Tại buổi giao lưu trực tuyến “Nếu kỳ thi này không rực rỡ thì sao?”, Chuyên gia giáo dục nhận định đến lúc cần thay đổi cách nhìn về thi cử và thành công. THAY ĐỔI NGUYỆN VỌNG THẾ NÀO ĐỂ TRÁNH RỦI RO Giai đoạn điều chỉnh nguyện vọng từ ngày 4-8/5 được xem là “thời điểm vàng” nhưng cũng đầy áp lực với học sinh lớp 9 tại TPHCM. Khi tỷ lệ chọi các trường bắt đầu được công bố, nhiều phụ huynh và học sinh rơi vào trạng thái phân vân: giữ nguyên hay thay đổi lựa chọn đã đăng ký. Theo Thạc sĩ Huỳnh Thanh Phú - Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, năm nay tỷ lệ chọi của trường lên tới 2,84, tức trung bình một thí sinh phải cạnh tranh với gần 3 bạn khác. Tuy nhiên, ông cho rằng việc thay đổi nguyện vọng ở thời điểm này cần hết sức thận trọng. Việc Sở GD&ĐT TPHCM công bố tỷ lệ chọi chỉ là một kênh để phụ huynh tham khảo. Chúng ta phải nhớ rằng tỷ lệ chọi không quyết định tất cả, chỉ giúp phụ huynh và học sinh nhìn lại xem quyết định đăng ký ba nguyện vọng trước đó đã phù hợp hay chưa, chứ không phải cứ tỷ lệ chọi cao là rớt hay thấp là đậu. Có trường tỷ lệ chọi cao, có trường tỷ lệ chọi thấp, đó là quy luật tự nhiên, tồn tại khách quan trong tuyển sinh. Vì vậy, phụ huynh, học sinh, kể cả giáo viên chủ nhiệm lớp 9 cũng cần thật sự bình tĩnh trước những con số này, không để bản thân bị tác động quá nhiều về tâm lý. Chính vì hiểu rõ nội lực của con, phụ huynh mới đưa ra quyết định đăng ký nguyện vọng 1, 2, 3 từ trước khi Sở công bố tỷ lệ chọi. Vì vậy, ở hiện tại, việc có nên thay đổi nguyện vọng hay không phải hết sức thận trọng. Theo thầy Phú, không nên thay đổi vì việc điều chỉnh lúc này giống như đang đánh cược. Đánh cược thì luôn có may rủi. Nếu may thì không nói, nhưng nếu rủi xảy ra sẽ kéo theo rất nhiều hệ lụy tâm lý cho cả gia đình. Người này trách người kia, cha mẹ áp lực, con cái áp lực nhưng cuối cùng cũng không giải quyết được vấn đề gì. Ở góc độ quản lý, ông Huỳnh Văn Đà - chuyên viên Phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục - cho rằng học sinh cần cân nhắc kỹ dựa trên ba yếu tố trước khi quyết định điều chỉnh. Thứ nhất là khoảng cách địa lý, việc di chuyển từ nhà đến trường có thuận tiện hay không, có đảm bảo duy trì việc học lâu dài. Thứ hai là năng lực học tập: cần đối chiếu với điểm chuẩn của trường trong các năm trước để đánh giá khả năng trúng tuyển. Nếu đam mê vẫn đủ lớn và năng lực đáp ứng, có thể giữ nguyên; ngược lại, nếu thiếu tự tin, nên cân nhắc điều chỉnh phù hợp hơn. Thứ ba là định hướng tương lai, trường có phù hợp với tổ hợp môn và định hướng học tập sau này hay không. Theo ông Đà, thời điểm để cân nhắc là khi mình đã đăng ký trước đó và bắt đầu có thông báo về tỷ lệ chọi nguyện vọng 1 vào các trường. Thứ nhất là theo dõi chỉ tiêu, thứ hai là theo dõi số lượng đăng ký vào từng trường. Các em cần xem lại đam mê của mình đối với từng nguyện vọng có còn hay không, đồng thời đánh giá năng lực học tập của mình đáp ứng tới đâu với đam mê đó. Từ đó cân nhắc có tiếp tục theo đuổi hay tạm gác lại để tập trung vào thực tế, ‘liệu cơm gắp mắm’ để quyết định có nên điều chỉnh hay không. Có hai hướng điều chỉnh. Một là thay đổi thứ tự các nguyện vọng trong ba nguyện vọng hiện tại. Hai là nếu thấy nguyện vọng 1 còn xa thì có thể chuyển sang trường khác, thậm chí thay đổi cả ba nguyện vọng, lựa chọn những trường mà mình thực sự tự tin và có đam mê. NÊN LÀM GÌ LÚC NÀY? Trong giai đoạn ôn thi lớp 10, áp lực là điều mà cả phụ huynh lẫn học sinh đều phải đối mặt. Nhiều khi chính người lớn lại vô tình tạo thêm áp lực cho trẻ. Vì vậy, cha mẹ cần hiểu rằng tháng 5 và tháng 6 là giai đoạn con chịu áp lực tâm lý rất lớn, điều quan trọng nhất lúc này không phải thúc ép mà là chăm sóc tinh thần và sức khỏe cho con. Nhiều gia đình vô tình đặt kỳ vọng quá lớn, coi việc đỗ trường công lập là “chuẩn mực thành công”. Điều khiến nhiều học sinh mệt mỏi không chỉ là khối lượng kiến thức hay tỷ lệ chọi, mà còn là cảm giác “không được phép thất bại”. Khi kỳ thi bị xem như cột mốc quyết định tương lai, áp lực tâm lý dễ bị đẩy lên quá mức cần thiết. Tâm lý ổn định đóng vai trò then chốt. Nếu áp lực kéo dài, học sinh rơi vào stress, thậm chí ảnh hưởng sức khỏe trước ngày thi. Nhịp sinh hoạt hợp lý từ ngủ đủ giấc, học đến khoảng 22h, có thời gian nghỉ ngơi, vận động giúp duy trì năng lượng. Điều quan trọng hơn, không phải là thay đổi nguyện vọng mà là trả lời câu hỏi: “Ba tuần còn lại cần làm gì để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi?”