7 n Thứ Tư n Ngày 17/6/2026 NGƯỜI LÍNH TỪNG BƯỚC LÀM CHỦ QUY TRÌNH SỬA CHỮA LỚN Đầu năm 2021, khi bắt tay nghiên cứu xây dựng bộ Quy trình công nghệ sơ bộ sửa chữa lớn, tăng tổng niên hạn sử dụng máy bay Su-30MK2 lên trên 20 năm, đối với nhóm nghiên cứu của Thượng tá Nguyễn Ngọc Thế - Trưởng Phòng Kỹ thuật Nhà máy A32, là một thử thách lớn, chưa từng có tiền lệ. Su-30MK2 là dòng máy bay chiến đấu hiện đại với yêu cầu nghiêm ngặt về kỹ thuật và an toàn bay. Việc phụ thuộc vào nước ngoài trong sửa chữa lớn, không chỉ kéo theo chi phí rất cao mà còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về tiến độ và khả năng tiếp cận công nghệ. Trong khi đó, nhu cầu duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng Không quân luôn đặt ra yêu cầu phải chủ động hơn trong công tác bảo đảm kỹ thuật. Theo nhóm nghiên cứu, việc xây dựng bộ quy trình là yêu cầu cấp thiết, mang ý nghĩa chiến lược về kỹ thuật, kinh tế và quốc phòng. Đây không chỉ là giải pháp duy trì khả năng khai thác an toàn, hiệu quả đối với máy bay Su-30MK2 mà còn là bước đi tất yếu trên con đường tự chủ công nghệ sửa chữa các loại máy bay chiến đấu hiện đại. Khi triển khai thực hiện, nhóm nghiên cứu không có đầy đủ tài liệu sửa chữa lớn của Su-30MK2 từ đối tác nước ngoài. Nhiều trang thiết bị phục vụ nghiên cứu còn thiếu và chưa đồng bộ. Khó khăn càng lớn hơn khi phải tiếp cận, phân tích khối lượng đồ sộ các tài liệu kỹ thuật liên quan đến máy bay, hệ thống và khí tài đi kèm. Để giải quyết bài toán đó, Thượng tá Thế và ba cộng sự ở Nhà máy A32 đã nghiên cứu kế thừa có chọn lọc các bộ quy trình công nghệ sửa chữa lớn máy bay Su-27SK/UBK đã được ứng dụng thành công trước đây. Từ đó, nhóm đã vận dụng sáng tạo, phát triển và hoàn thiện thành bộ quy trình công nghệ phù hợp với đặc điểm kỹ thuật của máy bay Su30MK2 và điều kiện thực tiễn của nhà máy. Áp lực lớn nhất không nằm ở khối lượng công việc mà ở yêu cầu chính xác tuyệt đối. Trong sửa chữa kỹ thuật hàng không, đặc biệt với máy bay chiến đấu, mỗi quy trình đều phải được kiểm chứng nghiêm ngặt trước khi đưa vào thực tế. Sau hơn hai năm nghiên cứu, bộ quy trình được hoàn thiện và bảo vệ thành công vào năm 2023. Đến nay, kết quả nghiên cứu đã được áp dụng trong sửa chữa lớn máy bay Su-30MK2 tại Quân chủng PK-KQ. Nhà máy A32 đã sửa chữa thành công ba máy bay Su-30MK2 và bàn giao cho đơn vị sử dụng, góp phần duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu. “Muốn giải quyết nhiệm vụ kỹ thuật khó phải phát huy sức mạnh tập thể, tổ chức nghiên cứu khoa học bài bản, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; kết hợp chặt chẽ giữa nghiên cứu lý thuyết với thực tiễn sửa chữa, kế thừa thành tựu đã có và mạnh dạn đổi mới sáng tạo phù hợp với điều kiện thực tế đơn vị”, Thượng tá Nguyễn Ngọc Thế chia sẻ. THIẾT KẾ MỚI THAY VÌ SAO CHÉP Nếu ở Nhà máy A32, bài toán đặt ra là xây dựng quy trình công nghệ cho một dòng