Từ những chuyến đi ấy, một cuộc chuyển mình thầm lặng nhưng sâu sắc của y tế cơ sở đang bắt đầu: lấy phòng bệnh làm gốc, lấy người dân làm trung tâm. ĐI TỪNG NGÕ, GÕ CỬA TỪNG NHÀ TÌM BỆNH NHÂN Những ngày qua, cứ 6 giờ 30 phút sáng, BS-CK2 Nguyễn Văn Gấm, Giám đốc Trạm Y tế xã Hiệp Phước, TPHCM, lại cùng đồng nghiệp chất đầy thiết bị lên xe máy để lên đường. Điểm đến của họ không phải bệnh viện hay phòng khám mà là những con hẻm nhỏ, những khu dân cư nằm sát kênh rạch, nơi tập trung nhiều người cao tuổi, người có bệnh nền, người neo đơn hoặc các hộ gia đình còn khó khăn. “Bác sĩ đến khám bệnh kìa bà Luận ơi”. Nghe tiếng gọi từ đầu con hẻm nhỏ của người hàng xóm, bà Đoàn Thị Luận (62 tuổi, xã Hiệp Phước, TPHCM) vội gác cây chổi đang quét dở ngoài sân rồi tất tả chạy vào nhà lấy căn cước công dân. Chỉ ít phút sau, khoảng sân trước nhà đã trở thành một phòng khám đặc biệt. Không có quầy tiếp nhận, không có hàng ghế chờ, cũng chẳng có tiếng loa gọi số thứ tự. Trên chiếc bàn nhựa, các bác sĩ lần lượt bày ra máy đo huyết áp, thiết bị kiểm tra đường huyết, xét nghiệm mỡ máu, acid uric cùng nhiều dụng cụ y tế khác được lấy từ chiếc túi y tế thông minh. Đây là lần đầu tiên trong đời bà Luận được bác sĩ đến tận nhà để khám bệnh. Trước đây, mỗi khi cần kiểm tra sức khỏe, bà phải thuê xe ôm hoặc bắt xe buýt đến cơ sở y tế cách nhà khoảng 7km. Tiền khám không phải là gánh nặng lớn nhất mà chính việc đi lại khiến người phụ nữ ngoài 60 tuổi nhiều lần ngần ngại. Có những hôm thấy cơ thể chưa có dấu hiệu bất thường, bà Luận tự nhủ “để hôm khác đi khám”, rồi lần lữa hết tuần này sang tháng khác... Sau khi hỏi kỹ về thói quen ăn uống, giấc ngủ, tình trạng vận động hằng ngày, BS-CK2 Nguyễn Văn Gấm nhẹ nhàng lấy máu xét nghiệm nhanh và kiểm tra các chỉ số sức khỏe. Với tiền căn bị tăng huyết áp, tiền đái tháo đường, bà Luận là nhóm bệnh nhân cần được theo dõi, điều trị liên tục. Trước khi rời đi, BS Gấm không quên căn dặn: “Cô nhớ giảm ăn mặn lại nhé, không tốt cho tim và thận đâu. Nhà gần sông thì tranh thủ đi bộ nhiều hơn, vừa vận động vừa thư giãn”. Nghe bác sĩ căn dặn, bà Luận cười tươi như trút được gánh nặng. “Khám miễn phí mà kỹ lắm. Bác sĩ hỏi đủ thứ, từ chuyện ăn uống tới sinh hoạt hằng ngày. Nếu vài tháng lại xuống khám một lần thì tốt quá. Người già như tụi tôi nhiều khi muốn đi bệnh viện nhưng ngại đường xa lắm” - bà Luận nói. Điểm đến tiếp theo là nhà bà Trần Thị Ngọc Xoàn (69 tuổi). Người phụ nữ này từng nhiều năm không đi khám sức khỏe vì cho rằng cơ thể không đau, nghĩa là vẫn còn khỏe mạnh. Chỉ đến khi tham gia làm cộng tác viên sức khỏe cộng đồng, bà mới hiểu nhiều căn bệnh nguy hiểm như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu có thể âm thầm tiến triển suốt nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ rệt. “Ngày xưa, tôi nghĩ không đau là không bệnh. Giờ mới biết có nhiều bệnh nằm im trong người cả chục năm. Hôm nay tranh thủ kiểm tra đường huyết, huyết áp với mỡ máu xem sao. Bà con ở đây ai cũng mừng vì bác sĩ đến tận nhà. Có người muốn đi khám nhưng kinh tế eo hẹp, có người già quá không đi nổi” - bà Xoàn kể. Trong lúc bác sĩ đang kiểm tra huyết áp cho bà Xoàn, một cụ ông hơn 80 tuổi chống gậy từ nhà bên cạnh bước sang. Nghe tin có bác sĩ tới khám, ông muốn được kiểm tra sức khỏe luôn. Những tình huống như vậy diễn ra gần như mỗi ngày kể từ khi mô hình được triển khai. “Mỗi lần chúng tôi đến một nhà khám bệnh, bà con lại chỉ sang nhà khác nhờ khám giúp. Có những người trước giờ chưa từng kiểm tra sức khỏe định kỳ. Cũng có những bệnh nhân đã bỏ thuốc quá lâu. Nếu không chủ động đến tận nơi, rất khó phát hiện để điều trị cho bà con ” - BS Gấm chia sẻ. XÂY DỰNG HỆ THỐNG Y TẾ GẦN DÂN Trường hợp khiến BS Gấm nhớ nhất là cụ bà sống một mình. Khi đội chăm sóc sức khỏe đến nhà, cụ đã ngừng uống thuốc điều trị tăng huyết áp gần một