5 n Thứ Ba n Ngày 9/6/2026 THỜI SỰ Sáng 8/6, trong khuôn khổ Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) lần thứ 3 diễn ra Tọa đàm “Vai trò của các chính đảng Đông Nam Á trong xây dựng Cộng đồng ASEAN”. Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh, Tọa đàm là một dấu ấn vô cùng có ý nghĩa đối với tiến trình hợp tác của ASEAN, đánh dấu lần đầu tiên diễn ra một cuộc gặp gỡ và trao đổi giữa các chính đảng ở khu vực Đông Nam Á. Cuộc tọa đàm lần đầu tiên giữa các chính đảng Đông Nam Á diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang chuyển động hết sức nhanh chóng, với những biến đổi nhanh, mạnh, sâu sắc, tác động sâu rộng tới tất cả nước, các chính đảng. Trong bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la 2026 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng, thế giới đang đứng trước 3 cuộc khủng hoảng: khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển, và khủng hoảng lòng tin chiến lược; và những cuộc khủng hoảng đó đang hội tụ rõ nét tại châu Á - Thái Bình Dương. Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng, các nước Đông Nam Á đều đang đứng trước những thách thức mới trong chặng đường phát triển hiện nay. Các động lực tăng trưởng truyền thống đang gặp trở ngại. Tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa, liên kết kinh tế quốc tế và khu vực đang đứng trước những cơn gió ngược. Khu vực Đông Nam Á cũng như nhiều khu vực khác liên tục chứng kiến nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương vẫn là đầu tàu của liên kết kinh tế quốc tế, nhưng môi trường an ninh rủi ro hơn trước, triển vọng kinh tế còn nhiều yếu tố khó khăn. Bộ trưởng Lê Hoài Trung nói rằng, trong khu vực, phương cách ASEAN cũng đang đối mặt nhiều chướng ngại trong việc thúc đẩy đối thoại trong và ngoài khối. Luật pháp quốc tế và các thể chế đa phương đứng trước những thách thức chưa từng có. Các cuộc xung đột vẫn tiếp tục xảy ra; hòa bình, ổn định trở nên mong manh trên cả phạm vi toàn cầu và khu vực. Trong bối cảnh phức tạp đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung bày tỏ tin tưởng vào tương lai của ASEAN, khẳng định sợi dây kết nối ASEAN đang ngày càng bền chặt hơn trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị - an ninh, kinh tế, văn hóa - xã hội. Từ một khu vực hội tụ của những khác biệt giữa các nước lớn, ASEAN trong nhiều thập kỷ qua đã tạo diễn đàn và trở thành cầu nối cho đối thoại giữa các nước trong và ngoài khu vực. CẦN KÊNH TRAO ĐỔI LINH HOẠT Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, để vượt qua thách thức, giữ vững đoàn kết và tự chủ chiến lược, hợp tác ASEAN không chỉ dừng ở kênh nhà nước, chính phủ và nghị viện, mà cần được củng cố từ nền tảng chính trị của mỗi quốc gia - các chính đảng. Tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á không chỉ là một sáng kiến giao lưu, mà là một yêu cầu mang tính chiến lược. Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho rằng hợp tác chính đảng có thể hướng tới một kênh trao đổi linh hoạt bổ sung trong khu vực. Ở châu Á đã hình thành cơ chế Hội nghị quốc tế các chính đảng châu Á (ICAPP); song ASEAN vẫn chưa có một kênh kết nối chính đảng của riêng mình. Năm 2025 đã chứng kiến dấu mốc Timor-Leste trở thành thành viên ASEAN, giúp hoàn chỉnh gắn kết tất cả các quốc gia Đông Nam Á. “Chúng tôi mong đợi tọa đàm lần đầu năm nay sẽ là một dấu mốc nữa, mở ra kênh đối thoại thường xuyên hơn giữa các chính đảng Đông Nam Á, thể hiện sự đóng góp