Ngày 21/5, khoảng 420 nhà hoạt động đã rời Israel trên các chuyến bay tới Thổ Nhĩ Kỳ và hạ cánh xuống Istanbul. Mặc áo nỉ màu xám và quàng khăn keffiyeh của người Ả-rập, họ bước xuống đường băng, giơ biểu tượng chiến thắng và hô vang “Tự do cho Palestine”. Tất cả nhóm dự kiến sẽ được kiểm tra y tế, hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ đưa tin. Bộ Ngoại giao Israel tuyên bố “toàn bộ các nhà hoạt động nước ngoài” trong đoàn tàu đã bị trục xuất. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết đã chỉ thị trục xuất các nhà hoạt động “sớm nhất có thể”, sau khi công khai chỉ trích gay gắt Bộ trưởng An ninh quốc gia Itamar Ben-Gvir vì đăng tải các video mang tính khiêu khích, trong đó cho thấy ông chế giễu những nhà hoạt động bị còng tay và bắt phải quỳ. Ông Netanyahu nói rằng dù Israel có đầy đủ quyền để chặn đoàn tàu của “những người ủng hộ… Hamas”, cách ông Ben-Gvir đối xử với các nhà hoạt động “không phù hợp với các giá trị và chuẩn mực của Israel”. Ngày 20/5, ông Ben-Gvir đăng các đoạn video cho thấy ông đi lại giữa những người bị trói tay ra sau lưng, quỳ gối và cúi đầu chạm sàn. Nhiều quốc gia như Anh, Pháp, Bồ Đào Nha… đã triệu tập đại diện ngoại giao Israel để bày tỏ lo ngại về cách đối xử với các nhà hoạt động, cũng như phản đối hành động của ông Ben-Gvir. “Những hành động của ông BenGvir với các hành khách trên đoàn tàu Global Sumud… là không thể chấp nhận được”, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot tuyên bố. Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, Ý và Indonesia cũng lên án Israel liên quan đến các phát ngôn của ông Ben-Gvir và cách đối xử với các nhà hoạt động. Hai công dân Ý cho biết sau khi trở về từ Israel rằng họ bị đánh đập và đối xử tồi tệ, nhưng Israel bác bỏ cáo buộc. Nghị sĩ Ý Dario Carotenuto cho biết ông đã trải qua “những giây phút dài nhất cuộc đời” khi lực lượng Israel chĩa súng vào các nhà hoạt động trong cơ sở giam giữ. “Họ đá vào chân tôi và đấm vào mặt tôi”, nhà báo Ý Alessandro Mantovani kể lại. Đoàn tàu nhân đạo của tổ chức Global Sumud Flotilla khởi hành từ Tây Ban Nha tới Gaza từ tháng 4. Các con tàu chỉ mang lượng hàng viện trợ nhỏ mang tính tượng trưng. Ngày 30/4, Israel chặn 20 tàu của nhóm ở khu vực gần đảo Crete ở miền nam Hy Lạp và ép những thành viên trong đoàn rời tàu. Bộ Ngoại giao Israel gọi đoàn tàu cứu trợ là “chiêu trò tuyên truyền phục vụ Hamas”. Năm ngoái, Israel cũng ngăn chặn một hoạt động tương tự, với sự tham gia của khoảng 500 nhà hoạt động. n HUYẾT MẠCH TÀI CHÍNH CỦA IRGC Cho tới tận tháng 12/2025, mạng lưới do doanh nhân Iran Babak Zanjani, người tự nhận là chuyên “chống lệnh trừng phạt” điều hành, đã thực hiện khoảng 850 triệu USD giao dịch trong vòng 2 năm trên Binance - sàn giao dịch tiền số lớn nhất thế giới, Wall Street Journal dẫn báo cáo nội bộ của Binance. Những người thân cận của ông Zanjani, gồm em gái, bạn gái và một giám đốc trong công ty của ông, cũng sử dụng tài khoản khác, nhưng tất cả đều truy cập từ cùng một thiết bị - dấu hiệu mà các