>> Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dự lễ khai giảng năm học mới
Bộ trưởng Phạm Vũ Luận. Ảnh: Quý Hiên .
Một số vấn đề trong giáo dục phổ thông từ nhiều năm nay chưa giải quyết dứt điểm được như tình trạng dạy thêm, học thêm tràn lan; lạm thu; học lệch và học để đối phó với thi cử. Trong nhiệm kỳ Bộ trưởng của mình hoặc trong năm học này, Bộ trưởng có chọn vấn đề nào để giải quyết dứt điểm không, ít ra cũng để tạo dấu ấn cho nhiệm kỳ bộ trưởng của mình?
Trong năm học này ngành vẫn tiếp tục chỉ đạo để những hiện tượng không lành mạnh nêu trên giảm dần, tiến tới chấm dứt. Việc chỉ đạo này sẽ được cụ thể hoá với từng địa phương trên cả nước. Địa phương nào, trường nào có những vấn đề gì nổi lên sẽ ưu tiên giải quyết vấn đề đó theo thứ tự ưu tiên phù hợp.
Tôi không nghĩ đến việc tạo dấu ấn của cá nhân mình. Những việc chúng tôi làm hôm nay là sự tiếp nối công việc mà nhiệm kỳ Bộ trưởng trước đã làm, cái gì tốt rồi thì phát huy, cái gì chưa tốt thì rút kinh nghiệm để làm cho tốt hơn.
Cùng với việc điều chỉnh khung học phí mới thì Bộ GD&ĐT có chỉ đạo hoặc biện pháp gì quyết liệt hơn nhằm chấn chỉnh tình trạng lạm thu không?
Theo quy định hiện hành về phân cấp quản lý, việc xác định học phí của các cấp học phổ thông và mầm non là quyền của HĐND cấp tỉnh. Trong hệ thống các trường công lập, nhìn chung mức thu học phí sẽ không quá 5% thu nhập của hộ gia đình.
Mấy năm nay, dư luận rất lên án việc lạm thu mà tình hình vẫn bức xúc. Theo tôi để giải quyết triệt để vấn đề này cần có sự thống nhất trong nhận thức, hành động của mọi chủ thể liên quan tới hoạt động thu chi trong nhà trường. Tôi biết không ít người với tư cách công dân, họ phản đối mạnh mẽ việc thu khoản A khoản B trong nhà trường. Nhưng là phụ huynh, họ lại “tích cực” nộp những khoản này.
Ngay các nhà báo cũng vậy, hôm nay các đồng chí viết bài phản đối khoản thu này khoản thu kia, nhưng nếu cũng chính các đồng chí là phụ huynh, các đồng chí có nộp không? Cần phải phối hợp, giúp đỡ và giám sát nhà trường thực hiện đúng.
Một thực tế đáng buồn, khi người cương quyết chống mọi biểu hiện tiêu cực còn là thiểu số thì tiêu cực vẫn còn. Nếu một lớp có 40 học sinh mà 35 – 37 phụ huynh phản đối các khoản thu không hợp lý thì tình hình chắc sẽ khác.
Các thầy cô giáo và chúng tôi - những cán bộ quản lý trong ngành giáo dục phải chịu trách nhiệm trước hết về những khuyết điểm của ngành. Nhưng không thể giải quyết dứt điểm việc lạm thu này (cũng như các công việc khác) nếu ngành giáo dục phải hành động đơn phương.
Với tư cách là một tiến sĩ kinh tế, nhiệm kỳ của Bộ trưởng sẽ có màu sắc thế nào?
Tôi chưa kịp nghĩ đến việc này. Tuy nhiên, là người có chuyên môn về kinh tế nên trong tất cả những quyết định của tôi, ngoài việc cân nhắc các vấn đề thuộc về chuyên môn khác, tôi nghĩ mình có điều kiện để trực tiếp cân nhắc nó trên góc độ tài chính kinh tế để cùng tập thể bàn bạc và quyết định.
Được biết, Bộ trưởng cũng có con đang đi học phổ thông, ông ứng xử ra sao?
Các con tôi còn nhỏ tuổi và đều đang đi học. Cháu lớn của tôi vừa rời trường phổ thông 3 năm nay. Cháu thứ hai đang học phổ thông. Tiêu chí chọn trường cho con học của tôi là gần nhà để thuận lợi việc đưa đón.
Các vấn đề chúng ta vừa bàn đến ở trên, tôi nói không phải chỉ với tư cách nhà giáo hay người quản lý giáo dục mà tôi còn là một người trong đông đảo phụ huynh. Trước đây tôi vẫn đi họp phụ huynh, gần đây do tôi bận quá nên được vợ chia sẻ việc này.
Xin trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!
Chưa có đột phá về đổi mới phương pháp giảng dạy Đổi mới phương pháp giảng dạy, đi kèm với nó là phương pháp học tập phải là một quá trình tích tụ dần, đến một thời điểm nào đó đạt tới độ chín muồi mới tạo được đột biến. Nhiều năm qua, Bộ đã chỉ đạo triển khai việc này ở tất cả các môn học, với tất cả các trường; đồng thời khuyến khích các nhà trường, thầy cô giáo chủ động sáng tạo, tìm tòi đổi mới phương pháp. Ngoài ra, Bộ cũng chỉ đạo các trường sư phạm, trước hết là trường đại học sư phạm lớn ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đổi mới phương pháp đào tạo sinh viên sư phạm. Tôi muốn năm học này nó sẽ thay đổi. Nhưng điều đó phụ thuộc vào hàng trăm ngàn giáo viên và hàng triệu học sinh. Phải có một tỉ lệ lớn giáo viên, học sinh thực hiện đổi mới phương pháp dạy và học, lúc đó chúng ta mới dám nói là phương pháp đã thay đổi. Năm học mới giờ mới bắt đầu,tôi không muốn có tuyên bố nào về việc này.
Quý Hiên ghi