trách nhiệm của các đảng chính trị đối với tương lai phát triển của Cộng đồng, duy trì gắn kết và vai trò trung tâm của ASEAN, góp phần duy trì hòa bình, ổn định và thịnh vượng ở khu vực”, Bộ trưởng Lê Hoài Trung phát biểu. BÌNH GIANG Cuộc tọa đàm đầu tiên giữa các chính đảng Đông Nam Á tại Hà Nội là một dấu ấn vô cùng ý nghĩa đối với tiến trình hợp tác của ASEAN, diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang chuyển động hết sức nhanh chóng. Dấu mốc vô cùng ý nghĩa với ASEAN Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung phát biểu tại Tọa đàm Tại cuộc tọa đàm, đại diện các chính đảng Đông Nam Á trao đổi nhiều chủ đề quan trọng: Xây dựng lòng tin giữa các chính đảng Đông Nam Á vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và vững mạnh; kinh nghiệm về quản trị và thúc đẩy hợp tác giữa các chính đảng trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN; phát huy vai trò của chính đảng trong thúc đẩy hợp tác ASEAN và hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Ba trụ cột “3P” Là một trong những sáng kiến đối thoại chiến lược có ý nghĩa nhất hiện nay đối với Đông Nam Á, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 rất có ý nghĩa với cả khối và từng nước thành viên, đặc biệt là Philippines - Chủ tịch ASEAN năm nay. Ý nghĩa nổi bật của AFF 2026 nằm ở chủ đề “3P” - hòa bình (Peace), thịnh vượng (Prosperity) và lấy con người làm trung tâm (PeopleCentered). Đây là ba trụ cột có quan hệ gắn bó chặt chẽ và sẽ quyết định khả năng thích ứng cũng như vị thế của ASEAN trong những thập niên tới. Trước hết, hòa bình tiếp tục là nền tảng cho mọi thành tựu của ASEAN. Trong gần sáu thập kỷ, ASEAN đã góp phần duy trì ổn định khu vực và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên, cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, các điểm nóng an ninh, tranh chấp trên biển và các thách thức đối với chủ nghĩa đa phương đang đặt ra những thử thách chưa từng có đối với sự đoàn kết của ASEAN. Vì thế, AFF 2026 trở thành diễn đàn quan trọng để trao đổi về khả năng phục hồi, tự chủ chiến lược và các sáng kiến ngăn ngừa xung đột, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình. Thứ hai, thịnh vượng đòi hỏi ASEAN phải tái tư duy về mô hình phát triển. Những động lực từng thúc đẩy tăng trưởng nhanh chóng của khu vực như toàn cầu hóa, xuất khẩu và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu đang chịu tác động ngày càng lớn từ phân mảnh địa kinh tế, chủ nghĩa bảo hộ và cách mạng công nghệ. AFF 2026 nhấn mạnh nhu cầu xây dựng các mô hình tăng trưởng mới dựa trên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, an ninh năng lượng và khả năng chống chịu kinh tế. Việc tập trung thảo luận về trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi năng lượng cho thấy quyết tâm của ASEAN trong việc chủ động thích ứng với những thay đổi sâu sắc của nền kinh tế thế giới. Cuối cùng, yếu tố lấy con người làm trung tâm mang đến chiều sâu và tính bền vững cho tiến trình hội nhập. Thành công của ASEAN không chỉ được đo bằng các văn kiện hay thỏa thuận, mà còn bằng những lợi ích thiết thực mà người dân nhận được. Việc thanh niên ASEAN tham gia trực tiếp vào các cuộc thảo luận và xây dựng Tuyên bố Tầm nhìn Thanh niên thể hiện cam kết đưa tiếng nói của thế hệ tương lai vào quá trình hoạch định chính sách khu vực. Ba chữ “P” không phải là những mục tiêu riêng rẽ mà bổ trợ cho nhau. Không có hòa bình sẽ không có thịnh vượng; không có thịnh vượng, hòa