thanh tra cho là để tránh lệnh trừng phạt của Mỹ. Dù nhiều lần bị cảnh báo nội bộ, tài khoản chính vẫn tiếp tục hoạt động trong ít nhất 15 tháng và vẫn còn mở tới tháng 1 năm nay. Theo báo cáo của Binance, dữ liệu blockchain, tài liệu mật và thông tin từ các quan chức thực thi pháp luật chuyên theo dõi tài trợ khủng bố, những khoản tiền này nằm trong dòng giao dịch tiền số trị giá hàng tỷ đô la đã chảy qua Binance tới các mạng lưới tài trợ cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trong 2 năm trước khi nổ ra cuộc chiến Mỹ - Iran hiện nay. Giới chức Mỹ cho biết, họ vẫn tiếp tục theo dõi các dòng tiền chảy qua các tài khoản Binance tới những tổ chức và cơ quan liên quan tới chính quyền Tehran trong năm nay, với những giao dịch mới nhất được ghi nhận ngay trong tháng này. Ông Triệu Trường Bằng - nhà sáng lập Binance - được Tổng thống Mỹ Donald Trump ân xá vào tháng 10/2025, sau khi thụ án tù vì tội vi phạm quy định chống rửa tiền. Những khoản tiền khổng lồ này cho thấy Binance đã trở thành “huyết mạch tài chính” của IRGC - lực lượng chính trị, quân sự và kinh tế đầy quyền lực đang đóng vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị Iran. IRGC cũng hậu thuẫn nhiều lực lượng ủy nhiệm tại Trung Đông, gồm Hamas, Hezbollah và lực lượng Houthi ở Yemen. Người phát ngôn Binance nói rằng, các thông tin trên là “không chính xác”, khẳng định Binance không cho phép bất kỳ giao dịch nào với cá nhân hay ví điện tử bị trừng phạt tại thời điểm giao dịch diễn ra và công ty đã có hành động phù hợp ngay khi phát hiện. Theo Binance, phần lớn những giao dịch này không liên quan tới nền tảng Binance. Tuy nhiên, công ty từ chối trả lời chi tiết về các giao dịch, bao gồm số tiền được chuyển, cũng như không giải thích cụ thể thông tin nào không chính xác, theo Wall Street Journal. NHIỀU KHOẢN TIỀN BỊ NGHI NGỜ Các chuyên gia về tài chính đánh giá, những giao dịch thông qua tài khoản của ông Zanjani cho thấy, 850 triệu USD giao dịch nói trên, bao gồm cả nạp và rút, đồng nghĩa khoảng 425 triệu USD thực tế đã được chuyển qua Binance để tài trợ cho quân đội Iran. Ngoài ra, nhiều khoản tiền quy mô lớn khác cũng đã đi qua Binance tới hoặc từ các cơ quan hoặc tổ chức liên quan đến Iran trong những năm gần đây, nhưng chưa từng được công bố. Theo phân tích của một công ty dữ liệu blockchain, Ngân hàng Trung ương Iran đã chuyển khoảng 107 triệu USD tiền số qua hàng loạt giao dịch vào các tài khoản Binance trong năm ngoái. Chưa rõ số tiền này sau đó có được rút khỏi Binance hay không. Dữ liệu do một cơ quan thực thi pháp luật nước ngoài tổng hợp cho thấy khoảng 260 triệu USD giao dịch trực tiếp trong giai đoạn 2024-2025, giữa các tài khoản trên Binance và ví điện tử liên quan tới những tổ chức bị trừng phạt. Ngoài ra, các điều tra viên Binance còn phát hiện một ví điện tử thuộc về người chưa được xác định danh tính, đã nhận tiền thông qua Binance rồi chuyển tiếp 218 triệu USD tới một mạng lưới tài chính nhà nước Iran trong năm 2023. Thông tin này được xác nhận bằng dữ liệu