Báo Tiền Phong số 153

CÁ NHÂN HÓA TRẢI NGHIỆM ÂM NHẠC Tối cuối tuần, tôi được mời làm khách trong một buổi tiệc private (riêng tư) của một “tay chơi” ngành logistics. Điểm nhấn của toàn bộ chương trình là một sân khấu tại gia được thiết kế theo phong cách tối giản. Giữa phòng khách rộng khoảng 70m2, khán giả chỉ cách các ca nương chưa đầy hai mét. Đến một số tiết mục nổi tiếng như bài xẩm Mục hạ vô nhân, người nghe còn có thể yêu cầu ca sĩ hát luôn phiên bản mới của bố con Soobin Hoàng Sơn. Chủ nhân của buổi tiệc cho biết, thay vì thuê ca sĩ hát nhạc thị trường như nhiều năm trước, anh muốn bạn bè được trải nghiệm một hình thức thưởng thức khác. “Ở các sân khấu lớn, khán giả thường ngồi khá xa nghệ sĩ. Còn trong không gian này, người nghe và người biểu diễn có thể tương tác trực tiếp giống như bạn bè. Ngoài ra, mọi người có thể yêu cầu nghệ sĩ biểu diễn những tiết mục yêu thích, chứ không phải phó mặc cả cho đạo diễn như ở nhà hát”, anh nói. Những chương trình biểu diễn kiểu này đang xuất hiện ngày càng nhiều tại Hà Nội và TPHCM. Ca trù, xẩm, đàn tranh, jazz, hòa tấu dây, nhạc thính phòng,… nhiều loại hình vốn quen thuộc với nhà hát hoặc không gian văn hóa chuyên biệt đang được đưa vào phòng khách, sân vườn, biệt thự riêng, thậm chí các buổi họp mặt gia đình. Đại diện của nhóm Đông Kinh Cổ Nhạc cho biết, vài năm gần đây nhóm thường xuyên nhận lời mời biểu diễn trong những không gian nhỏ, từ nhà riêng, tiệc chiêu đãi tới các buổi gặp gỡ của doanh nghiệp. Theo ông, khoảng cách gần giúp người nghe cảm nhận rõ hơn kỹ thuật, cảm xúc và sự ngẫu hứng, những yếu tố thường bị giảm đi trên các sân khấu lớn. Đông Kinh Cổ Nhạc vốn nổi tiếng với cách phục dựng không gian diễn xướng nguyên bản, không dùng thiết bị khuếch đại âm thanh điện tử. Nhóm nhiều năm theo đuổi các chương trình biểu diễn quy mô nhỏ và có lịch biểu diễn thường xuyên ở phố cổ. “Có những khán giả sau khi xem chương trình đã mời nhóm biểu diễn trong các buổi gặp mặt bạn bè hoặc sự kiện gia đình. Thông thường số lượng người nghe chỉ vài chục người, nhưng họ xem rất tập trung”, ông cho biết. Chị Lan Anh, một người tổ chức sự kiện tại Hà Nội cho biết, các chương trình âm nhạc quy mô 20 đến 50 khách được đặt nhiều hơn trong mấy năm gần đây, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19. “Khách hàng chủ yếu là doanh nhân, chủ doanh nghiệp hoặc các gia đình có điều kiện kinh tế khá. Nhiều người muốn tổ chức sinh nhật, kỷ niệm ngày cưới hoặc tiếp khách theo cách khác biệt với tiệc thông thường. Có người đặt nguyên một nhóm đàn tranh, có người muốn ca trù, hát văn, có người thuê dàn tứ tấu dây chơi nhạc cổ điển trong sân vườn. Họ coi đây là một phần của phong cách sống”, chị Lan Anh chia sẻ. HƯỚNG ĐI MỚI TS. Nguyễn Thị Hòa, chuyên gia xã hội học văn hóa thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam cho rằng, hiện tượng này phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu hưởng thụ văn hóa của tầng lớp trung lưu đô thị. Theo bà Hòa, nhiều năm trước, việc tiêu dùng văn hóa thường gắn với những địa điểm cố định như rạp hát, nhà hát hoặc bảo tàng. Hiện nay, công chúng có xu hướng cá nhân hóa trải nghiệm. “Khán giả không còn chỉ muốn xem một chương trình. Họ muốn được tham gia vào không gian đó, được trò chuyện với nghệ sĩ, được cảm thấy trải nghiệm ấy thuộc về mình”, TS. Nguyễn Thị Hòa nhận định. Thực tế, nhiều loại hình âm nhạc truyền thống Việt Nam vốn sinh ra trong không gian nhỏ. Ca trù từng hiện diện trong các giáo phường và tư gia. Đờn ca tài tử Nam Bộ cũng gắn với sinh hoạt cộng đồng trước khi bước lên sân khấu chuyên nghiệp. Việc các hình thức nghệ thuật này quay trở lại phòng khách theo một nghĩa nào đó cũng là sự trở về 8 VĂN HÓA - GIẢI TRÍ n Thứ Ba n Ngày 2/6/2026 MẦM XANH VƯỢT NẮNG GIÓ BIỂN KHƠI Tàu Trường Sa 571 ra Trường Sa ngoài “Hành trình