máy bay hiện đại, thì tại Nhà máy A31, khó khăn lại đến từ một khối điện tử nằm sâu trong tổ hợp tên lửa phòng không S-300PMU1. Qua quá trình khai thác và sửa chữa, khối trộn và khuếch đại trung tần FB141M thường phát sinh hỏng hóc, trong khi vật tư dự phòng hạn chế, việc nhập khẩu gặp nhiều khó khăn và chi phí cao. Mỗi tổ hợp sử dụng nhiều khối cùng loại, khiến nhu cầu thay thế ngày càng cấp bách. Trước thực tế đó, Trung tá Nguyễn Văn Ngà - Trưởng Phòng Kỹ thuật Nhà máy A31 và hai cộng sự ở đơn vị triển khai đề tài nghiên cứu từ cuối năm 2024. Theo Trung tá Ngà, khó khăn đầu tiên cũng là khó khăn lớn nhất là không có sơ đồ nguyên lý chi tiết, không có bộ tham số chuẩn của thiết bị gốc. Điều đó đồng nghĩa với việc nhóm nghiên cứu gần như phải tự xây dựng dữ liệu từ đầu thông qua khảo sát, đo đạc và thử nghiệm. “Có những phương án phải làm đi làm lại nhiều lần trước khi đạt yêu cầu. Việc xác định chủng loại linh kiện cao tần, khảo sát tham số, lựa chọn linh kiện phù hợp với dải tần làm việc và bảo đảm các yêu cầu về khuếch đại, lọc tín hiệu đòi hỏi chúng tôi phải liên tục tính toán, đo kiểm và hiệu chỉnh”, Trung tá Ngà chia sẻ. Sau quá trình nghiên cứu, khối FB141M-31 được chế tạo thành công với chức năng tương đương sản phẩm đang sử dụng trên khí tài. Nhà máy A31 đã tiếp tục xây dựng hồ sơ thiết kế để chuẩn hóa quy trình và đưa sản phẩm vào chương trình sản xuất vật tư năm 2025. “Đề tài áp dụng công nghệ vật liệu và quy trình chế tạo mới, đáp ứng yêu cầu về độ chính xác, độ bền cơ học, khả năng chịu nhiệt và nhiễu điện từ trong môi trường khí tài quân sự. Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiên cứu, tối ưu thiết kế, nâng cao chất lượng và áp dụng để sản xuất các khối có chức năng tương tự; mở rộng nghiên cứu sang nhóm các bộ khuếch đại, lọc dải hẹp”, Trung tá Nguyễn Văn Ngà cho biết thêm. THỤY DU Thay vì chấp nhận phụ thuộc vào nguồn công nghệ và vật tư nước ngoài, những người lính kỹ thuật ở hai Nhà máy A31 và A32 (thuộc Quân chủng Phòng không - Không quân (PK-KQ), đã kiên trì tìm lời giải cho việc bảo đảm khả năng sẵn sàng chiến đấu của chiến đấu cơ Su-30MK2 và tên lửa phòng không S-300PMU1. Những sáng tạo giúp tiết kiệm hàng triệu đô Đại tướng Phan Văn Giang - Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, trao giải Nhất Giải thưởng Lao động sáng tạo trong Công đoàn Quân đội lần thứ nhất năm 2026 tặng nhóm nghiên cứu của Thượng tá Nguyễn Ngọc Thế (Nhà máy A32) Hiệu quả kinh tế trong đề tài của Trung tá Nguyễn Văn Ngà (Nhà máy A31) và các cộng sự được thể hiện khá rõ khi chi phí chế tạo khoảng 260 triệu đồng cho mỗi khối trộn và khuếch đại trung tần FB141M, thấp hơn nhiều so với mức giá nhập ngoại khoảng 30.000 USD, tương đương gần 780 triệu đồng. Riêng ba sản phẩm đầu tiên được sản xuất đã giúp tiết kiệm khoảng 1,56 tỷ đồng so với phương án nhập khẩu. Theo nhóm nghiên cứu của Thượng tá Nguyễn Ngọc Thế (Nhà máy