Lãnh đạo của hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ có cuộc gặp trực tiếp đầu tiên sau hơn 6 tháng, nhằm nỗ lực ổn định quan hệ vốn căng thẳng bởi thuế quan, cuộc chiến giữa Mỹ/Israel với Iran cùng nhiều bất đồng khác. Tổng thống Mỹ Trump dự kiến đến Bắc Kinh vào ngày 13/5, sau đó có cuộc hội đàm và các hoạt động khác trong ngày 14/5. Đây sẽ là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông kể từ năm 2017. Mỹ và Trung Quốc dự kiến sẽ nhất trí thành lập các diễn đàn nhằm thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương, trong khi Trung Quốc dự kiến công bố các thương vụ mua máy bay của Boeing cùng các mặt hàng nông sản và năng lượng của Mỹ. Kế hoạch thành lập “Hội đồng Thương mại” và “Hội đồng Đầu tư” có thể được công bố chính thức tại cuộc gặp, song một quan chức cho biết những cơ chế này vẫn cần thêm thời gian hoàn thiện trước khi đi vào vận hành. Hai nước cũng sẽ thảo luận việc kéo dài thỏa thuận đình chiến thương mại, theo đó cho phép khoáng sản đất hiếm tiếp tục được xuất khẩu từ Trung Quốc sang Mỹ. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu thỏa thuận có được gia hạn ngay trong tuần này hay không. Vị quan chức Mỹ bày tỏ tin tưởng rằng thỏa thuận đạt được từ mùa Thu năm ngoái cuối cùng sẽ được kéo dài. “Thỏa thuận vẫn chưa hết hạn. Tôi tin rằng bất kỳ quyết định gia hạn nào cũng sẽ được công bố vào thời điểm thích hợp”, vị quan chức nói. SẼ ĐỀ CẬP NHIỀU CHỦ ĐỀ NHẠY CẢM Cuộc hội đàm giữa ông Trump và ông Tập dự kiến cũng sẽ đề cập đến nhiều chủ đề nhạy cảm như Iran, đảo Đài Loan và vũ khí hạt nhân. Trung Quốc có quan hệ tốt với Iran và là một trong những khách hàng lớn mua dầu xuất khẩu của nước này. Ông Trump đang gây sức ép để Bắc Kinh sử dụng ảnh hưởng của mình nhằm thúc đẩy Tehran đạt thỏa thuận với Washington và chấm dứt cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động ngày 28/2. Chính quyền Mỹ còn gây sức ép với Trung Quốc về quan hệ của nước này với Nga. “Tổng thống Trump đã nhiều lần trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về Iran và Nga, bao gồm nguồn doanh thu mà Trung Quốc mang lại cho hai chính quyền này, cũng như các hàng hóa lưỡng dụng, linh kiện và phụ tùng, chưa kể khả năng xuất khẩu vũ khí. Tôi cho rằng cuộc đối thoại này sẽ tiếp tục”, vị quan chức Mỹ cho biết. Trong khi đó, ông Tập được cho là không hài lòng với Washington liên quan tới vấn đề Đài Loan. Washington vẫn là đối tác quốc tế quan trọng nhất và là nhà cung cấp vũ khí chủ yếu cho Đài Bắc. Bắc Kinh gia tăng hiện diện quân sự quanh đảo Đài Loan trong những năm gần đây, nhưng một quan chức Mỹ khẳng định chính sách của Washington sẽ không thay đổi. Các trợ lý của ông Trump còn bày tỏ lo ngại về các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến đang được phát triển tại Trung Quốc và cho rằng hai bên cần có “kênh liên lạc” để tránh nguy cơ xung đột phát sinh từ việc sử dụng AI. “Hiện vẫn chưa rõ hình thức cụ thể sẽ ra sao, nhưng chúng tôi muốn tận dụng cuộc gặp thượng đỉnh này để khởi động đối thoại và xem xét khả năng thiết lập kênh liên lạc về các vấn đề AI”, vị quan chức Mỹ nói. BÌNH GIANG (theo Reuters) 12 n Thứ Ba n Ngày 12/5/2026 QUỐC TẾ Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Hàn Quốc năm 2025 ẢNH: REUTERS Lãnh đạo Mỹ-Trung sẽ bàn những chuyện gai góc Trong chuyến thăm Trung Quốc tuần này, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thảo luận về vấn đề Iran, đảo Đài Loan, trí tuệ nhân tạo và vũ khí hạt nhân, đồng thời cân nhắc gia hạn thỏa thuận khoáng sản chiến lược, các quan chức Mỹ tiết lộ. Ngày 10/5, Iran đưa ra phản hồi về đề xuất của Mỹ, tập trung vào việc chấm dứt chiến sự trên mọi mặt trận, đặc biệt là tại Li-băng cũng như bảo đảm an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz, truyền hình nhà nước Iran đưa tin. Chỉ vài giờ sau khi đề xuất của Iran được công bố, ông Trump đã bác bỏ. “Tôi không thích nó - HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN”, ông Trump viết trên Truth Social mà không nêu thêm chi tiết. Giá dầu đã tăng thêm 3 USD/thùng sau những thông tin này. Câu trả lời của Iran bao gồm yêu cầu được bồi thường thiệt hại chiến tranh và nhấn mạnh chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz, truyền thông nhà nước cho biết. Theo hãng tin Tasnim, Tehran cũng yêu cầu Mỹ chấm dứt phong tỏa hải quân, bảo đảm không có thêm cuộc tấn công nào, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và chấm dứt lệnh cấm bán dầu của Iran. Phía Mỹ trước đó đề xuất ngừng giao tranh trước khi chuyển sang thảo luận về các vấn đề khó hơn như chương trình hạt nhân của Iran. Báo