Tuổi trẻ vì biển đảo quê hương” còn mang sứ mệnh thật đặc biệt - đưa mầm xanh góp nên 1 triệu cây xanh cho các đảo ở Trường Sa. Dưới khoang tàu hay trên boong tàu, hai bên hành lang hay phía đuôi tàu xen lẫn với những nhu yếu phẩm phục vụ cho hải trình là những “vườn ươm” thu nhỏ được nâng niu, bao bọc cẩn thận. Đồng hành cùng Quân chủng Hải quân trong chuyến công tác lần này, nhóm MB HiGreen Trường Sa và nhóm thiện nguyện tàu HQ571 (năm 2014) đã tự tay tuyển chọn, mang theo hơn 1.000 cây xanh các loại. Từ những gốc phi lao chắn cát dẻo dai, những cây bàng vuông, bàng Côn Đảo can trường trước bão, cho đến những cây chanh ăn quả trĩu mầm sống… Tất cả sẽ vượt qua hàng trăm hải lý lênh đênh để đến với các điểm đảo và hệ thống Nhà giàn DK1. Hơn 1.000 cây xanh theo tàu Trường Sa 571 ra đảo lần này không chỉ là những giá trị vật chất hay sinh thái đơn thuần. Đó là một bức thông điệp sâu sắc, mạnh mẽ của hậu phương gửi tới tiền tuyến, đất liền chưa bao giờ để Trường Sa phải đơn độc. Đó là một cuộc hành trình chở nặng tình cảm, trách nhiệm và niềm tin yêu vô bờ bến của hàng triệu trái tim từ đất liền, gửi gắm trọn vẹn cho quân và dân đang ngày đêm bám biển. Trực tiếp trồng các cây xanh tại các điểm đảm mà đoàn dừng chân, Thượng tá Chu Hải Công, Trưởng đoàn công tác MB HiGreen Trường Sa 2026 không giấu được sự nghẹn ngào, dù đây là lần thứ 3 ông vinh dự được đến với Trường Sa. Ông Công cho biết: Mục tiêu cao cả nhất của chương trình là tạo ra những mầm xanh, tạo ra hàng triệu cột mốc xanh trên biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. Dù điều kiện thời tiết Trường Sa cực kỳ khắc nghiệt, việc trồng và giữ cây vô cùng khó khăn, nhưng chỉ trong vòng 5 tháng phát động, chiến dịch đã thu hút được sự quan tâm, chung tay khổng lồ của công chúng và khách hàng. Thông qua chiến dịch “HiGreen Trường Sa”, một nguồn lực xã hội hóa lên tới gần 170 tỷ đồng (tương đương với việc đóng góp 1 triệu cây giống) đã được huy động để phục vụ riêng cho mục tiêu phủ xanh quần đảo. “Những chuyến tàu như không chỉ chở ra đảo những cây giống mà còn chở theo hơi ấm, tình thương của đất mẹ. Sự kết nối ấy tạo nên một sức mạnh nội sinh to Chương trình “Xanh hóa Trường Sa” đã vượt ra khỏi khái niệm của một chiến dịch trồng cây sinh thái ở đảo xa. Bởi mỗi gốc cây cắm rễ xuống bãi cát, bãi san hô là một cột mốc chủ quyền vĩnh cửu. Trồng thêm một hàng cây, là gieo thêm một niềm hy vọng, gieo thêm sức sống trường tồn mãnh liệt cho vùng biển đảo thiêng liêng. n NGUYỄN THÀNH PHÓNG SỰ SỨC TRẺ GIỮA TRÙNG KHƠI Nếu trước đây việc nghệ sĩ biểu diễn trong nhà riêng thường chỉ xuất hiện ở những bữa tiệc xa xỉ, thì nay mô hình này ngày càng trở nên phổ biến hơn. Những mini show trong phòng khách, giữa sân vườn phục vụ vài chục người nghe đang trở thành xu hướng của một tầng lớp trung lưu đô thị. Trào lưu mời nghệ sĩ về phòng khách Trên nhà giàn DK1, nơi tưởng chừng chỉ có sự ngự trị của nắng, gió, những khu vườn rau xanh mượt, tiếng gà gáy, lợn kêu vẫn vang lên giữa mênh mông sóng nước. Ở đó, dưới đôi bàn tay sạm đen vì nắng gió nhưng lại vô cùng tỉ mỉ, tài hoa của các chiến sĩ, những mầm xanh vẫn vươn mình đứng dậy. Thượng úy Mai Văn Tài, Phó Chỉ huy trưởng Nhà giàn DK1/16, cho biết: “Bộ đội trên nhà giàn phải tận dụng tối đa những cơn mưa hiếm hoi, hứng nước mưa trữ vào các vật dụng rồi chia nhau sử dụng cực kỳ tiết kiệm. Nước ngọt vừa để anh em sinh hoạt, vừa dùng để chăn nuôi và giữ cho những chậu rau này được sống. Vì khắc nghiệt nên rau thịt nuôi trên nhà giàn ăn cũng ngon hơn đất liền”. Kỳ cuối: Vun đắp những cột mốc xanh Trồng và chăm sóc cây xanh trên đảo Song Tử Tây Mô hình thưởng thức nghệ thuật quy mô nhỏ đang được một số khán giả đô thị quan tâm nhờ trải nghiệm gần gũi giữa nghệ sĩ và người nghe

RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==