3 THỜI SỰ n Thứ Sáu n Ngày 19/6/2026 Phát biểu tại Hội nghị, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói rằng, Nga và ASEAN cần đưa thương mại hai chiều tăng gấp đôi trong 10 năm tới, mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học công nghệ, an ninh sinh học, năng lượng hạt nhân dân sự, kết nối, logistics… Trong bối cảnh các biến động khó lường tác động sâu sắc đến an ninh và phát triển của nhiều quốc gia và khu vực, lãnh đạo ASEAN và Nga nhất trí đẩy mạnh quan hệ hai bên nhằm ứng phó hiệu quả hơn với các thách thức và đóng góp vào xây dựng môi trường hòa bình, ổn định, thuận lợi cho phát triển ở hai khu vực. Do đó, Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga không chỉ là một sự kiện, mà còn là khởi đầu của một chương hợp tác mới thực chất hơn, hiệu quả hơn, gắn kết hơn và cùng mang lại nhiều lợi ích hơn. Hai bên cam kết tăng cường đối thoại cấp cao, hợp tác sâu rộng và thực chất về thương mại, đầu tư, khoa học, công nghệ, giáo dục, đào tạo, giao lưu nhân dân… và các lĩnh vực mới nổi như kinh tế số, đổi mới sáng tạo, AI, an ninh mạng, hợp tác biển… Đặc biệt, hai bên nhất trí đưa năng lượng thành một trọng tâm ưu tiên, đồng thời tăng cường hợp tác an ninh lương thực và chuỗi cung ứng nông nghiệp. Hợp tác văn hóa cũng sẽ được đẩy mạnh nhằm gắn kết hơn nữa hai khu vực. Bên cạnh đó, để mở rộng không gian hợp tác, ASEAN và Nga nhất trí tăng cường liên kết ASEAN-Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU), tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã có giữa EAEU với Việt Nam và với Singapore, đẩy mạnh hợp tác giữa ASEAN với SCO, và trao đổi các khả năng hợp tác với BRICS... Các nước đề cao đối thoại, hợp tác, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên cơ sở luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc, ứng xử trách nhiệm với các vấn đề liên quan đến hòa bình, ủng hộ chủ nghĩa đa phương và tiếp tục thúc đẩy cấu trúc khu vực mở, minh bạch, tự cường, với ASEAN đóng vai trò trung tâm; nhấn mạnh tầm quan trọng của hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn hàng hải và hàng không, thương mại không bị cản trở phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982. ASEAN và Nga cũng hoan nghênh và đánh giá cao thỏa thuận vừa đạt được giữa Mỹ và Iran về tình hình Trung Đông. THÚC ĐẨY QUAN HỆ ASEAN-NGA HIỆU QUẢ VÀ THỰC CHẤT Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam-Nga, ủng hộ Nga phát huy vai trò, đóng góp tích cực hơn nữa vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở châu Á-Thái Bình Dương và thế giới. Thủ tướng khẳng định, trước những biến động phức tạp, khó lường, ASEAN và Nga cần chủ động cùng nhau kiến tạo môi trường ổn định, cân bằng và bền vững hơn. Việt Nam ủng hộ việc giải quyết hòa bình các bất đồng, xung đột trên cơ sở luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc, UNCLOS 1982, cùng đóng góp vào thúc đẩy đối thoại, tìm kiếm giải pháp hòa bình bền vững. Việt Nam hoan nghênh thỏa thuận giữa Mỹ và Iran về tình hình Trung Đông, hy vọng các bên sẽ thực hiện hiệu quả thỏa thuận, hướng tới hòa bình lâu dài vì lợi ích của khu vực và cộng đồng quốc tế. Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu ba định hướng lớn nhằm thúc đẩy quan hệ ASEAN-Nga hiệu quả và thực chất. Thứ nhất, nâng tầm chiến lược quan hệ thông qua tổ chức định kỳ Hội nghị Cấp cao ASEAN-Nga, tăng cường quan hệ giữa AIPA và Quốc hội Nga, thúc đẩy những nguyên tắc, giá trị cốt lõi hai bên cùng chia sẻ và nhất quán ủng hộ. Thứ hai, hợp tác thực chất hơn thông qua tháo gỡ các nút thắt về logistics, tiếp cận thị trường và cơ chế thanh toán, đưa kim ngạch thương mại hai chiều lên 45 tỷ USD vào năm 2035; thúc đẩy hợp tác giáo dục, đào tạo, thanh niên, văn hóa, du lịch. Thứ ba, nâng cao tự cường và sức chống chịu, đặc biệt đưa năng lượng trở thành một trụ cột hợp tác chính, thiết lập cơ chế ưu tiên cung ứng phân bón, nguyên liệu thức ăn chăn nuôi và công nghệ nông nghiệp; nâng cao tự cường số, đóng góp vào triển khai Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng. Thủ tướng cũng thông báo Việt Nam sẽ đăng cai Hội nghị Cấp cao các nhà ngoại giao trẻ ASEAN-Nga trong năm 2027. BÌNH GIANG 3 định hướng lớn nhằm nâng tầm chiến lược ASEAN-Nga Kết thúc Hội nghị, các lãnh đạo ASEAN và Nga nhất trí thông qua Tuyên bố Kazan 2026 "ASEAN-Nga: Đoàn kết trong đa dạng - 35 năm đồng hành", Tuyên bố ASEAN-Nga về hợp tác năng lượng và Tuyên bố ASEAN-Nga về hợp tác văn hóa, cùng Kế hoạch công tác ASEAN-Nga giai đoạn 2026-2030. Dự Phiên họp toàn thể Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN-Nga tại Kazan, Liên bang Nga ngày 18/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu ba định hướng lớn nhằm thúc đẩy quan hệ ASEAN-Nga hiệu quả và thực chất. Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin đón trưởng đoàn các nước thành viên ASEAN ẢNH: VGP Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Phiên họp toàn thể Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga ẢNH: TTXVN thác, tổng hợp, thương mại hóa sẽ làm suy yếu nền tảng kinh tế của báo chí. Bảo vệ bản quyền là bảo vệ lao động chân chính và chất lượng thông tin trong xã hội. Vấn đề cuối cùng vẫn là con người. Mọi định hướng, chiến lược đều phụ thuộc vào con người. Nhà báo trong kỷ nguyên số phải biết làm việc với dữ liệu, công cụ số, mạng xã hội, nguồn tin mở và các chuẩn mực an toàn thông tin. Càng nhiều công cụ, nhà báo càng cần bản lĩnh. Cần tránh tình trạng đăng trước kiểm chứng sau hay để mạng xã hội dẫn dắt. Người làm báo không được phép đánh đổi uy tín để tăng lượt xem. Trước khi đăng một tác phẩm báo chí, người làm báo cần trả lời ba câu hỏi: có đúng không, có cần thiết không, có ích cho xã hội không? Lãnh đạo cơ quan báo chí cũng phải thay đổi. Tổng biên tập trong tòa soạn số không chỉ là người duyệt nội dung, mà còn phải kiến tạo chiến lược sản phẩm, dữ liệu, công chúng, công nghệ và nhân lực. Cơ quan báo chí cần một văn hóa làm việc mới: chuyên nghiệp, kỷ luật trong kiểm chứng, nhanh nhạy trong phản ứng, cởi mở với đổi mới, sẵn sàng thử nghiệm nhưng không dễ dãi với chuẩn mực. Đào tạo lại đội ngũ phải trở thành nhiệm vụ thường xuyên, tập trung vào kiểm chứng số, an toàn dữ liệu, báo chí đa nền tảng, đạo đức AI và tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ. Trong bối cảnh Luật Báo chí số 126/2025/ QH15 sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, việc hoàn thiện thể chế báo chí số là hết sức cần thiết. Thể chế phải bảo vệ quyền tác nghiệp đúng pháp luật, khuyến khích đổi mới sáng tạo, tạo hành lang cho tòa soạn số, kinh tế báo chí số, báo chí dữ liệu, bảo vệ bản quyền và sử dụng AI có trách nhiệm. Đồng thời, kỷ cương báo chí phải được giữ nghiêm; các sai phạm về thông tin, đạo đức nghề nghiệp, lợi dụng báo chí để trục lợi phải được xử lý kịp thời. Một nhiệm vụ cấp thiết là hình thành năng lực kiểm chứng thông tin ở quy mô quốc gia. Cần có sự kết nối chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, cơ quan báo chí chủ lực, chuyên gia công nghệ, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp nền tảng và cộng đồng để phát hiện, xác minh, cảnh báo, phản bác tin giả, giả mạo phát ngôn, giả mạo hình ảnh cơ quan nhà nước và các hoạt động tán phát gây nhiễu thông tin. Mạng lưới đó phải vận hành nhanh, có quy trình rõ ràng, dùng dữ liệu và chứng cứ để thuyết phục công chúng. Trong toàn bộ quá trình đổi mới nền báo chí, phải đặt công chúng ở vị trí trung tâm. Công chúng số hiện nay không chỉ tiếp nhận thông tin mà thường xuyên phản hồi, đặt câu hỏi, kiểm chứng ngược, góp ý, cung cấp dữ liệu và đòi hỏi báo chí minh bạch hơn. Báo chí phải biết lắng nghe nhưng không chạy theo mọi cảm xúc tức thời, tôn trọng tranh luận nhưng tuyệt đối không dung dưỡng thông tin độc hại. Với giới trẻ, báo chí có thể đổi mới để tiếp cận tốt hơn bằng ngôn ngữ, định dạng, nền tảng phù hợp nhưng không được hạ thấp chuẩn mực. Báo chí phải biết lắng nghe nhưng không chạy theo mọi cảm xúc tức thời, tôn trọng tranh luận nhưng tuyệt đối không dung dưỡng thông tin độc hại. Với giới trẻ, báo chí có thể đổi mới để tiếp cận tốt hơn bằng ngôn ngữ, định dạng, nền tảng phù hợp nhưng không được hạ thấp chuẩn mực. Báo chí Cách mạng Việt Nam trong kỷ nguyên số vì vậy phải kết hợp hài hòa giữa bản lĩnh chính trị và năng lực công nghệ, giữa lý tưởng cách mạng và tư duy đổi mới, giữa tính chiến đấu và tính nhân văn, giữa trách nhiệm quốc gia và khả năng hội nhập. Làm chủ không gian số không thể chỉ bằng khẩu hiệu mà phải bắt đầu từ từng tòa soạn, từng quy trình kiểm chứng, từng kho dữ liệu, từng sản phẩm báo chí, từng lớp đào tạo và từng ứng xử của nhà báo trước công chúng. Nhân dịp kỷ niệm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, tôi mong rằng các cơ quan báo chí và mỗi nhà báo sẽ biến truyền thống cách mạng thành động lực cho đổi mới. Các cơ quan báo chí cần trở thành một tòa soạn số hiện đại, một trung tâm dữ liệu và tri thức, một địa chỉ tin cậy của nhân dân. Các nhà báo tiếp tục là chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng - văn hóa - thông tin số, vững bản lĩnh, trong sáng đạo đức, sâu sắc nhân văn, tinh thông công nghệ. Với định hướng đó, tôi tin tưởng rằng báo chí cách mạng Việt Nam sẽ tiếp tục đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân trong thời đại số. TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM THỦ TƯỚNG LÊ MINH HƯNG:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==