blockchain. Ngoài ra còn khoảng 1,7 tỷ USD mà các điều tra viên Binance xác định đã được chuyển qua Binance tới cùng mạng lưới Iran nói trên. Theo báo cáo nội bộ, các tổ chức Iran đã sử dụng nhiều cách để tránh bị phát hiện. Binance cũng đã loại bỏ một số điều tra viên nội bộ sau khi họ lên tiếng lo ngại về các tài khoản đã chuyển khoảng 1,2 tỷ USD qua sàn này trong giai đoạn 2024-2025. Đáp lại bài báo, Binance tuyên bố các điều tra viên không bị sa thải vì lên tiếng về vấn đề tuân thủ mà rời đi vì “lý do cá nhân”, đồng thời khẳng định công ty không cố tình cho phép hoạt động vi phạm lệnh trừng phạt. Theo bài viết, dòng tiền chảy qua Binance tới các nhóm liên quan Iran phần lớn tương ứng với những khoản thanh toán từ khách hàng mua dầu Iran tại Trung Quốc. Theo các quan chức thực thi pháp luật, việc chuyển tiền tới những tổ chức liên quan đến IRGC vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi Binance nhận tội năm 2023 về vi phạm luật chống rửa tiền và lệnh trừng phạt của Mỹ. Khi đó, Binance bị phạt khoản tiền kỷ lục lên tới 4,3 tỷ USD. Binance cũng là đối tác quan trọng của dự án tiền số World Liberty Financial của gia đình Tổng thống Donald Trump. Dự án này được cho là đã mang lại cho gia đình ông Trump ít nhất 1,2 tỷ USD từ năm 2024. World Liberty từ chối bình luận. Bộ Tư pháp Mỹ đang điều tra việc Iran sử dụng Binance để né tránh lệnh trừng phạt của Mỹ sau thỏa thuận nhận tội năm 2023 của sàn này. Binance đáp lại rằng công ty “hoàn toàn không trực tiếp giao dịch với bất kỳ tổ chức bị trừng phạt nào”. Tháng 3 vừa qua, các quan chức Bộ Tài chính Mỹ đã gặp lãnh đạo Binance và bày tỏ lo ngại về việc công ty tuân thủ cơ chế giám sát theo thỏa thuận nhận tội năm 2023, bao gồm những giao dịch liên quan Iran. n www.tienphong.vn QUỐC TẾ 18 23-24/5/2026 TRONG GIAI ĐOẠN IRAN CHUẨN BỊ ĐỐI PHÓ CHIẾN DỊCH TẤN CÔNG CỦA MỸ VÀ ISRAEL, MỘT DOANH NHÂN CÓ QUAN HỆ VỚI CHÍNH QUYỀN Ở TEHRAN ĐÃ XÂY DỰNG MẠNG LƯỚI THANH TOÁN BÍ MẬT NHẰM DUY TRÌ DÒNG TIỀN CHO CÁC LỰC LƯỢNG QUÂN SỰ CỦA NƯỚC NÀY, THÔNG QUA SÀN TIỀN SỐ BINANCE, BÁO MỸ WALL STREET JOURNAL ĐƯA TIN NGÀY 22/5. BÌNH GIANG (theo AP) Mỹ tái áp đặt trừng phạt ông Zanjani từ tháng 1 năm nay, với cáo buộc chuyển tiền cho IRGC. Ông Zanjani bác bỏ cáo buộc của Mỹ, khẳng định ông “không cần và không dựa vào bất kỳ sàn giao dịch tiền số nào để rửa tiền hay né tránh trừng phạt”. Nhiều khoản tiền được cho là chuyển qua Binance tới Iran để tránh lệnh trừng phạt của Mỹ ẢNH: COINMARKETCAP CHÍNH PHỦ ISRAEL VỪA TRỤC XUẤT HÀNG TRĂM NGƯỜI THUỘC ĐOÀN TÀU ĐƯA HÀNG NHÂN ĐẠO TỚI DẢI GAZA. QUYẾT ĐỊNH NÀY ĐƯỢC ĐƯA RA SAU LÀN SÓNG PHẪN NỘ VỀ CÁCH ISRAEL ĐỐI XỬ VỚI CÁC NHÀ HOẠT ĐỘNG, KHIẾN NHIỀU QUỐC GIA TRIỆU TẬP ĐẠI DIỆN NGOẠI GIAO ISRAEL ĐỂ BÀY TỎ QUAN NGẠI. THU LOAN (theo Reuters, WSJ) Mạng lưới tài chính ngầm chuyển tiền cho Iran ISRAEL TRỤC XUẤT HƠN 400 NHÀ HOẠT ĐỘNG QUỐC TẾ SAU BÊ BỐI QUỲ GỐI, TRÓI TAY Các thành viên của đoàn tàu Global Sumud Flotilla được đưa tới Thổ Nhĩ Kỳ ẢNH: AP
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==