. Phụ huynh nên giữ không khí gia đình ổn định, tích cực, quan tâm đến sức khỏe, giấc ngủ và xây dựng thời khóa biểu ôn tập hợp lý cho con, thay vì tạo thêm áp lực. Điều phụ huynh không nên làm là đặt áp lực tài chính lên con bằng những câu như: “Học trường tư tốn nhiều tiền lắm”, “Con rớt thì ba mẹ xấu hổ”… Mặc cảm là yếu tố trở thành gánh nặng. Những câu nói thường ngày như “Học bài đi”, “Ăn nhanh lên để học bài”, liên tục thúc ép trong lúc đưa đón con đi học gây căng thẳng. Áp lực quá mức đẩy học sinh vào stress, thậm chí đổ bệnh trước giờ G. Đầu óc căng cứng Khi đầu óc căng cứng, các em sẽ khó suy nghĩ và xử lý bài làm hiệu quả. Khi học sinh bị áp lực, các em sẽ rất mệt mỏi. Mà khi tinh thần không ổn định thì việc học và xử lý bài sẽ bị ảnh hưởng rất nhiều. Tâm phải tịnh thì tuệ mới sáng, trí mới thông. Nếu tâm lý không ổn thì rất khó để tiếp tục tiếp nhận kiến thức và xử lý bài hiệu quả. Từ giờ đến ngày thi không còn là giai đoạn ôn hết dạng này đến dạng khác nữa mà là giai đoạn rà soát kiến thức. Các em phải xem mình còn thiếu phần nào, chưa chắc phần nào thì tập trung củng cố phần đó chứ không phải học lại toàn bộ từ đầu đến cuối. TRẦN HUYỀN - NGUYỄN DŨNG - TRỌNG HUY 10 n Thứ Năm n Ngày 7/5/2026 ĐỜI SỐNG Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 đang đến gần, không chỉ học sinh mà cả phụ huynh cũng bước vào giai đoạn căng thẳng. Áp lực điểm số, áp lực đỗ trường công lập, áp lực “không được thất bại” đang đè nặng lên vai nhiều học sinh lớp 9. Đừng biến kỳ thi thành “điều sống còn” Cha mẹ nên chuẩn bị sẵn các phương án tiếp theo nếu không vào được trường công lập, tìm hiểu những trường tư phù hợp với năng lực và sở thích của con. Hiện nay có rất nhiều trường tư thục có chất lượng tốt, học phí không quá cao, môi trường học tập và phương pháp giảng dạy đảm bảo. Ngày 6/5, Đồn Biên phòng Phước Thuận phối hợp Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Hồ Tràm (TPHCM) tiến hành bàn giao và thả 2 cá thể vích (rùa biển) về với môi trường tự nhiên. Vào lúc 6h45 ngày 6/5, trong lúc đang đánh bắt hải sản tại bãi biển Hồ Tràm, ngư dân đã phát hiện 2 cá thể vích bị mắc vào lưới. Ngay lập tức, bà con ngư dân đã chủ động gỡ lưới và đưa các cá thể này đến Trung tâm để được chăm sóc y tế và kiểm tra tình trạng sức khỏe. Qua kiểm tra nhanh, cả 2 cá thể vích đều khỏe mạnh, không bị thương tổn nghiêm trọng và có đủ điều kiện để sinh tồn trong môi trường tự nhiên. Ngay sau khi tiếp nhận, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Hồ Tràm đã phối hợp với Đồn Biên phòng Phước Thuận tổ chức đưa các cá thể này ra khu vực biển an toàn để thả về đại dương. Vích là loài rùa biển quý hiếm, có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái biển. Việc phát hiện, cứu hộ và thả kịp thời 2 cá thể vích không chỉ thể hiện ý thức bảo vệ động vật hoang dã của ngư dân địa phương, mà còn góp phần lan tỏa trách nhiệm cộng đồng trong bảo tồn đa dạng sinh học biển. Vích (rùa biển) hiện nằm trong Sách Đỏ IUCN với mức phân hạng Nguy cấp (EN). Chúng đóng vai trò quan trọng trong cân bằng hệ sinh thái biển nhưng đang đối mặt nguy cơ tuyệt chủng do săn bắt, ô nhiễm và mất môi trường sống. NGÔ TÙNG _________ Lực lượng biên phòng thả hai cá thể vích về môi trường tự nhiên ẢNH: CƠ QUAN CHỨC NĂNG Ông Huỳnh Văn Đà - Chuyên viên phòng Khảo thí và Kiểm định chất lượng giáo dục, Sở GD&ĐT TPHCM - đưa lời khuyên đến học sinh Thả hai cá thể rùa mắc lưới ngư dân về biển Ngày 6/5, trong lúc đang đánh bắt hải sản tại bãi biển Hồ Tràm, ngư dân đã phát hiện 2 cá thể vích bị mắc vào lưới và ngay lập tức gỡ lưới, đưa các cá thể này đến nhờ lực lượng chức năng chăm sóc y tế và kiểm tra tình trạng sức khỏe. TUYỂN SINH LỚP 10 Ở TPHCM:
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==