A32), chi phí sửa chữa trong nước khoảng 11 triệu USD cho mỗi máy bay Su-30MK2, trong khi nếu thực hiện ở nước ngoài theo báo giá đối tác có thể lên tới 29 triệu USD. Với công suất sửa chữa hiện nay, giá trị tiết kiệm ước tính khoảng 54 triệu USD, tương đương khoảng 1.300 tỷ đồng mỗi năm. Những ngày tháng Sáu, trong không khí thi đua sôi nổi hướng tới kỷ niệm ngày truyền thống Học viện Hậu cần, mỗi khi bước đi dưới những hàng cây xanh trong khuôn viên Học viện, trong tôi lại dâng trào niềm tự hào, xúc động và biết ơn sâu sắc. Tôi tự hào vì được học tập, công tác dưới mái trường có bề dày truyền thống 75 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành; xúc động khi nghĩ về biết bao thế hệ cán bộ, giảng viên, nhân viên, học viên, chiến sĩ đã cống hiến trí tuệ, mồ hôi, xương máu để xây đắp nên truyền thống vẻ vang của Học viện hôm nay và biết ơn vì bản thân được trở thành một phần nhỏ bé trong dòng chảy truyền thống ấy. Từ Lớp huấn luyện cán bộ cung cấp đầu tiên đến Học viện Hậu cần ngày nay là một hành trình rất đỗi tự hào. Trải qua các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và trong thời kỳ xây dựng đất nước, Học viện luôn hoàn thành xuất sắc sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ hậu cần, kỹ thuật và tài chính cho toàn quân. Là một giảng viên trẻ trưởng thành từ chính mái trường này, mỗi lần bước vào Nhà truyền thống Học viện, nhìn những hình ảnh, kỷ vật và thành tích được vun đắp qua nhiều thế hệ, tôi luôn cảm nhận được sức mạnh của một ngọn lửa được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Đó là tinh thần tận tụy của những người thầy, là tâm huyết của những nhà khoa học, là ý chí vươn lên của những thế hệ học viên đã trưởng thành và đang ngày đêm cống hiến trên mọi miền Tổ quốc. Tôi nhận thức rằng, phát huy truyền thống không phải bằng những lời nói đẹp, mà cần hiện thực hóa trong thực hiện nhiệm vụ; bằng sự tận tâm với từng bài giảng, sự say mê trong nghiên cứu khoa học và tinh thần trách nhiệm đối với mỗi học viên để mỗi giờ lên lớp không chỉ truyền thụ kiến thức chuyên ngành mà còn góp phần bồi dưỡng bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho thế hệ sĩ quan hậu cần, kỹ thuật và tài chính tương lai. Bước vào kỷ nguyên phát triển mới của đất nước và Quân đội, những giảng viên trẻ chúng tôi sẽ luôn vững chí bền lòng, quyết tâm kế thừa truyền thống, làm chủ tri thức mới, công nghệ mới, góp phần xây dựng Học viện trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học hậu cần, kỹ thuật và tài chính uy tín hàng đầu trong Quân đội. Trích nhật ký Đại úy LÊ VIẾT THÀNH - Giảng viên Bộ môn Chỉ huy Vận tải, Khoa Vận tải, Học viện Hậu cần NHẬT KÝ QUÂN NGŨ Công trình nghiên cứu của Trung tá Nguyễn Văn Ngà (Nhà máy A31) và cộng sự đã được trao giải Nhì Giải thưởng Lao động sáng tạo trong Công đoàn Quân đội lần thứ nhất năm 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==