Về Nam Định, thăm làng làm kèn Tây duy nhất của cả nước

TPO - Làng Phạm Pháo (xã Hải Minh, huyện Hải Hậu, Nam Định) từ lâu đã nổi tiếng với nghề làm và sửa chữa kèn đồng (kèn Tây). Ở đây hầu hết các công đoạn làm kèn đồng vẫn được thực hiện thủ công.
Làng Phạm Pháo (xã Hải Minh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định) là nơi sản xuất và sửa chữa kèn đồng duy nhất trên cả nước.

Làng Phạm Pháo (xã Hải Minh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định) là nơi sản xuất và sửa chữa kèn đồng duy nhất trên cả nước.

Gia đình ông Nguyễn Văn Cường có công lớn trong việc hình thành làng kèn đồng Phạm Pháo. Người đầu tiên đặt nền móng cho nghề này ở làng là ông Nguyễn Văn Biên (bố ông Cường) từ những năm 1950.

Gia đình ông Nguyễn Văn Cường có công lớn trong việc hình thành làng kèn đồng Phạm Pháo. Người đầu tiên đặt nền móng cho nghề này ở làng là ông Nguyễn Văn Biên (bố ông Cường) từ những năm 1950.

Theo lời kể của ông Cường, ban đầu, những chiếc kèn đồng đều phải mua từ nước ngoài. Gắn bó với chiếc kèn đồng thời gian dài khiến người dân nơi đây tự mày mò học sửa kèn, rồi làm kèn đồng, dần dần hình thành nghề làm kèn đồng ở làng Phạm Pháo.

Theo lời kể của ông Cường, ban đầu, những chiếc kèn đồng đều phải mua từ nước ngoài. Gắn bó với chiếc kèn đồng thời gian dài khiến người dân nơi đây tự mày mò học sửa kèn, rồi làm kèn đồng, dần dần hình thành nghề làm kèn đồng ở làng Phạm Pháo.

"Điểm riêng của nghề làm kèn đồng Phạm Pháo là hầu hết công đoạn đều được thực hiện thủ công. Những ống đồng được cán phẳng, gò tay thành một chiếc kèn và chỉ sử dụng máy uốn tự chế, máy tiện cho các chi tiết và công đoạn khó", ông Cường chia sẻ.

"Điểm riêng của nghề làm kèn đồng Phạm Pháo là hầu hết công đoạn đều được thực hiện thủ công. Những ống đồng được cán phẳng, gò tay thành một chiếc kèn và chỉ sử dụng máy uốn tự chế, máy tiện cho các chi tiết và công đoạn khó", ông Cường chia sẻ.

Trước kia đồng được lấy từ vỏ đạn, mâm đồng. Nhiều thợ thủ công trong làng dễ dàng làm các công việc như bảo dưỡng, chế tác bộ phận kèn.…

Trước kia đồng được lấy từ vỏ đạn, mâm đồng. Nhiều thợ thủ công trong làng dễ dàng làm các công việc như bảo dưỡng, chế tác bộ phận kèn.…

Công đoạn phức tạp nhất là làm kín để kèn đạt độ chính xác cao về âm. Chất liệu làm kèn chủ yếu bằng đồng, mạ crom, vàng, bạc…tuỳ đơn đặt hàng.

Công đoạn phức tạp nhất là làm kín để kèn đạt độ chính xác cao về âm. Chất liệu làm kèn chủ yếu bằng đồng, mạ crom, vàng, bạc…tuỳ đơn đặt hàng.

Anh Nguyễn Trung Kiên (23 tuổi, con út ông Cường) tiếp xúc với nghề từ năm 10 tuổi. Hiện tại, anh Kiên thành thạo các công đoạn sửa chữa cũng như sản xuất kèn đồng. Anh Kiên tâm sự, sửa kèn hay làm kèn đều không khó, cái khó là người thợ có đủ sự kiên trì và đam mê hay không.

Anh Nguyễn Trung Kiên (23 tuổi, con út ông Cường) tiếp xúc với nghề từ năm 10 tuổi. Hiện tại, anh Kiên thành thạo các công đoạn sửa chữa cũng như sản xuất kèn đồng. Anh Kiên tâm sự, sửa kèn hay làm kèn đều không khó, cái khó là người thợ có đủ sự kiên trì và đam mê hay không.

Các công đoạn chế tác đều do người thợ tự nghiên cứu nhưng chất lượng của những chiếc kèn luôn được đánh giá cao.

Các công đoạn chế tác đều do người thợ tự nghiên cứu nhưng chất lượng của những chiếc kèn luôn được đánh giá cao.

Có 15 loại kèn gia đình có thể làm, nhưng những loại kèn thường xuyên được đặt hàng là: Clarinet, Saxophones, Trumpet, Alto Saxophones, Trombone, Baritone, Bass, Tubas… Trước kia kèn đều được mua ở nước ngoài như Pháp, Đức, Mỹ, Nga, Nhật Bản.

Có 15 loại kèn gia đình có thể làm, nhưng những loại kèn thường xuyên được đặt hàng là: Clarinet, Saxophones, Trumpet, Alto Saxophones, Trombone, Baritone, Bass, Tubas… Trước kia kèn đều được mua ở nước ngoài như Pháp, Đức, Mỹ, Nga, Nhật Bản.

Thông thường mỗi chiếc kèn Tây có từ 180 đến 250 chi tiết.

