12 n Thứ Ba n Ngày 5/5/2026 QUỐC TẾ Căng thẳng giữa Iran và Mỹ tiếp tục gia tăng khi Tehran tuyên bố sẽ sử dụng “toàn bộ sức mạnh” để kiểm soát an ninh tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới. Thiếu tướng Ali Abdollahi, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam alAnbiya của Iran, khẳng định lực lượng vũ trang nước này sẽ nhắm mục tiêu vào bất kỳ lực lượng nước ngoài nào tìm cách tiếp cận hoặc can thiệp vào khu vực. Ông nhấn mạnh, mọi tàu thương mại, tàu chở dầu phải phối hợp với lực lượng Iran để đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển. “Chúng tôi duy trì và kiểm soát chặt chẽ an ninh eo biển Hormuz với toàn bộ sức mạnh”, Thiếu tướng Ali Abdollahi tuyên bố. Thiếu tướng Ali Abdollahi nói thêm rằng, tuyến đường thủy này nằm dưới sự kiểm soát của lực lượng vũ trang Iran và bất kỳ “hành động quân sự nào của Mỹ nhằm phá vỡ tình hình sẽ chỉ dẫn đến những phức tạp hơn và gây nguy hiểm cho an ninh của các tàu thuyền trong khu vực”. Phản ứng của Iran được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo kế hoạch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz. Theo đó, Mỹ sẽ “dẫn đường” để các tàu rời khỏi khu vực bị hạn chế, dù chưa công bố chi tiết cách thức triển khai. “Chúng tôi đã nói với các quốc gia này, rằng chúng tôi sẽ dẫn đường cho tàu của họ rời khỏi các vùng biển bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tự do tiếp tục hoạt động của mình”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 3/5. HOÀI NGHI VỀ KẾ HOẠCH GIẢI CỨU TÀU THUYỀN Kế hoạch của Mỹ về việc “hướng dẫn” các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp về cách thức hoạt động. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ tuyên bố trên nền tảng X rằng, sự hỗ trợ sẽ bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay và thiết bị không người lái. Tuy nhiên, vai trò cụ thể của các lực lượng này trong việc đảm bảo lưu thông hàng hải vẫn chưa rõ ràng. Giới phân tích nhận định, Washington nhiều khả năng sẽ tăng cường hiện diện quân sự nhằm trấn an các tàu thương mại, thay vì tổ chức hộ tống trực tiếp. Điều này có thể buộc Iran phải lựa chọn giữa kiềm chế hoặc đối đầu trực tiếp với Hải quân Mỹ - một bước leo thang chưa từng xảy ra. Bà Jennifer Parker, nghiên cứu viên tại Viện Lowy và là cựu sĩ quan Hải quân Úc, nhận định rằng, quân đội Mỹ sẽ tăng cường hiện diện trong và trên eo biển để trấn an các tàu thương mại đang cố gắng đi qua khu vực này. Bà cho rằng, nhiệm vụ đó có thể bao gồm một vài tàu chiến của Hải quân Mỹ trong eo biển và một loạt máy bay bay phía trên để phát hiện và tiêu diệt bất kỳ tàu thuyền nhỏ nào cố gắng tấn công các tàu thương mại. Theo bà Parker, mặc dù việc hộ tống tàu, với các tàu khu trục của Mỹ di chuyển song song với các tàu thương mại khó có thể xảy ra, nhưng việc tăng cường số lượng tàu chiến của Mỹ đi qua eo biển sẽ là một bước đi tích cực. Để ngăn chặn chiến dịch này, Iran sẽ phải trực tiếp đối đầu với Hải quân Mỹ, điều mà nước này chưa từng làm. QUỲNH NHƯ (theo CNN) Iran cảnh báo sẽ nhắm mục tiêu vào lực lượng nước ngoài, đặc biệt là Mỹ, nếu tiếp cận eo biển Hormuz, trong bối cảnh Washington lên kế hoạch giải cứu tàu thuyền mắc kẹt tại tuyến hàng hải chiến lược này. “Tất nhiên, ông Trump muốn thăm Trung Quốc sau khi xử lý xong tình hình Iran để thể hiện sức mạnh…, nhưng nếu ông ấy tấn công Iran sau chuyến thăm Trung Quốc, điều đó sẽ khiến Trung Quốc trông như đã bỏ rơi Iran”, nguồn tin nói với CNN. “Tổng thống Trump rất khôn khéo, ông ấy không trực tiếp nhắm vào Trung Quốc, mà trước tiên đánh vào Venezuela, rồi đến Iran, về cơ bản là đánh vào lợi ích của Trung Quốc tại các khu vực này”, nguồn tin nói thêm. Tuy nhiên, cuộc chiến Iran không diễn ra theo kế hoạch của Mỹ. Iran đã khiến Mỹ bị kéo vào cuộc đối đầu không được ủng hộ và khó giải quyết, với hệ lụy kinh tế toàn cầu ngày càng nghiêm trọng. “Tổng thống Trump hiện muốn khép lại vấn đề Iran càng nhanh càng tốt. Nếu Mỹ giành được ưu thế, ông Trump sẽ có đòn bẩy mạnh hơn. Nhưng giờ rõ ràng Mỹ không thể xử lý được Iran. Vì vậy, ở một mức độ nào đó, vị thế đàm phán của họ với Trung Quốc đã suy yếu”, ông Wu Xinbo, thành viên Ủy ban Tư vấn Chính sách đối ngoại của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, nhận định. CHIẾN THẮNG KHÔNG CẦN CHIẾN ĐẤU Theo