Wall Street Journal dẫn lời các nguồn tin giấu tên cho biết, Iran đề xuất pha loãng một phần uranium được làm giàu ở cấp độ cao và chuyển phần còn lại sang nước thứ ba. Theo một quan chức Pakistan, Islamabad đã chuyển phản hồi của Iran tới phía Mỹ. Bất chấp lệnh ngừng bắn đã kéo dài 1 tháng và khoảng 2 ngày tương đối yên ắng vừa qua, nhiều máy bay không người lái đã xuất hiện trên bầu trời một số quốc gia vùng Vịnh trong ngày 10/5, cho thấy mối đe dọa đối với khu vực vẫn hiện hữu. Tuy nhiên, tàu chở khí đốt Al Kharaitiyat do hãng QatarEnergy vận hành vừa đi qua eo biển Hormuz an toàn trên hành trình tới cảng Qasim của Pakistan. Đây là tàu Qatar đầu tiên chở khí tự nhiên hóa lỏng đi eo biển kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến ngày 28/2. Các nguồn tin cho biết chuyến hàng này đã được Iran chấp thuận, nhằm xây dựng lòng tin với Pakistan và Qatar. Ngoài ra, một tàu hàng treo cờ Panama đang trên đường tới Brazil cũng vừa đi qua tuyến đường do lực lượng vũ trang Iran chỉ định, Tasnim đưa tin. Trong bối cảnh ông Trump dự kiến thăm Trung Quốc trong tuần này, áp lực nhằm khép lại cuộc chiến ngày càng gia tăng, trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu và nền kinh tế thế giới bị đe doạ. Khi được hỏi liệu các hoạt động quân sự chống Iran đã kết thúc hay chưa, ông Trump nói trong bài phát biểu được phát sóng ngày 10/5: “Họ đã bị đánh bại, nhưng điều đó không có nghĩa là họ đã chấm dứt”. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố cuộc chiến chưa kết thúc vì vẫn còn “nhiều việc phải làm” nhằm loại bỏ uranium làm giàu của Iran, phá dỡ các cơ sở làm giàu và xử lý các lực lượng ủy nhiệm cũng như năng lực tên lửa đạn đạo của Tehran. Trong cuộc phỏng vấn với CBS News, ông Netanyahu cho rằng cách tốt nhất để loại bỏ lượng uranium làm giàu là thông qua ngoại giao, dù không loại trừ khả năng dùng vũ lực. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên mạng xã hội rằng Iran sẽ “không bao giờ khuất phục trước kẻ thù” và sẽ “bảo vệ lợi ích quốc gia bằng sức mạnh”. Dù các nỗ lực ngoại giao nhằm phá vỡ bế tắc vẫn tiếp diễn, nguy cơ đối với các tuyến hàng hải và nền kinh tế khu vực vẫn ở mức cao. Những ngày gần đây chứng kiến nhiều đợt giao tranh nghiêm trọng nhất quanh eo biển Hormuz kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực. Ngày 10/5, UAE cho biết đã đánh chặn 2 máy bay không người lái xuất phát từ Iran, trong khi Qatar lên án vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào tàu hàng đi từ Abu Dhabi trong vùng biển của nước này. Kuwait cũng cho biết hệ thống phòng không của họ đã ứng phó với các máy bay không người lái thù địch xâm nhập không phận. BÌNH GIANG (theo Tasnim, Reuters) Tổng thống Trump nói không thể chấp nhận phản hồi của Iran Người dân Iran đứng giữa đống đổ nát tại hiện trường vụ tấn công của Israel và Mỹ vào một đồn cảnh sát ở Tehran ngày 3/3/2026 ẢNH: ISNA Tổng thống Donald Trump vừa bác bỏ phản hồi của Iran về đề xuất đàm phán hòa bình của Mỹ, làm tiêu tan hy vọng về việc sớm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 10 tuần qua. Washington từ lâu đã muốn khởi động đàm phán với Bắc Kinh về vũ khí hạt nhân, dù Trung Quốc vẫn không muốn thảo luận về kho vũ khí của mình. Theo quan chức Mỹ, phía Trung Quốc đã nói riêng với Washington rằng “họ không quan tâm đến việc ngồi xuống để thảo luận bất kỳ hình thức kiểm soát vũ khí hạt nhân nào vào thời điểm này”. Mỹ sẽ nắm giữ kho uranium của Iran? Trong một cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm 10/5, nhà báo Mỹ hỏi Tổng thống Donald Trump về giai đoạn hiện tại của cuộc chiến với Iran, khi mà Mỹ vẫn chưa thu giữ được vật liệu hạt nhân của Iran. Ông Trump trả lời: “Chúng ta sẽ có được nó vào một lúc nào đó, bất cứ thứ gì chúng ta muốn. Chúng ta đã giám sát nó, các bạn biết đấy, chúng ta đã thành lập một lực lượng gọi là Lực lượng Không gian. Nếu bất cứ ai đến gần khu vực đó, chúng ta sẽ biết. Và chúng ta sẽ cho nổ tung họ”. Trong đề xuất mới nhất, Washington tái khẳng định yêu cầu Iran phải cam kết sẽ không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân, ngừng tất cả các hoạt động làm giàu uranium và từ bỏ kho dự trữ uranium được làm giàu cao. Mátxcơva đã nhiều lần đề nghị hỗ trợ tiến trình hòa bình và giúp loại bỏ vật liệu này khỏi Iran. “Chúng tôi không chỉ đưa ra lời đề nghị như vậy; chúng tôi đã thực hiện một lần trước đây, vào năm 2015”, Tổng thống Nga Vladimir Putin nói với các nhà báo trong lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Mátxcơva hôm 9/5. MINH HẠNH (theo RT)
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==