Thông thường mỗi chiếc kèn Tây có từ 180 đến 250 chi tiết.

Các loại kèn đồng giống nhau ở điểm đều có bộ hơi gồm 3 quả pháo, mỗi quả có 6 lỗ tạo ra các nốt nhạc. Đây là bộ phận quan trọng nhất của kèn và rất hay hỏng. Phải là người thợ lành nghề mới chỉnh được pháo.

Các loại kèn đồng giống nhau ở điểm đều có bộ hơi gồm 3 quả pháo, mỗi quả có 6 lỗ tạo ra các nốt nhạc. Đây là bộ phận quan trọng nhất của kèn và rất hay hỏng. Phải là người thợ lành nghề mới chỉnh được pháo.

"Một năm sản xuất được 10-20 cây kèn. Ngày nay nguyên vật liệu làm kèn sẵn có nên không mất công và vất vả" ông Cường cho biết.

"Một năm sản xuất được 10-20 cây kèn. Ngày nay nguyên vật liệu làm kèn sẵn có nên không mất công và vất vả" ông Cường cho biết.

Cùng chuyên mục

Nghệ nhân Cơ Tu ở Tà Lang – Giàn Bí dệt vải, đón khách bên khung cửi

Đón tour bên khung dệt

TP - Bên dòng sông Cu Đê thơ mộng, không gian văn hóa của người Cơ Tu tại Tà Lang - Giàn Bí (phường Hải Vân, TP. Đà Nẵng) cứ cuối tuần lại rộn ràng các hoạt động văn hóa từ đánh cồng chiêng, múa tung tung da dá đến dệt thổ cẩm, đan lát…

Thầy cúng đọc lời khấn gửi đến thần bếp, thần lửa

Vị thần may mắn của người M’nông

TP - Giữa cuộc sống hiện đại, nhiều gia đình đồng bào dân tộc M’nông ở Đắk Lắk vẫn duy trì lễ cúng bếp lửa. Theo quan niệm của họ, bếp lửa là nơi gắn kết các thành viên trong gia đình, cộng đồng. Bếp lửa còn là một vị thần mang lại nhiều may mắn và sự êm ấm cho mọi người.
Cụ Vành (đeo kính ngồi giữa) truyền nghề đan lát cho thế hệ sau

Chung tay gìn giữ nghề đan lát thủ công

TP - Nghề đan lát thủ công là nét đẹp truyền thống của đồng bào dân tộc Tày, Dao huyện Chợ Đồn (tỉnh Bắc Kạn) đang được cộng đồng chung tay góp phần bảo tồn, phát huy nghề truyền thống.
Không khí Giáng sinh tại Nhà thờ Chính toà Phát Diệm

Không khí Giáng sinh tại Nhà thờ Chính toà Phát Diệm

TPO - Không khí Giáng sinh năm 2023, tại nhà thờ Chính toà Phát Diệm, Kim Sơn (Ninh Bình), mang đến cho những người dân và du khách một trải nghiệm đặc biệt, tràn ngập niềm vui và lòng tín thác vào Đấng cứu thế.
Các thành viên của Ethnicity trong một chuyến thực tế về địa phương

Dệt thổ cẩm bằng công nghệ số

TP - Yêu văn hóa dân tộc theo cách riêng, một nhóm bạn trẻ đã nhiệt huyết “dệt” hàng ngàn mẫu hoa văn thổ cẩm của người dân tộc thiểu số bằng công nghệ số. Và từ đây, thổ cẩm Việt đã đi ra thế giới.
Nhạc sĩ Vũ Minh Tâm viết thánh ca hướng đến giới trẻ

Nhạc sĩ Vũ Minh Tâm viết thánh ca hướng đến giới trẻ

TPO - Nhạc sĩ Vũ Minh Tâm vừa phát hành album Bài ca tạ ơn gồm 6 bản thu thánh ca do anh sáng tác theo phong cách gần gũi với giới trẻ. Trừ nhóm Oplus, tất cả các ca sĩ tham gia thu âm gồm Nguyên Khang, Trọng Khương, Phạm Thùy Dung và JB Blada đều theo Công giáo.
Lung linh đêm Giáng sinh ở giáo xứ nhà thờ đổ

Lung linh đêm Giáng sinh ở giáo xứ nhà thờ đổ

TPO - Đêm trước Giáng sinh 2023, hàng nghìn người dân đổ về Thánh đường Giáo xứ Xương Điền (xã Hải Lý, Hải Hậu, Nam Định) để chiêm ngưỡng các tác phẩm trang trí lễ Giáng sinh do các nghệ nhân cũng chính là giáo dân của giáo xứ tạo ra.
Trẻ em dân tộc thiểu số trước khi vào lớp 1 phải được dạy Tiếng Việt

Trẻ em dân tộc thiểu số trước khi vào lớp 1 phải được dạy Tiếng Việt

TPO - Thông tư mới của Bộ GD&ĐT quy định, dạy Tiếng Việt cho trẻ em là người dân tộc thiểu số trước khi vào lớp 1 nhằm mục tiêu chuẩn bị tâm thế sẵn sàng, chủ động cho trẻ trong học tập, hình thành kĩ năng học tập cơ bản và năng lực sử dụng Tiếng Việt, kĩ năng giao tiếp, ứng xử xã hội cho trẻ.