các nguồn tin, tình hình hiện nay có thể mang lại cho Trung Quốc cơ hội hiếm có, trong bối cảnh ông Trump có thể đối mặt cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy khó khăn. Nhà lãnh đạo Mỹ được nói là đang muốn mang thành quả cụ thể về cho cử tri Mỹ, như các đơn hàng lớn từ Trung Quốc đặt mua nông sản Mỹ và máy bay Boeing. Theo các nhà quan sát, Trung Quốc sẵn sàng tận dụng thị trường nội địa rộng lớn và vị thế thống trị của họ trong chuỗi cung ứng đất hiếm để đạt được mục tiêu về vấn đề đảo Đài Loan và đưa các công ty Trung Quốc khỏi danh sách trừng phạt. “Một phần lý do Tổng thống Trump trì hoãn chuyến thăm Trung Quốc có lẽ vì ông cảm thấy chưa đủ đòn bẩy”, nguồn tin thứ ba nói. Theo nguồn tin này, ông Trump muốn đạt được chiến thắng nhanh ở Iran để tạo lợi thế chính trị trong cuộc gặp ở Bắc Kinh. “Chúng tôi từng rất lo lắng khi chiến tranh bùng nổ, không chỉ vì lợi ích dầu mỏ và kinh doanh tại Trung Đông, mà còn vì nếu Iran không trụ vững, một chính quyền thân phương Tây có thể xuất hiện, và điều đó sẽ không có lợi cho Trung Quốc. Nhưng tình hình hiện tại thực tế lại đang có lợi cho Trung Quốc”, ông Wu nói. Theo một số ý kiến, cuộc chiến ở Iran càng giúp Trung Quốc nâng cao vị thế toàn cầu, khi Bắc Kinh được nhìn nhận như một trụ cột ổn định. Ngày càng nhiều lãnh đạo phương Tây muốn tăng cường quan hệ với Bắc Kinh. “Mỹ đang chiến đấu mà không chiến thắng, còn Trung Quốc đang chiến thắng mà không cần chiến đấu. Trung Quốc chắc chắn chịu tác động tiêu cực do chi phí năng lượng, nhưng đồng thời cũng thu được nhiều lợi ích từ tình hình này”, ông Joerg Wuttke, cựu Chủ tịch Phòng Thương mại Liên minh châu Âu tại Trung Quốc, đánh giá. Hệ thống chính trị của Trung Quốc vốn ưu tiên hoạch định dài hạn và tự chủ, từ đó tạo ra lợi thế trong việc ứng phó với cú sốc kinh tế toàn cầu. “Họ đã chứng minh tính đúng đắn với chính sách năng lượng tái tạo. Trung Quốc có lẽ là quốc gia chuẩn bị tốt nhất. Về chính trị, họ là bên chiến thắng, vì họ thể hiện hình ảnh ‘người trưởng thành’”, ông Wuttke nói với CNN. BÌNH GIANG (theo CNN) Cuộc chiến dang dở với Iran gây bất lợi cho ông Trump khi thăm Trung Quốc Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào giữa tháng này. Theo các nhà phân tích, cuộc chiến dở dang của Mỹ ở Iran có thể giúp Bắc Kinh củng cố vị thế khi tiếp đón nhà lãnh đạo Mỹ. Iran cảnh báo lực lượng nước ngoài tiếp cận Hormuz Một tàu chở dầu nhìn từ trên cao (ảnh minh họa) Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp ở Hàn Quốc, tháng 10/2025 ẢNH: REUTERS Việt Nam và Sri Lanka thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1970. Hai nước có quan hệ hữu nghị truyền thống và hợp tác nhiều mặt. Các đảng phái chính trị tại Sri Lanka có thiện cảm và coi trọng quan hệ với Việt Nam, coi Việt Nam là hình mẫu thành công trong phát triển kinh tế để Sri Lanka học tập. Sri Lanka đã công nhận Việt Nam có nền kinh tế thị trường đầy đủ. Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt khoảng 260 triệu USD, tăng 20% so với năm trước. Sri Lanka có 34 dự án còn hiệu lực tại Việt Nam, với tổng vốn đăng ký 43 triệu USD, đứng thứ 64/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Dự án lớn nhất của Sri Lanka tại Việt Nam là nhà máy sản xuất đồ bơi tại tỉnh Hưng Yên, với tổng vốn đăng ký 8,7 triệu USD. Khoảng 200 người Việt đang sinh sống, làm việc tại Sri Lanka, bao gồm phụ nữ Việt kết hôn với người bản địa, tăng ni đang học tập và tu tập tại các trường đại học, cơ sở Phật giáo của Sri Lanka, công nhân do các công ty ở Việt Nam gửi sang làm việc theo hợp đồng có thời hạn và số còn lại làm các ngành nghề dịch vụ khác. Việt Nam và Sri Lanka hợp tác tốt tại các diễn đàn quốc tế và khu vực. THU LOAN Tàu chở dầu trúng đạn Trung tâm Điều hành Thương mại Hàng hải Anh ngày 4/5 cho biết, một tàu chở dầu đã bị trúng quả đạn không xác định ở eo biển Hormuz. Tàu bị tấn công ngay ngoài khơi mũi phía Bắc của bán đảo Musandam thuộc Oman. “Tất cả thủy thủ đoàn đều an toàn. Không có tác động nào lên môi trường được báo cáo”, Trung tâm thông báo trên X. MINH HẠNH (theo CNN) Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sắp thăm Sri Lanka Nhận lời mời của Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka từ ngày 7 - 8/5.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjM5MTU3OQ==