tại Washington. Li-băng yêu cầu Israel rút quân khỏi khu vực miền Nam nước này, trong khi Israel tiếp tục thúc đẩy mục tiêu giải giáp Hezbollah. Sự thành công hay thất bại của các cuộc đối thoại tại Washington được đánh giá sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tương lai của thỏa thuận Mỹ - Iran. Nếu các điểm nóng tại Li-băng được kiểm soát, Trung Đông có thể tiến gần hơn tới một giai đoạn ổn định hiếm hoi. Ngược lại, chỉ một vụ đụng độ lớn cũng có thể khiến những tín hiệu hòa dịu vừa xuất hiện nhanh chóng tan biến. THÁI AN (theo Al Jazeera, CNN) Theo bản tin của hãng thông tấn KCNA ngày 23/6, ông Kim cho rằng việc phát huy vị trí quốc gia hạt nhân là cần thiết trong môi trường an ninh quốc tế “khó dự đoán và phức tạp”. Theo KCNA, những “sự cố và biến chuyển khó có thể tưởng tượng nổi” do các thế lực bá quyền gây nên, tạo ra những cuộc đối đầu ngày càng bạo lực hơn trên thế giới. Ông Kim đưa ra phát biểu trên tại cuộc họp của Trung ương đảng Lao động Triều Tiên, diễn ra từ ngày 20-22/6. Nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng cho rằng quân đội Mỹ và Hàn Quốc đang khiến tình hình an ninh trên bán đảo Triều Tiên trở nên nhạy cảm hơn từ việc liên tục nâng cấp thế trận hạt nhân chung. KCNA dẫn lời ông Kim nhấn mạnh: “Không ngừng mở rộng và tăng cường sức mạnh hạt nhân… cũng như thực thi triệt để vị trí của một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân là con đường đúng và duy nhất để chủ động, tự tin ứng phó tình hình quân sự và chính trị quốc tế ngày càng phức tạp theo nhiều cách khác nhau”. Tuy nhiên, KCNA không nêu rõ những bước đi cụ thể mà Triều Tiên có thể thực hiện liên quan kho vũ khí hạt nhân của nước này. Bên cạnh đó, ông Kim cũng chỉ đạo tăng cường phát triển các loại vũ khí thông thường và đẩy nhanh tiến độ đóng tuần dương tên lửa dẫn đường chiến lược có lượng giãn nước 10.000 tấn. BÌNH GIANG (theo Reuters) Triều Tiên tuyên bố đanh thép về chương trình hạt nhân Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un tuyên bố nước này sẽ thực thi vị thế một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, coi đó là cách duy nhất để ứng phó với tình hình an ninh toàn cầu ngày càng phức tạp và khó khăn. MỸ MỞ KHÓA 12 TỶ USD CHO IRAN: Bước ngoặt lịch sử hay canh bạc mới ở Trung Đông? Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 23/6 cho biết Tehran và Washington đã đạt được thỏa thuận giải phóng 12 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran, trong bối cảnh Mỹ đồng thời nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt nhằm cho phép Iran tiếp tục xuất khẩu dầu mỏ và sản phẩm hóa dầu đến ngày 21/8. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng, việc ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân quan trọng hơn những hậu quả kinh tế tiềm tàng của một cuộc chiến kéo dài ẢNH: SPECIAL EURASIA Iran đã đồng ý thiết lập đường dây nóng điện thoại để “ngăn ngừa và giải quyết mọi hiểu lầm” với Mỹ hoặc các nước khác khi tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, CNN đưa tin ngày 23/6. Lưu lượng giao thông qua eo biển đang tăng đều đặn, với ít nhất hai chục tàu thương mại đã đi qua trong 24 giờ qua, theo dữ liệu của MarineTraffic. Trước chiến tranh, trung bình mỗi ngày có khoảng 110 tàu thuyền đi qua eo biển. Triều Tiên tự tuyên bố là quốc gia hạt nhân và khẳng định không điều gì có thể thuyết phục họ từ bỏ kho vũ khí nguyên tử, bất chấp nỗ lực của Mỹ, Trung Quốc và Hàn Quốc nhiều năm qua. “Tôi nghĩ ông ấy là một người dễ mến”, ông Trump nói với các phóng viên tại sự kiện ở Phòng Bầu dục ngày 22/6, nhưng sau đó cho rằng ông Starmer điều hành sai chính sách năng lượng của Anh khi không khai thác dầu Biển Bắc và để “các tuabin gió mọc khắp nơi”. “Anh nhập khẩu phần lớn năng lượng. Các bạn biết từ đâu không? Na Uy. Các bạn biết họ lấy dầu ở đâu không? Biển Bắc. Anh có trữ lượng tài nguyên ở Biển Bắc dồi dào hơn nhiều, nhưng họ không muốn khai thác vì lý do môi trường”, Tổng thống Trump nói. Nhà lãnh đạo Mỹ gọi ông Starmer là “một người bạn của tôi”, nhưng không nhiệt tình ủng hộ Mỹ trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và trong cuộc chiến với Iran. Hai người từng căng thẳng về vấn đề sử dụng các căn cứ quân sự của Anh ở đảo Síp để lực lượng Mỹ tấn công vào Iran. Nhà lãnh đạo Mỹ tỏ ra thất vọng vì Anh mất quá nhiều thời gian phê chuẩn đề nghị của Mỹ về việc sử dụng căn cứ RAF Akrotiri ở Síp để không kích các mục tiêu Iran. “Ông ấy nói chúng tôi không thể sử dụng hòn đảo để hạ cánh. Đó là lần đầu tiên tôi thấy như vậy”, ông Trump nói. Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông Starmer cuối cùng đã nhượng bộ nhưng đó là “quyết định tồi” và “đã khiến ông ấy bị tổn hại nặng nề”. “Tôi chúc ông ấy mọi điều tốt lành. Nhưng ông ấy có 2 vấn đề: Năng lượng và nhập cư, và tội phạm. Nhưng chủ yếu là năng lượng và nhập cư. Ông ấy đã tự làm tổn hại bản thân rất, rất nghiêm trọng”, ông Trump nói. Ngày 22/6, ông Starmer thông báo ông sẽ từ chức lãnh đạo Công đảng nhưng vẫn tiếp tục đảm nhiệm vị trí thủ tướng trong giai đoạn chuyển giao có trật tự. Quyết định được đưa ra sau nhiều tháng ông chịu áp lực từ nhiều nghị sĩ trong đảng và ủng hộ suy giảm. Chính trị gia kỳ cựu của Công đảng Andy Burnham, cựu thị trưởng Manchester, trở thành ứng viên hàng đầu kế nhiệm ông Starmer, có thể trở thành thủ tướng thứ 7 của Anh trong 1 thập kỷ. BÌNH GIANG (theo Reuters) Tổng thống Trump chỉ trích ông Starmer sau khi từ chức thủ tướng Anh Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích Thủ tướng Anh sắp mãn nhiệm Keir Starmer, sau khi nhà lãnh đạo Công đảng tuyên bố sẽ từ chức. Ông Trump cho rằng, ông Starmer đã “tự gây tổn hại nghiêm trọng đến bản thân” trong những vấn đề năng lượng, nhập cư và ứng xử với Washington. Chủ tịch Triều Tiên Kim Jong Un ẢNH: KCNA
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==