bình khó bền vững; và nếu thiếu cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, cả hai mục tiêu trên đều khó đạt được và duy trì lâu dài. Vì vậy, AFF 2026 là lời khẳng định mạnh mẽ rằng, tương lai ASEAN phải được kiến tạo bằng tầm nhìn chung, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm chung của toàn khu vực. BARTOLOME MARIA LOURDES (phóng viên báo Philippines Business Mirror) Với chủ đề “Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm”, Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 diễn ra tại Hà Nội từ ngày 9-10/6 đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ khu vực và quốc tế. Kỳ vọng lớn nhất là tạo ra những đột phá cụ thể, góp phần đưa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 từ văn kiện vào đời sống thực tiễn. Người dân và các nhà hoạch định chính sách kỳ vọng, sau khi Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu khai mạc sáng 9/6, Diễn đàn sẽ đưa ra các sáng kiến thiết thực nhằm nâng cao năng lực tự cường tập thể của ASEAN trong bối cảnh thế giới đầy biến động. Đặc biệt, các phiên toàn thể về “Tự cường và đoàn kết trong một thế giới đang thay đổi”, “Thúc đẩy các sáng kiến phòng ngừa xung đột”, và “Thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) tại ASEAN: Không để ai bị bỏ lại phía sau” cần chuyển hóa thành những giải pháp cụ thể, khả thi. Kỳ vọng còn đặt nặng vào ngày thứ hai với các chủ đề an ninh năng lượng và mô hình phát triển mới trong bối cảnh chuyển đổi toàn cầu. ASEAN đang đối mặt áp lực lựa chọn bên, cạnh tranh nước lớn và chuyển đổi xanh. Do đó, Diễn đàn phải là nơi sinh ra các cơ chế hợp tác mới, khung hành lang về AI bao trùm, chiến lược an ninh năng lượng chung và mô hình tăng trưởng bền vững, giúp khu vực không chỉ thích ứng mà còn dẫn dắt xu hướng. Các nước cũng mong chờ sự tham gia sâu của thanh niên, các thành phố, tiểu vùng Mekong và khu vực tư nhân sẽ mang lại hơi thở thực tiễn, đảm bảo rằng mọi chính sách đều hướng tới người dân - trung tâm của mọi chiến lược. Nếu thành công, AFF 2026 sẽ tiếp nối tinh thần từ năm 2025, khi Thủ tướng Phạm Minh Chính đề xuất ba ưu tiên chiến lược và ba đột phá hành động, biến những ý tưởng ấy thành cam kết cụ thể và hành động phối hợp giữa các nước thành viên. Diễn đàn Tương lai ASEAN là sáng kiến chiến lược do Việt Nam đề xuất năm 2023, nhanh chóng trở thành nền tảng đối thoại thường niên quan trọng, bổ sung cho các cơ chế truyền thống của ASEAN. Qua hai kỳ trước, nhiều ý tưởng từ Diễn đàn đã được đưa vào văn kiện cấp cao, chứng tỏ sức sống và giá trị thực tiễn của cơ chế này. Ý nghĩa của AFF 2026 càng lớn lao hơn khi diễn ra đúng dịp kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á (TAC) và năm đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Trong bối cảnh tình hình khu vực phức tạp, Diễn đàn khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN, tiếng nói chủ động của Việt Nam và tinh thần “thống nhất trong đa dạng”. Đây không chỉ là sự kiện ngoại giao mà còn là minh chứng cho khả năng tự cường, đoàn kết và phát triển bao trùm của cả khối. Thành công của AFF 2026 sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng một Cộng đồng ASEAN hòa bình, gắn kết, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm, đồng thời tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam như một thành viên tích cực, trách nhiệm trong gia đình ASEAN. THÁI AN Cơ hội bứt phá BÌNH LUẬN QUỐC TẾ
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==