năm vì không còn người đưa đi khám. Hôm đó, chỉ số huyết áp ở mức rất cao. Nếu tiếp tục bỏ điều trị, nguy cơ đột quỵ có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Ngay sau đó, cụ được kết nối trở lại với chương trình quản lý bệnh mạn tính của trạm y tế để tiếp tục theo dõi và nhận thuốc định kỳ. “Điều chúng tôi lo nhất không phải là những người đang nằm viện mà là những người đã biến mất khỏi hệ thống chăm sóc sức khỏe” - bác sĩ Gấm nói và cho biết, không chỉ phát hiện bệnh mới, 4 n Thứ Năm n Ngày 18/6/2026 XÃ HỘI Thay vì ngồi chờ bệnh nhân tìm đến cơ sở y tế, những bác sĩ ở TPHCM khoác túi y tế, chạy xe máy len lỏi qua từng con hẻm, gõ cửa từng nhà để khám bệnh, phát hiện nguy cơ từ sớm và đưa người dân trở lại hệ thống chăm sóc sức khỏe. Khám bệnh tại nhà cho người dân TPHCM đang đẩy mạnh chiến dịch khám sức khỏe cho toàn dân ẢNH: VÂN SƠN HỖ TRỢ LÊN TỚI 20 TRIỆU ĐỒNG/THÁNG Sở Y tế Hà Nội cho biết, HĐND TP Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách phát triển hệ thống y tế Thủ đô. Trong đó, ngoài các chế độ hiện hành của Trung ương, Hà Nội sẽ hỗ trợ thêm kinh phí hằng tháng cho bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật y được cử đi luân phiên liên tục từ 1 tháng trở lên tại các cơ sở y tế. Các mức hỗ trợ sẽ được phân theo trình độ chuyên môn, cụ thể: Giáo sư, phó giáo sư tham gia luân phiên chuyên môn tại tuyến dưới được hỗ trợ 20 triệu đồng/ tháng; Tiến sĩ và bác sĩ chuyên khoa II được hỗ trợ 17 triệu đồng/ tháng; bác sĩ nội trú, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa I nhận 12 triệu đồng/ tháng; bác sĩ được hỗ trợ 10 triệu đồng/tháng. Đối với điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật y có trình độ cử nhân, mức hỗ trợ là 8 triệu đồng/tháng; trình độ cao đẳng được hỗ trợ 6 triệu đồng/tháng. Theo đánh giá của thành phố, chính sách này nhằm khuyến khích đội ngũ chuyên môn cao trực tiếp tham gia hỗ trợ tuyến cơ sở, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại nơi sinh sống, đồng thời giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên. Một nội dung khác cũng nhận được nhiều sự quan tâm là chính sách thu hút bác sĩ về làm việc tại Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội và các trạm y tế xã, phường - những đơn vị lâu nay “hiếm” nhân lực chất lượng cao. Theo nghị quyết, bác sĩ được tuyển dụng lần đầu vào làm viên chức tại các đơn vị này sẽ được hỗ trợ một lần sau tuyển dụng. Trong đó, thạc sĩ, bác sĩ nội trú hoặc bác sĩ chuyên khoa I trở lên thuộc nhóm ngành y học được nhận khoản hỗ trợ tương đương 100 lần mức lương tối thiểu vùng I. Đối với bác sĩ có trình độ đại học, mức hỗ trợ là 50 lần mức lương tối thiểu vùng I. Ngoài ra, viên chức và người lao động thuộc danh sách trả lương của Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội còn được hưởng thêm khoản hỗ trợ đặc thù nghề nghiệp 5 triệu đồng mỗi tháng. Nghị quyết được cho là giải tỏa áp lực tuyển dụng, giữ chân nhân lực chất lượng cao cho trạm y tế xã, phường và hệ thống cấp cứu ngoại viện. BS-CK2 Nguyễn Văn Gấm, Giám đốc Trạm Y tế xã Hiệp Phước (bên trái), đến tận nhà thăm khám, kiểm tra đường huyết cho người dân ẢNH: VÂN SƠN Hà Nội vừa ban hành chính sách hỗ trợ “mạnh tay” nhằm khuyến khích đội ngũ bác sĩ chuyên môn cao trực tiếp tham gia hỗ trợ tuyến y tế cơ sở, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại nơi sinh sống, đồng thời giảm áp lực cho các bệnh viện tuyến trên. Trạm Y tế phường Vĩnh Hưng (Hà Nội) tổ chức uống Vitamin A cho trẻ em UBND TP đánh giá, hệ thống y tế công lập (đặc biệt y tế cơ sở) đang rất thiếu về nhân lực cơ bản để đảm bảo vận hành. Việc ban hành nghị quyết là kịp thời nhằm thu hút nhân lực cho trạm y tế, vì đây là nhân lực cơ hữu đảm bảo khám sức khoẻ ban đầu... Hà Nội chi mạnh hỗ trợ bác sĩ về với cơ sở
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==